home / persoonlijke ontwikkeling / assertiviteit / nieuwe situaties

Op nieuwe situaties en het onbekende afstappen

Nieuwe situaties zijn onbekend. Vind je het moeilijk om erop af te stappen? Bijvoorbeeld omdat je niet weet hoe de omstandigheden er precies uitzien? Voel je je dan onzeker worden en ga je twijfelen? En belemmert dat jou om de stap te nemen en gewoon te gaan? Dat kan samenhangen met faalangst en sociale onzekerheid. Juist wanneer je niet weet wat je kunt verwachten, kan de spanning oplopen en ga je eerder twijfelen aan jezelf.

Is spanning bij nieuwe situaties normaal?

Ja. Nieuwe situaties roepen vaak spanning op, juist omdat je nog niet weet wat je kunt verwachten. Je mist houvast en kunt nog niet terugvallen op ervaring. Die spanning hoeft niet verkeerd te zijn. Het wordt pas belemmerend wanneer je daardoor gaat uitstellen, vermijden of jezelf ervan overtuigt dat je iets niet kunt. Dat je nog niet weet hoe iets zal verlopen, betekent niet dat je ongeschikt bent. Je mist alleen nog ervaring. Onzekerheid is dus niet hetzelfde als onvermogen.

Waarom is uit je comfortzone komen zo moeilijk?

Op het onbekende afstappen betekent: uit de comfortzone komen. In de comfortzone hoefde je niet zo veel inspanning meer te leveren. Maar in nieuwe situaties moet je je opnieuw bewijzen. Jouw eigen overtuigingen kunnen belemmerend werken. Gedachten als:

• Ik moet nog zien wat ervan terechtkomt.
• Ik vraag me af of ik het wel kan.
• Alles wat vreemd en nieuw is, is eng.

Hoe meer je zulke gedachten gelooft, hoe groter de drempel wordt. Je reageert dan niet meer op wat er werkelijk gebeurt, maar op wat er misschien mis zou kunnen gaan.

Waarom maakt vermijden het onbekende groter?

Vermijden geeft op korte termijn rust. Je hoeft de spanning niet te voelen en hoeft niet te ontdekken wat er gebeurt. Maar juist daardoor blijft de situatie onbekend. Je krijgt niet de kans om te ervaren dat je ermee om kunt gaan. De volgende keer voelt de stap daardoor vaak nog groter. Voorbereiden kan helpen, maar je kunt niet alles vooraf controleren. Nieuwe situaties blijven altijd voor een deel onbekend. Je zult dus moeten leren beginnen zonder dat je alle antwoorden hebt.

Welke denkfout maak je bij nieuwe situaties?

Toch zit er een denkfout achter het hele proces, hoewel angst voor het onbekende niets met denken te maken heeft. Als kind hebben we tal van onbekende situaties overwonnen:

• Je kon niet fietsen en toch deed je het.
• Je was nooit op school geweest en toch ging je naar school.
• Je kon niet lopen en toch heb je het geleerd.

Wat is het verschil? Je bent blijkbaar jouw onbevangenheid kwijtgeraakt. Wat je als kind ‘zomaar’ of ‘maar zo’ deed, doe je nu niet meer. Nee, je gaat je van alles in het hoofd halen, wat je uiteindelijk belemmert om te doen.

Hoe leer je op nieuwe situaties af te stappen?

Jouw leerdoel is om op het onbekende af te stappen en nieuwe situaties onbevangen tegemoet te treden. Jouw leerdoel heeft verwantschap met andere leerdoelen, zoals:

• Zelfvertrouwen ontwikkelen.
• Je zeker voelen.
• Uit je hoofd komen en gewoon gaan doen.

Je hoeft niet te wachten tot je je volledig zeker voelt. Zekerheid ontstaat vaak pas nadat je bent begonnen.

Je kunt het jezelf wel gemakkelijker maken:

• Maak de eerste stap zo klein mogelijk.
• Bereid alleen voor wat je echt nodig hebt.
• Verwacht niet dat je vooraf alles weet.
• Geef jezelf ruimte om fouten te maken.
• Kijk achteraf naar wat wel lukte.
• Accepteer dat spanning bij iets nieuws hoort.

Een nieuwe baan beginnen terwijl je twijfelt

Stel dat je een nieuwe baan begint. In jouw vorige functie wist je precies wat er van je verwacht werd. Nu ken je de werkwijze, taken en verantwoordelijkheden nog niet. Je kunt daardoor gaan twijfelen: kan ik dit wel, wat als ik fouten maak en wat als het tegenvalt? Het leerdoel is dan niet dat je vooraf volledige zekerheid hebt. Het leerdoel is dat je de nieuwe situatie aangaat, vragen stelt, ervaring opdoet en jezelf de tijd geeft om te leren.

Conclusie

Op het onbekende afstappen betekent niet dat je nergens meer bang voor bent. Het betekent dat je leert bewegen zonder dat je vooraf alle antwoorden hebt. Zekerheid ontstaat vaak niet vóór de stap, maar juist doordat je de stap zet.

Veelgestelde vragen - FAQ

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over nieuwe situaties en angst voor het onbekende.

Waarom maken nieuwe situaties mij onzeker?

Omdat je nog niet weet wat je kunt verwachten en nog niet kunt terugvallen op ervaring. Daardoor mis je tijdelijk houvast.

Is angst voor het onbekende normaal?

Ja. Een zekere spanning bij iets nieuws is normaal. Het wordt vooral een probleem wanneer de angst je structureel tegenhoudt.

Waarom stel ik nieuwe situaties steeds uit?

Uitstellen geeft tijdelijk rust. Daardoor hoef je de spanning niet te voelen. Op langere termijn blijft de situatie echter onbekend en wordt de drempel vaak groter.

Hoe kom ik uit mijn comfortzone?

Begin met een kleine stap die spannend, maar wel haalbaar is. Je hoeft niet meteen alles te kunnen of te weten.

Hoe krijg ik meer vertrouwen in onbekende situaties?

Door ervaring op te doen. Iedere keer dat je toch een stap zet, ontdek je beter wat je aankunt en groeit jouw vertrouwen.