home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / oprecht / uiterlijk vertoon

Uiterlijk vertoon: wat is dat voor show?

Uiterlijk vertoon: ben jij er wars van? Moet je daar niets van hebben? Dan vertelt die irritatie misschien ook iets over jou. Ik heb deze pagina onder oprechtheid gezet omdat uiterlijk vertoon juist raakt aan het verschil tussen echt zijn en een beeld van jezelf neerzetten dat niet klopt met wie je werkelijk bent. Het is geen valkuil en ook geen kernkwaliteit. Het gaat hier om onechtheid en schijnvertoon en dat kan voor iemand die oprechtheid belangrijk vindt behoorlijk tegen de haren instrijken.

Waarom hoort uiterlijk vertoon bij oprechtheid?

Omdat oprechtheid voor mij betekent dat er overeenstemming is tussen wat je laat zien en wat er werkelijk in jou leeft. Je hoeft niet alles over jezelf te vertellen en je hoeft ook niet voortdurend jouw ziel op tafel te leggen. Maar wat je laat zien moet wel echt zijn. Bij uiterlijk vertoon ontstaat juist een verschil tussen buitenkant en binnenkant.

Je probeert bijvoorbeeld indruk te maken met status, bezit, prestaties, uiterlijk of een zorgvuldig opgebouwd beeld van jezelf. Je presenteert een versie van jezelf waarvan je hoopt dat anderen die bewonderen. Alleen hoeft die versie niet overeen te komen met wie je werkelijk bent, hoe je werkelijk leeft of hoe je je werkelijk voelt.

Daarom schuurt uiterlijk vertoon zo met oprechtheid. Het gaat niet over een mooi pak, een fraaie auto of een verzorgd huis. Daar is niks mis mee. Het gaat om de functie die de buitenkant krijgt. Gebruik je die buitenkant om iets te laten zien wat echt bij jou past? Of gebruik je hem om iets te verbergen, groter te maken of een beeld neer te zetten dat niet klopt?

Waarom is het leven geen theaterstuk?

Mocht jij je erin herkennen: het leven is geen galavoorstelling. Werkelijke behoeften liggen aan de binnenkant in jouw innerlijk en juist niet aan de buitenkant. Wie authentiek durft te zijn, schittert aan de buitenkant en heeft geen uiterlijk vertoon nodig.

Toch kan de verleiding groot zijn om het leven als een voorstelling te behandelen. Je wilt gezien worden, gewaardeerd worden of serieus genomen worden en voor je het weet ga je bouwen aan het decor. De goede functie, het juiste huis, de mooie auto, de zorgvuldig gekozen kleding, het perfecte gezin en natuurlijk de foto's waarop het allemaal nog net iets mooier lijkt dan het werkelijk is.

Maar een decor blijft een decor. Je kunt een geweldig toneelbeeld neerzetten en je ondertussen vanbinnen leeg, onzeker of ongelukkig voelen. Je kunt bijzonder succesvol ogen en ondertussen bang zijn dat mensen ontdekken dat jij ook twijfelt, tekortschiet en niet alles onder controle hebt. Dan kost de voorstelling steeds meer energie omdat het toneelstuk moet blijven kloppen.

Waarom ergert uiterlijk vertoon jou zo?

Erger jij je aan mensen die sterk hechten aan uiterlijk vertoon? Dan zegt dat ook iets over jouw kwaliteiten en waarden. Irritaties wijzen jou soms de weg naar wat jij zelf belangrijk vindt. Misschien ben je bescheiden, betrouwbaar, consciëntieus en gewetensvol. Misschien hecht je aan eerlijkheid, discretie, integriteit, nuchterheid en een no-nonsensehouding.

Dan kun je weinig met iemand die voortdurend staat te pronken. Jij denkt misschien: doe maar gewoon, vertel wie je bent, wat je kunt en waar je voor staat. Je hoeft jezelf toch niet op te blazen? Wanneer iemand vooral bezig lijkt met indruk maken, kan dat voor jou voelen alsof de inhoud ontbreekt.

