home / team organisatie / samenwerken

Training effectief samenwerken voor teams

De training effectief samenwerken voeren wij uit als maatwerktraining afgestemd op jouw situatie. Wil je de samenwerking binnen jouw team verbeteren en de open communicatie bevorderen? Dan kan een teamtraject gericht op verbetering van de samenwerking je verder helpen. Binnen het thema Team & Organisatie gaat samenwerken niet alleen over prettig met elkaar omgaan. Het gaat ook over elkaar informeren, afspraken maken, verantwoordelijkheid nemen, kwaliteiten benutten en gezamenlijk werken aan het resultaat.

Waarom is effectief samenwerken meer dan goed met elkaar kunnen opschieten?

Een prettige sfeer helpt natuurlijk. Maar je kunt het uitstekend met elkaar kunnen vinden en toch beroerd samenwerken. Misschien worden afspraken niet nagekomen, is onduidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is of blijft informatie bij één persoon hangen. Andersom hoeft een effectief team ook geen vriendenclub te zijn. Teamleden mogen verschillen van mening en hoeven elkaar privé niet allemaal even aardig te vinden, zolang zij professioneel kunnen samenwerken aan dezelfde opdracht.

Effectief samenwerken wordt zichtbaar in het dagelijkse werk. Weten mensen elkaar te vinden? Wordt relevante informatie gedeeld? Kunnen teamleden elkaar aanspreken? Is duidelijk wie welke verantwoordelijkheid heeft? Durven medewerkers hulp te vragen en zijn collega's bereid om die hulp te geven? En misschien wel de belangrijkste vraag: voelt ieder zich alleen verantwoordelijk voor het eigen stukje of ook voor het resultaat van het team als geheel?

Welke bouwstenen zijn nodig voor goede samenwerking?

Samenwerking bestaat niet uit één vaardigheid. Verschillende onderdelen grijpen in elkaar en juist daar zit vaak de ontwikkelvraag van een team. Goede afspraken hebben bijvoorbeeld weinig waarde wanneer niemand elkaar erop durft aan te spreken. Open communicatie helpt weinig wanneer rollen en verantwoordelijkheden volstrekt onduidelijk zijn. En allerlei verschillende kwaliteiten hebben weinig betekenis wanneer niemand weet hoe die kwaliteiten kunnen worden benut.

Open communicatie

Teamleden moeten relevante informatie, ideeën, twijfels en verschillen van mening met elkaar kunnen bespreken. Dat vraagt dat mensen zich uitspreken en dat de ander ook kan luisteren zonder ieder verschil meteen als aanval te ervaren. Lees verder over open communicatie binnen teams.

Vertrouwen en veiligheid

Samenwerken vraagt dat mensen op elkaar kunnen rekenen en zich voldoende veilig voelen om vragen te stellen, fouten toe te geven en iets bespreekbaar te maken. Zonder vertrouwen houden medewerkers informatie bij zichzelf, gaan zij zich indekken of zeggen zij tijdens het overleg iets anders dan daarna in de wandelgang.

Duidelijkheid over doelen, taken en verantwoordelijkheden

Een team moet weten waaraan het gezamenlijk werkt. Vervolgens moet helder zijn wie welke taak heeft, welke verantwoordelijkheid daarbij hoort en waar bevoegdheden liggen. Onduidelijkheid hierover geeft gemakkelijk irritatie: de één denkt dat de ander iets oppakt terwijl de ander daar heel anders over denkt.

Feedback geven en elkaar aanspreken

Samenwerking wordt sterker wanneer teamleden rechtstreeks met elkaar kunnen bespreken wat goed gaat en wat beter moet. Dat is wat anders dan over elkaar praten. Bij feedback binnen teams gaat het daarom ook over de vraag of mensen elkaar werkelijk iets durven zeggen en of zij feedback kunnen ontvangen.

Verschillen en kwaliteiten benutten

Een team hoeft niet uit allemaal dezelfde mensen te bestaan. Sterker nog: verschillende kwaliteiten en invalshoeken kunnen elkaar juist aanvullen. Dat vraagt wel dat er ruimte is voor diversiteit binnen het team en dat verschil niet onmiddellijk wordt uitgelegd als lastig of verkeerd.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Effectief samenwerken betekent dat medewerkers niet alleen bezig zijn met hun eigen takenpakket. Er is ook oog voor het gezamenlijke belang. Problemen worden niet voortdurend over de schutting gegooid en succes is niet uitsluitend iets dat ieder op zijn eigen conto probeert te schrijven. Daar raakt samenwerking rechtstreeks aan het WIJ-gevoel binnen jouw team.

