Loyaal zijn en de valkuil van over-loyaliteit
Loyaal betekent dat je trouw bent. Je kunt loyaal zijn aan iemand (een persoon) bijvoorbeeld in jouw privé-omgeving (partner, ouders of kinderen) maar jouw loyaliteit kan zich ook uiten aan de organisatie waar je werkt (organisatieloyaliteit), aan jouw klanten, aan jouw baas of aan jezelf.
Loyaal zijn betekent dat je je (moreel) verbonden voelt met de ander of dat je oog hebt voor de belangen van de ander. Je zult de ander er niet snel alleen voor laten staan en je zult de ander er niet alleen voor laten opdraaien. In dit artikel ga ik in op:
- Wat is loyaliteit precies?
- Loyaliteit in teams en organisaties: organisatieloyaliteit.
- Loyaliteitsproblemen en loyaliteitsconflicten.
- De valkuil van over-loyaliteit
- Loyaliteitsconflicten.
- Over-loyaliteit in organisaties.
- Loyaliteitsvraagstukken in een leidinggevende functie.
Wanneer is loyaliteit een kernwaarde voor jou?
Loyaliteit wordt wel een kernkwaliteit genoemd maar ook wel een kernwaarde. Is loyaliteit een kernwaarde of persoonlijke waarde voor je geworden? Dan is het dus zo belangrijk voor je dat je er niet best zonder kunt. Het mooiste is wanneer die persoonlijke waarde overeenkomt met de kernwaarde van de organisatie waar je werkt. Waarom belangrijk? Dan voel je je thuis in de organisatie waar je werkt. Wanneer loyaal voor je een persoonlijke waarde is, dan pas je niet in de organisatie waar men weinig voor elkaar over heeft, waar egotripperij, eigenbelang gaat boven het teambelang of het organisatiebelang.
Doe de test!
Bij De Steven kun je een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in jouw kwaliteiten, eigenschappen, persoonskenmerken en valkuilen.
Zo krijg je inzicht in jouw ontwikkeldoelen.
Training en coaching
Wil je een training volgen om te ontdekken waar jouw kwaliteiten liggen? Dat kan! Bekijk de mogelijkheden:
- individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
- teamtraining kernkwaliteiten
Wat is loyaal? Betekenis en definitie
Als ik met mensen spreek over loyaliteit, merk ik dat we het woord vaak gebruiken zonder echt stil te staan bij wat het betekent. We voelen wel wat het is maar we hebben er niet altijd woorden voor. Het woord ‘loyaal’ komt oorspronkelijk van het Franse woord loyal, dat weer teruggaat naar loyauté. In de kern betekent het: trouw zijn. Oorspronkelijk ging het zelfs over trouw zijn aan de wet, aan een leider of aan een koning. Het had dus iets van toewijding en verbondenheid, maar ook van verantwoordelijkheid.
En dat zie je vandaag de dag nog steeds terug. Loyaal zijn betekent dat je je verbonden voelt met iemand of met iets. Dat kan een persoon zijn, een relatie, een team of een organisatie. Je voelt dat je ergens bij hoort en dat brengt met zich mee dat je rekening houdt met de ander en dat je je gedrag daarop afstemt. Ik zie loyaliteit daarom als een gevoel van verbondenheid. Een gevoel dat maakt dat je er wilt zijn voor de ander, ook als het soms lastig is.
En precies vanuit dat gevoel ontstaan bepaalde gedragingen.
Wat zijn de gedragskenmerken die bij loyaliteit horen?
Loyaliteit leg ik graag uit aan de hand van een aantal gedragskenmerken:
- Je behandelt de ander eerlijk en oprecht.
- Je bent genegen iets te doen of na te laten voor de ander.
- Je wilt graag dat het goed gaat met de ander en jouw gedrag is erop gericht om dat te bevorderen en te ondersteunen.
- Je bent toegewijd aan de ander.
- Alles waarmee je een ander kunt schaden vermijd je en alles waarmee je een ander van dienst kunt zijn bevorder je.
- Je bent trouw aan de ander: zelfs al vind je bepaalde zaken niet leuk of zelfs vervelend.
- Je zult de ander niet snel in een kwaad daglicht stellen.
- Je zult een ander niet snel in de steek laten en je zult niet snel ontrouw zijn: ontrouw zijn aan de ander voelt als een vorm van verraad.
- Jouw eigenbelang is ondergeschikt aan het belang van de ander.
- Dat de relatie die je met de ander hebt, verplichtingen met zich meebrengt vind je niet erg (partnerrelatie of arbeidsrelatie).
- Jouw gedrag stem je af op de behoeften van de ander.
Waarom voelt loyaliteit als een morele verbintenis?
Trouw en loyaal zijn betekent dat je een soort van morele verbintenis bent aangegaan met de ander. Wanneer je dat schendt voelt dat als een vorm van verraad en kun je het gevoel krijgen dat je de ander laat vallen. Voorwaarde is wel dat je iets voor de ander voelt. Loyaliteit zit vooral in jouw hart. Je voelt iets voor de ander, je bent betrokken op de ander. Wellicht voel je je zelfs verantwoordelijk voor de ander.