Ook de nadruk op status kan je irriteren. Dat iemand blijkbaar belangrijker zou zijn door zijn functie, auto, woning, netwerk of banksaldo. Wanneer jij zelf meer waarde hecht aan wie iemand is en hoe iemand met andere mensen omgaat, vind je zo'n statusspel waarschijnlijk behoorlijk vermoeiend.

Wat is het verschil tussen jezelf goed presenteren en uiterlijk vertoon?

Dat verschil is belangrijk. Want soms krijg ik de vraag: maar het is toch belangrijk hoe je eruitziet en hoe je overkomt? Natuurlijk. Het is prima om representatief te zijn. Het is verstandig om aandacht te besteden aan jouw persoonlijke uitstraling. Tijdens een sollicitatiegesprek, presentatie of verkoopgesprek doet jouw verschijning er ook toe.

Ook jouw imago speelt een rol. Andere mensen vormen nu eenmaal een beeld van jou. De vraag is niet óf dat gebeurt, maar of dat beeld enigszins overeenkomt met wie jij werkelijk bent. Goede zelfpresentatie helpt anderen om te zien wat jij werkelijk te bieden hebt. Uiterlijk vertoon probeert juist iets groter, mooier of indrukwekkender te maken dan het is.

Je kunt jezelf dus uitstekend presenteren zonder een show op te voeren. Sterker nog: de beste zelfpresentatie ontstaat wanneer je niet voortdurend bezig bent om iemand anders te lijken. Dan klopt jouw uitstraling bij jouw kennis, ervaring, persoonlijkheid en manier van doen.

Wanneer het beeld dat je neerzet niet overeenkomt met wie je werkelijk bent, ontstaat er een incongruent beeld. De buitenkant vertelt dan een ander verhaal dan de binnenkant. En precies daar begint voor mij het schijnvertoon.

Wanneer wordt status een manier om eigenwaarde te zoeken?

Status op zichzelf is niet verkeerd. Je kunt trots zijn op wat je hebt opgebouwd. Je mag genieten van een mooie woning, een goede auto of een functie waarvoor je jarenlang hebt gewerkt. Je hoeft jouw prestaties ook niet weg te moffelen om maar vooral bescheiden over te komen.

Maar het wordt iets anders wanneer jouw waarde afhankelijk wordt van wat anderen van jouw status vinden. Dan moet de buitenwereld voortdurend bevestigen dat jij ertoe doet. De auto moet gezien worden. De functietitel moet genoemd worden. Het huis moet indruk maken. De vakantie moet natuurlijk wel even gedeeld worden, anders heeft niemand gezien waar je bent geweest.

Dan wordt uiterlijk vertoon een vorm van bewijsdrang. Je bewijst via de buitenkant dat je iemand bent. En precies daar zit voor mij de kwetsbaarheid. Want wat blijft er over wanneer de functie verdwijnt, het geld minder wordt, de schoonheid vervaagt of niemand meer onder de indruk is?

Wie eigenwaarde vooral uit uiterlijkheden haalt, heeft steeds nieuwe buitenkant nodig. Er moet opnieuw bewondering komen, opnieuw bevestiging en opnieuw bewijs. Dat is een behoorlijk vermoeiend toneelstuk.

Waarom ontbreekt bij uiterlijk vertoon vaak het innerlijke contact?

Omdat alle energie naar de buitenkant kan gaan. Hoe kom ik over? Wat vinden anderen van mij? Maak ik voldoende indruk? Zie ik er succesvol uit? Kom ik zelfverzekerd genoeg over? Wanneer je daar voortdurend mee bezig bent, blijft er weinig ruimte over voor een andere vraag: hoe gaat het eigenlijk werkelijk met mij?

Misschien is dat wel het tragische van uiterlijk vertoon. Je wilt graag gezien worden maar je laat jezelf juist niet zien. Men ziet het decor, de act, de mooie praat en de prestaties. Maar men ziet niet jouw twijfel, behoefte, onzekerheid, verlangen of kwetsbaarheid.