Wat zijn mogelijke leerdoelen van de training samenwerken?

De training effectief samenwerken is maatwerk. De precieze leerdoelen stellen we daarom vast aan de hand van jouw team en de situatie die er speelt. Het programma hoeft geen grabbelton te worden waarin we ieder denkbaar onderwerp over samenwerking even behandelen. We kiezen de onderwerpen die voor jouw team werkelijk verschil kunnen maken.

• Inzicht krijgen in teamrollen en wanneer je die kunt inzetten.
• Inzicht krijgen in jouw eigen kwaliteiten en de kwaliteiten van de ander.
• Inzicht krijgen in de eigen communicatiestijl en de valkuilen die daarbij horen.
• Open en rechtstreeks leren communiceren.
• Goede afspraken leren maken en elkaar daarop aanspreken.
• Vertrouwen binnen het team versterken.
• Commitment ontwikkelen rond gezamenlijke afspraken en doelen.
• Gezamenlijke resultaten en teamdoelstellingen bepalen.
• Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden helder verdelen.
• Verschillen tussen teamleden leren herkennen en benutten.
• Meer gezamenlijke verantwoordelijkheid ontwikkelen.

Voor welk team is de training effectief samenwerken geschikt?

De training kan geschikt zijn voor een nieuw team dat elkaar nog onvoldoende kent, bijvoorbeeld na een fusie, overname of reorganisatie. Maar ook een bestaand team kan veel baat hebben bij een samenwerkingstraject wanneer de samenwerking op zichzelf redelijk is, maar duidelijk effectiever kan. Misschien worden kwaliteiten onvoldoende benut, zijn verantwoordelijkheden niet helder of merken teamleden dat zij te veel naast elkaar in plaats van met elkaar werken.

De training is bijvoorbeeld geschikt wanneer de onderlinge samenwerking nog niet optimaal verloopt, wanneer teamleden elkaar beter willen leren benutten, wanneer verantwoordelijkheden of verwachtingen niet voldoende duidelijk zijn of wanneer het team meer openheid en gezamenlijke verantwoordelijkheid wil ontwikkelen.

Wanneer is een training samenwerken niet geschikt?

Ik zeg dit liever vooraf. Deze training is niet geschikt wanneer er een verziekte sfeer is of wanneer er onderhuids tal van ernstige teamconflicten spelen. Wanneer mensen elkaar structureel wantrouwen, de onderlinge communicatie volledig is vastgelopen of er stevige conflicten bestaan rond normen en waarden, moet je niet doen alsof een gewone samenwerkingstraining het probleem wel even oplost.

In dat geval moet eerst worden onderzocht wat er werkelijk speelt. Dan kan teamcoaching bij problemen binnen het team beter passen. Een training is bedoeld om samenwerking te ontwikkelen. Ernstig beschadigde verhoudingen vragen eerst om een andere aanpak.

Training effectief samenwerken voor jouw team

De training effectief samenwerken verzorgen wij als maatwerktraject voor het team. Vooraf bespreken we wat er binnen het team speelt, welke ontwikkeling gewenst is en welke leerdoelen centraal moeten staan. Op basis daarvan bepalen we de precieze inhoud. De ene groep heeft vooral behoefte aan duidelijkheid over doelen en verantwoordelijkheden, terwijl een ander team juist wil werken aan communicatie, vertrouwen, kwaliteiten of elkaar aanspreken.

Werkwijze van de training

We werken praktisch met de situaties die binnen jouw team herkenbaar zijn. Het doel is niet dat teamleden een rijtje theorieën uit het hoofd leren, maar dat zij inzicht krijgen in hun eigen manier van samenwerken en daar concreet mee aan de slag gaan. We bespreken wat goed gaat, waar patronen ontstaan die de samenwerking belemmeren en wat het team nodig heeft om een volgende stap te zetten.

