Wat kun je leren op de assertiviteitstraining?
Wat kun je leren op een assertiviteitstraining? Dat hangt af van de situaties waarin jij wilt leren om duidelijker voor jezelf op te komen. Binnen het bredere onderwerp assertief, subassertief en agressief gedrag gaat het niet alleen om assertiever worden, maar vooral om het concrete gedrag dat je wilt veranderen.
‘Ik wil assertiever worden’ is daarom nog geen duidelijk leerdoel. Misschien wil je leren om nee te zeggen, jouw grenzen aan te geven, jouw mening uit te spreken of beter om te gaan met kritiek. Hoe preciezer je benoemt waar je tegenaan loopt, hoe gerichter je tijdens een training kunt oefenen.
Voor de training of cursus assertiviteit hebben we daarom 45 leerdoelen uitgewerkt. Die voorbeelden helpen je om te bepalen wat jouw persoonlijke leerdoel is en welke ontwikkeling voor jou het meeste verschil kan maken.
Hoe kies je een passend assertiviteitsleerdoel?
Begin niet bij de algemene wens om assertiever te worden, maar bij een concrete situatie waarin je vastloopt. Vraag jezelf af wat er precies gebeurt, hoe je nu reageert en wat je voortaan anders wilt leren doen. Denk bijvoorbeeld aan deze vragen:
- In welke situaties vind je het moeilijk om voor jezelf op te komen?
- Welk gedrag laat je nu zien dat niet goed voor je werkt?
- Wat wil je in die situatie concreet leren zeggen of doen?
Zo verandert een breed doel als ‘ik wil assertiever worden’ in een duidelijker leerdoel, bijvoorbeeld: ‘Ik wil tijdens vergaderingen mijn mening geven, ook wanneer anderen anders denken.’ Daarmee maak je zichtbaar waar je aan wilt werken en waaraan je later kunt merken dat je vooruitgaat.
Van een brede wens naar een concreet leerdoel
Stel dat je zegt: ‘Ik wil sterker in mijn schoenen staan.’ Dat klinkt duidelijk, maar kan nog van alles betekenen. Misschien wil je leren om nee te zeggen tegen extra werk, jouw mening te geven tijdens een overleg of kritiek minder persoonlijk op te vatten. Een leerdoel wordt bruikbaar wanneer je het koppelt aan concreet gedrag. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je tijdens een vergadering minimaal één keer jouw mening geeft, eerder aangeeft wanneer iets te veel wordt of om bedenktijd vraagt voordat je ergens mee instemt. Kies daarom niet te veel leerdoelen tegelijk. Zoek eerst het onderwerp waarin jij jezelf het meest herkent en bepaal vervolgens welk gedrag in jouw dagelijks leven het meeste verschil zou maken.
Welke voorbeelden van assertiviteitsleerdoelen zijn er?
Om je te helpen jouw eigen leerdoel te formuleren, hebben we 45 voorbeelden uitgewerkt. Sommige leerdoelen gaan over jouw persoonlijke ontwikkeling, zoals grenzen stellen, nee zeggen, omgaan met kritiek of jezelf duidelijker uitspreken. Andere leerdoelen hebben specifiek te maken met jouw rol als leidinggevende. Je kunt daarom kiezen uit twee groepen:
Welke persoonlijke assertiviteitsleerdoelen kun je kiezen?
Onderstaand tref je een aantal voorbeelden van leerdoelen voor de training assertiviteit:
Welke leerdoelen passen bij zelfvertrouwen, zelfbeeld en zelfwaardering?
Bij deze leerdoelen gaat het om de manier waarop je naar jezelf kijkt en hoeveel vertrouwen je hebt in jouw eigen mogelijkheden. Je onderzoekt niet alleen wat je denkt, maar ook hoe dat jouw gedrag in contact met anderen beïnvloedt.
De zes Z's van assertiviteit: zelfvertrouwen, zelfbeeld, zelfverzekerd, zelfaanvaarding, zelfwaardering en zelfrespect.
- Je merkt dat je regelmatig negatief over jezelf denkt en dat je een negatief zelfbeeld hebt ontwikkeld. Je wilt positief leren denken over jezelf.