Dan kun je in een volle zaal staan en toch nauwelijks werkelijk contact ervaren. Iedereen ziet jouw buitenkant maar niemand ontmoet jou. Dat is een hoge prijs voor een mooie show.

Hoe blijf je jezelf in een wereld vol status en show?

Door niet voortdurend mee te doen aan de wedstrijd om indruk te maken. Je hoeft niet de grootste, mooiste, slimste of succesvolste te zijn. Je hoeft zelfs niet te bewijzen dat je totaal ongevoelig bent voor status. Ook dat kan weer een nieuwe show worden.

Vraag jezelf vooral af: klopt wat ik laat zien met wie ik ben? Wanneer je trots bent op iets wat je hebt bereikt, zeg het gerust. Wanneer je iets mooi vindt, geniet ervan. Wanneer je jezelf professioneel wilt presenteren, doe dat vooral goed. Maar maak er geen opgeblazen versie van jezelf van.

En durf ook iets van jouw binnenkant zichtbaar te maken. Niet aan iedereen en niet altijd. Maar wel daar waar werkelijk contact mogelijk is. Vertel niet alleen wat goed gaat maar ook wat je bezighoudt. Laat niet alleen zien wat je kunt maar erken ook wat je niet kunt. Daardoor wordt jouw uitstraling niet minder sterk. Ze wordt echter.

Het leven hoeft geen galavoorstelling te worden. Je hoeft niet voortdurend onder de spotlights te staan. Soms is het bijzonder prettig wanneer je gewoon van het podium afstapt en weer mens wordt.

Ontwikkeldoelen wanneer uiterlijk vertoon jou sterk irriteert

• Herkennen welke waarden als oprechtheid, nuchterheid en echtheid onder jouw irritatie liggen.
• Onderscheid leren maken tussen gezonde zelfpresentatie en een opgepoetst beeld dat niet overeenkomt met de werkelijkheid.
• Zelf trouw blijven aan wie je bent zonder voortdurend de strijd aan te gaan met mensen die meer waarde hechten aan status en uiterlijkheden.

Veelgestelde vragen over uiterlijk vertoon

Uiterlijk vertoon gaat niet simpelweg over er verzorgd uitzien of jezelf goed presenteren. Het gaat om een buitenkant die groter, mooier of indrukwekkender wordt gemaakt dan wat er werkelijk achter zit.

Wat betekent uiterlijk vertoon?

Uiterlijk vertoon betekent dat iemand veel nadruk legt op status, aanzien, pracht, bezit, prestaties of een bepaald beeld van zichzelf. De buitenkant wordt belangrijker dan wat er werkelijk vanbinnen speelt.

Is uiterlijk vertoon hetzelfde als jezelf goed presenteren?

Nee. Jezelf goed presenteren kan juist heel oprecht zijn. Je zorgt dat jouw uitstraling past bij de situatie en laat zien wat je werkelijk kunt en wie je bent. Bij uiterlijk vertoon wordt het beeld opgepoetst of groter gemaakt dan de werkelijkheid.

Waarom erger ik me aan mensen die graag pronken?

Dat kan komen doordat jij zelf sterk hecht aan echtheid, bescheidenheid, nuchterheid of oprechtheid. Wanneer iemand vooral indruk probeert te maken met de buitenkant, botst dat dan met wat jij belangrijk vindt.

Is trots zijn op wat je hebt bereikt ook uiterlijk vertoon?

Nee. Je mag trots zijn op jouw prestaties en daarover vertellen. Het wordt uiterlijk vertoon wanneer de prestatie vooral wordt gebruikt om jezelf groter voor te doen of voortdurend bewondering en status te verkrijgen.

Wat is de relatie tussen uiterlijk vertoon en oprechtheid?

Bij oprechtheid klopt wat je laat zien met wie je werkelijk bent. Bij uiterlijk vertoon kan juist een kloof ontstaan tussen het beeld dat je naar buiten brengt en jouw werkelijke gevoelens, motieven, mogelijkheden of levenssituatie.