Opbouw en duur van de training

De training duurt vijf dagdelen, oftewel 2,5 dag. Daarbij verdelen we de aandacht over gezamenlijke doelen, taken en verantwoordelijkheden en de samenwerkingsrelatie. Na ongeveer drie maanden volgt een terugkomdagdeel waarin we kijken wat er in de praktijk is gebeurd en welke punten nog aandacht vragen.

• Gezamenlijke doelen bepalen: één dagdeel.
• Taken en verantwoordelijkheden verdelen: één dagdeel.
• Samenwerkingsrelatie opbouwen: twee dagdelen.
• Terugkomdagdeel en samenvatting na ongeveer drie maanden.

Locatie van de training

We kunnen de training verzorgen op onze locaties in Amersfoort of Hoogeveen. De training kan ook op jouw eigen locatie worden uitgevoerd of op een andere locatie die we gezamenlijk afspreken. Welke locatie het beste past, hangt mede af van de groep en de opzet van het traject.

Combineren met andere onderdelen

De maatwerktraining kan worden gecombineerd met andere onderdelen wanneer dat aansluit bij de ontwikkelvraag van jouw team. Denk bijvoorbeeld aan teambuilding wanneer je vooral wilt werken aan verbinding en teamspirit of aan groepsdynamiek wanneer je meer inzicht wilt krijgen in kwaliteiten, valkuilen en de patronen die tussen teamleden ontstaan.

Andere thema's rond samenwerken binnen teams

Samenwerking kan op verschillende plekken vastlopen. Soms gaat het vooral over de manier waarop informatie binnen de organisatie wordt gedeeld. Dan speelt interne communicatie. Soms werken mensen of afdelingen vooral vanuit hun eigen stukje en ontstaat een eilandcultuur. En wanneer samenwerken vooral draait om duidelijke afspraken en de bereidheid elkaar daarop aan te spreken, lees dan verder over afspreken, uitspreken, bespreken en aanspreken.

Veelgestelde vragen over de training effectief samenwerken

De training wordt afgestemd op jouw team. Daarom kan de inhoud per organisatie verschillen. Toch zijn er een aantal vragen die regelmatig terugkomen wanneer een organisatie een traject rond samenwerking overweegt.

Is de training samenwerken een standaardprogramma?

Nee. De training is maatwerk. Vooraf kijken we welke ontwikkelvraag er ligt en welke onderwerpen voor jouw team relevant zijn. De thema's rond doelen, rollen, communicatie, vertrouwen en gezamenlijke verantwoordelijkheid bieden houvast, maar niet ieder team heeft op ieder onderdeel dezelfde ontwikkeling nodig.

Is de training geschikt voor een nieuw samengesteld team?

Ja. Bij een nieuw team kan het juist verstandig zijn om vroeg aandacht te besteden aan doelen, rollen, onderlinge verwachtingen en de manier waarop teamleden willen samenwerken. Zeker na een fusie, overname of reorganisatie kunnen mensen heel verschillende gewoonten en verwachtingen meenemen.

Kan de training ook helpen wanneer de samenwerking al redelijk goed is?

Ja. Een team hoeft niet eerst een probleemteam te zijn. Je kunt ook werken aan verdere ontwikkeling: kwaliteiten beter benutten, communicatie versterken, afspraken verduidelijken of meer gezamenlijke verantwoordelijkheid creëren. In zo'n situatie is een training vaak juist gemakkelijker in te zetten omdat er voldoende basis is om te leren.

Wat als er ernstige conflicten binnen het team spelen?

Dan is deze training niet automatisch de juiste interventie. Bij ernstig wantrouwen, verstoorde relaties of hardnekkige conflicten moet eerst duidelijk worden wat er precies aan de hand is. Een gewone samenwerkingstraining kan dergelijke problemen niet zomaar repareren.

Hoe weet je of de samenwerking na de training werkelijk verbeterd is?

Kijk vooral naar wat er daarna in het dagelijkse werk gebeurt. Zijn afspraken duidelijker? Delen medewerkers eerder informatie? Worden verantwoordelijkheden minder gemakkelijk doorgeschoven? Vragen collega's sneller om hulp en spreken zij elkaar gemakkelijker aan? Een training heeft pas werkelijk iets opgeleverd wanneer de verandering ook buiten de trainingsruimte zichtbaar wordt.