- Je wilt in een aantal situaties graag meer zelfvertrouwen ontwikkelen.
- Je wilt je zekerder voelen of je wilt je zelfverzekerd voelen en overtuigend overkomen in bepaalde situaties.
- Je vindt het moeilijk om jezelf op waarde te schatten en je zou graag meer zelfwaardering ontwikkelen.
- Je wilt leren om jezelf te aanvaarden.
- Je wilt jouw eigenwaarde en zelfrespect ontwikkelen.
- Zelfbewust leren optreden of overkomen.
Welke leerdoelen helpen je grenzen te stellen en nee te zeggen?
In relaties gaat het altijd over grenzen. Dat geldt zowel thuis als op het werk. Je treft hier alle issues rond grenzen stellen en begrenzen: jouw eigen grens bewaken, voorkomen dat de ander over jouw grenzen gaat en zorgen dat je zelf niet over de grens van de ander gaat.
- Je wilt grenzen leren aangeven.
- Je wilt leren begrenzen en voorkomen dat anderen over jouw grens gaan.
- Je wilt jouw eigen grenzen beter bewaken.
- Je wilt de grenzen van anderen respecteren.
- Soms ben je te meegaand en te volgzaam en wil je meer ruggengraat laten zien.
- Anderen lopen gemakkelijk over je heen en dat moet eens stoppen!
- Je wilt stoppen met het iedereen naar de zin maken.
- Merk je dat anderen misbruik maken van jouw goedheid?
- Word je soms leeggezogen door andere mensen?
Welke leerdoelen passen bij assertief communiceren?
Assertief communiceren betekent dat je duidelijk zegt wat je vindt, voelt en nodig hebt, zonder jezelf weg te cijferen en zonder de ander te overschreeuwen. De leerdoelen hieronder gaan over jouw inbreng, jouw woorden en jouw reactie in gesprekken.
- Tijdens gesprekken blokkeren en dichtklappen wil je voorkomen.
- Je hebt soms te weinig inbreng in gesprekken en je zou willen leren om meer de regie tijdens gesprekken te pakken.
- Je wilt duidelijk zijn en assertiever communiceren.
- Je wilt jouw mening durven geven ook al heb je een afwijkende mening ten opzichte van anderen.
- Je voelt je snel aangevallen in bepaalde situaties en betrekt sommige zaken te veel op jezelf.
- Je wilt leren om een gesprek te beginnen en gaande te houden.
- Je wilt leren om gemakkelijker sociale contacten aan te gaan en spontaner contact te leggen met andere mensen.
- Je wilt mondiger en verbaal sterker zijn.
- Je merkt dat je soms geen of onvoldoende weerwoord hebt.
Welke leerdoelen helpen je beter met jouw gevoelens om te gaan?
Assertief zijn zonder gevoelens: dat zal niet gaan. Wil je beter met bepaalde gevoelens omgaan?
- Je wilt leren om gevoelens te ervaren en toe te staan en er niet aan voorbij te gaan.
- Je wilt voorkomen dat je gevoelens te veel opkropt en je wilt leren om je eerder uit te spreken.
- Je hebt gevoelens van faalangst en je wilt werken aan faalangstreductie.
- Je voelt je soms minder ten opzichte van andere mensen en je wilt van jouw minderwaardigheidsgevoel af.
Welke leerdoelen helpen je minder afhankelijk te zijn van anderen?
Je maakt je te vaak afhankelijk van anderen. Je stelt je ondergeschikt op, je past je te snel aan bij de ander, je wilt de ander te veel tevredenstellen en vooral niet teleurstellen.
- Je hebt last van pleasegedrag.
- Je zoekt voortdurend bevestiging en goedkeuring bij anderen.
- Je vraagt regelmatig naar de bekende weg.
- Je wilt meer uitgaan van jezelf en je minder laten leiden door wat anderen van je vinden.
- Je betrekt kritiek te veel op jezelf en je wilt beter leren omgaan met kritiek.
- Je kijkt te veel tegen andere mensen op.
- Je legt altijd uit waarom je iets doet: je legt steeds verantwoording af in wat je doet en nalaat.
- Je staat altijd klaar voor een ander.
- Je wilt door iedereen aardig en leuk gevonden worden.
- Je wilt iedereen te vriend houden en je begrijpt inmiddels dat dit niet kan.
- Je wilt het voor iedereen goed doen.
Welke leerdoelen helpen je meer voor jezelf op te komen?
Misschien laat je snel over je heen lopen en wil je meer voor jezelf opkomen. Of je voelt je niet opgewassen tegen bepaalde personen. Wil je jezelf meer laten zien? Ga je te vaak onopvallend jouw weg waardoor anderen je niet zien staan?
- Je wilt meer voor jezelf opkomen.
- Je bent soms te bescheiden of onzichtbaar en je wil je meer profileren.
- Je wilt leren om weerbaar te worden tegen dominante personen.
- Je wilt afleren om jezelf onderuit te halen.
- Je wilt werken aan jouw PR: pak ruimte en pak regie.
- Je voelt je vaak onzeker en wilt die onzekerheid overwinnen!
- Je maakt je vaak onzichtbaar en je wilt uit je schulp kruipen.
- Je hebt een muur om jezelf gebouwd en daar wil je graag vanaf.
- Je maakt jezelf klein en je kijkt erg op tegen anderen.
Welke leerdoelen helpen je assertiever met conflicten om te gaan?
Je hebt een hekel aan trammelant en gezeur en daarom heb je de neiging om conflicten uit de weg te gaan.
Welke andere assertiviteitsleerdoelen zijn er?
Niet ieder leerdoel past precies binnen één categorie. Soms gaat het om een specifieke situatie waarin je jezelf wilt laten zien, hulp wilt vragen of steviger wilt reageren.
- Je wilt assertief met conflicten omgaan.
- Je wilt graag leren om hulp te vragen.
- Je wilt leren om op nieuwe situaties af te stappen.
- Je vindt het moeilijk om complimenten te ontvangen.
- Je bent gepest op school en te weinig weerbaar. Hoe kan dat?
- Zelfkritiek: altijd jezelf bekritiseren. Waarom doe je dat?
Hoe gebruik je deze leerdoelen voor jouw training?
Een goede assertiviteitstraining begint niet met de algemene vraag of je assertiever wilt worden, maar met de vraag wat je precies anders wilt leren doen. Kies daarom een leerdoel dat herkenbaar is in jouw dagelijks leven en beschrijf zo concreet mogelijk in welke situatie je wilt oefenen.
Hoe duidelijker jouw leerdoel, hoe gerichter je kunt oefenen en hoe beter je merkt of je vooruitgaat. Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Eén helder leerdoel kan al veel verschil maken.
Welke training helpt je jouw assertiviteitsleerdoelen te bereiken?
Wil je assertiever worden en daadwerkelijk vooruitgang boeken op jouw leerdoelen? Aarzel niet langer, maar schrijf je meteen in voor de training assertiviteit. Klik op onderstaande link en lees alles over aanpak en werkwijze.
Welke training helpt leidinggevenden assertiever te worden?
De training assertief leidinggeven voeren wij zowel individueel uit als in groepsverband. Wil je er meer over weten? Klik op onderstaande link en lees alles over aanpak en werkwijze.
Welke assertiviteitsleerdoelen zijn relevant voor leidinggevenden?
Specifiek voor leidinggevenden hebben wij een aantal aanvullende ontwikkeldoelen benoemd:
Voor leidinggevenden gaat assertiviteit vaak over duidelijkheid geven, gedrag bespreekbaar maken, omgaan met kritiek en conflicten niet uit de weg gaan. Daarom vragen deze leerdoelen soms om een andere aanpak dan persoonlijke assertiviteit in algemene zin.
- Ik wil me zekerder voelen in mijn leidinggevende functie.
- Als leidinggevende wil ik leren omgaan met kritiek.
- Wat is assertief leidinggeven?
- Ik ben conflictvermijdend als leidinggevende en wil beter met conflicten leren omgaan.
- Leren om gedrag bespreekbaar te maken.
Zie ook: training assertief leidinggeven.
Ontdek hoe assertief jij bent
Wil je ontdekken hoe assertief je bent en in welke situaties je jezelf nog duidelijker kunt uitspreken? Doe dan de gratis assertiviteitstest. Je krijgt inzicht in jouw sterke kanten en ontdekt welke persoonlijke ontwikkelpunten jou helpen om steviger te staan.
Doe de assertiviteitstestLeer meer over assertiviteit (webinar)
Wil je beter omgaan met kritiek, duidelijker je grenzen aangeven en steviger voor jezelf opkomen? Met onze assertiviteitskit krijg je praktische uitleg en oefeningen waarmee je direct aan de slag kunt. De kit bestaat uit een e-book en een webinar.
Verdiep je in assertiviteit en zelfvertrouwen
Wil je leren om duidelijker voor jezelf op te komen en beter je grenzen aan te geven? Lees dan het e-book Word assertief: doorbreek de vicieuze cirkel.
Merk je dat kritiek je onzeker maakt of dat je te veel twijfelt aan jezelf? Dan helpt het e-book Mag ik er twee kilo zelfvertrouwen bij? je om meer inzicht te krijgen in zelfvertrouwen en onzekerheid.
Veelgestelde vragen - FAQ
Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over het kiezen en formuleren van assertiviteitsleerdoelen.
Wat is een goed assertiviteitsleerdoel?
Een goed assertiviteitsleerdoel beschrijft concreet welk gedrag je wilt veranderen en in welke situatie je dat wilt oefenen. ‘Ik wil assertiever worden’ is te breed. ‘Ik wil tijdens een overleg mijn mening geven, ook wanneer anderen anders denken’ is veel duidelijker.
Hoeveel leerdoelen kies je voor een assertiviteitstraining?
Meestal werkt het beter om één of twee belangrijke leerdoelen te kiezen dan om alles tegelijk te willen veranderen. Kies vooral het gedrag dat in jouw dagelijks leven de meeste spanning of hinder veroorzaakt.
Hoe maak je een leerdoel concreet?
Beschrijf eerst de situatie waarin je vastloopt, daarna wat je nu doet en ten slotte wat je anders wilt leren doen. Zo kun je tijdens de training gericht oefenen en achteraf beter beoordelen wat er is veranderd.
Kun je meerdere assertiviteitsleerdoelen tegelijk oefenen?
Dat kan, maar leerdoelen hangen vaak met elkaar samen. Door bijvoorbeeld te oefenen met nee zeggen, werk je mogelijk ook aan grenzen stellen, zelfvertrouwen en minder afhankelijk zijn van goedkeuring. Houd wel één hoofddoel aan, zodat jouw aandacht niet te veel versnippert.
Welke assertiviteitsleerdoelen passen bij leidinggevenden?
Voor leidinggevenden gaat het vaak om duidelijk communiceren, gedrag bespreekbaar maken, omgaan met kritiek, grenzen stellen en conflicten niet uit de weg gaan. Het leerdoel moet aansluiten bij een concrete situatie uit jouw leidinggevende praktijk.
Wil jij assertiever worden?
In onze individuele training assertiviteit werk je aan situaties die jij in jouw dagelijks leven of werk tegenkomt. Samen onderzoeken we wat jou belemmert om duidelijk te zijn, grenzen aan te geven en met vertrouwen voor jezelf op te komen. Je krijgt persoonlijke begeleiding, praktische handvatten en gerichte oefeningen die aansluiten bij jouw vragen, leerdoelen, tempo en situatie, zodat je merkbaar steviger staat en met meer vertrouwen handelt.
Online training autonomie

Speciaal voor jou wanneer je assertiever wilt worden, heb ik een online training ontwikkeld over autonomie en persoonlijk leiderschap. Misschien verwacht je bij assertiviteit een training met een andere naam, maar autonomie en persoonlijk leiderschap gaan precies over assertief zijn: luisteren naar jezelf, duidelijke keuzes maken, grenzen aangeven en minder afhankelijk zijn van wat anderen van je vinden.
Met deze training werk je dus rechtstreeks aan jouw assertiviteit.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 08-05-2014
Update: 27 juni 2026.