Loyaliteit in de familie: waarom het zo diep zit
Ik merk dat loyaliteit nergens zo sterk voelbaar is als binnen families. Het is niet iets wat je kiest. Het is iets waar je in geboren wordt. Vanaf het moment dat je er bent, hoor je erbij. En dat gevoel van erbij horen, van verbonden zijn, vormt de basis van hoe jij je verhoudt tot anderen. Binnen een familiesysteem werkt loyaliteit vaak onbewust. Je voelt je verbonden met je ouders, je broers en zussen en vaak ook met generaties daarvoor. Dat betekent dat je niet alleen loyaal bent vanuit liefde, maar ook vanuit een diep gevoel van verplichting. Alsof je iets verschuldigd bent, simpelweg omdat je onderdeel bent van dat systeem.
Ik zie vaak dat mensen moeite hebben om afstand te nemen van hun familie, zelfs wanneer relaties ingewikkeld of pijnlijk zijn. Niet omdat ze het niet zien, maar omdat het van binnen voelt alsof ze iets verbreken wat eigenlijk niet verbroken mag worden. Alsof loslaten gelijk staat aan ontrouw zijn. En daar zit precies de kern.
Loyaliteit binnen families gaat niet alleen over wat er gebeurt in het hier en nu. Het gaat ook over erkenning. Over gezien worden. Over de behoefte om erbij te horen en een plek te hebben. Wat er dan vaak gebeurt, is dat je je aanpast. Dat je rekening houdt met de ander. Dat je dingen doet of juist niet doet om de balans in het systeem te bewaren. Soms ga je zelfs dragen wat eigenlijk niet van jou is.
Ik zie bijvoorbeeld dat iemand de rol op zich neemt van bemiddelaar, verzorger of degene die de sfeer bewaakt. Niet omdat dat bewust gekozen is, maar omdat het zo gegroeid is. En zolang dat niet wordt gezien, blijft het zich herhalen. Daarom is loyaliteit in de familie zo krachtig, maar ook zo ingewikkeld. Want hoe blijf je trouw aan waar je vandaan komt, zonder jezelf te verliezen?
Dat is geen simpele vraag. Maar het begint wel hier. Bij zien wat er speelt. Bij erkennen wat van jou is en wat niet. En bij jezelf de ruimte geven om stap voor stap jouw eigen plek in te nemen. Meer weten over loyaliteit in het familiesysteem? Lees dan de blog van Katelijne Vermeulen!
Waarom zijn loyale medewerkers zo waardevol?
Er is voldoende markt voor loyale mensen. Organisaties zitten te springen om loyale medewerkers. Organisatieloyaliteit wordt zelfs een competentie genoemd. Dat betekent dat je loyaal bent aan jouw werkgever. Jouw hart klopt voor de organisatie waar je werkt. Je bent loyaal aan jouw leidinggevende, aan jouw team of aan jouw collega’s. Waarom is dat zo onwijs belangrijk in bedrijven? Omdat loyaliteit een gevoel is. Loyale medewerkers maken het verschil. Ze committeren zich aan doelstellingen, er is draagvlak voor vernieuwing en verandering. In de praktijk van alledag willen ze best een keer een stapje harder lopen als dat nodig is of als dat gevraagd wordt. Ze vertrekken ook niet voor een paar euro loonsverhoging naar de buurman. En sterker nog: loyale medewerkers zijn ook bereid om dingen te doen waar ze niet volledig achter staan, enkel en alleen maar omdat ze zich verbonden voelen.
Hoe voorkom je loyaliteitsproblemen?
Loyaliteit kan ook zorgen voor loyaliteitsproblemen. Hoe voorkom je dat? Je voorkomt onbalans en loyaliteitsproblemen door ook loyaal en trouw aan jezelf te blijven. Loyaal aan anderen zijn is fijn maar het mag niet ten koste van jezelf gaan. Trouw zijn aan jezelf betekent dat je op een goede manier oog houdt voor eigenbelang, dat je vasthoudt aan jouw eigen waarden en niet onder groepsdruk compromissen doet die jezelf tegen de borst stuiten. Trouw zijn aan jezelf betekent dat je je voordoet zoals je bent. Niet meer en niet minder. Wat betekent het nog meer?
- Je zorgt goed voor jezelf.
- Je durft keuzes te maken op basis van jouw eigen behoeften.
- Je zoekt mensen en vrienden waar je energie van krijgt.
- Je durft jouw eigen waarden en normen vorm te geven.
- Je sluit geen compromissen onder groepsdruk of druk van de buitenwacht.
- Je neemt tijd voor jezelf.
Lees meer: zelfcompassie
Wat zijn loyaliteitsconflicten en hoe ga je ermee om?
Loyaliteitsconflicten zijn soms niet te voorkomen. Denk maar eens aan kinderen tijdens de echtscheiding. Een kind is loyaal aan de vader maar ook aan de moeder. Terecht toch? Maar nu doet pappa heel lelijk over mamma en mamma doet heel lelijk over pappa. Waar moet het kind nu naar toe? Waar is de veilige haven om dit grote verdriet te bespreken?
Natuurlijk geldt dit ook op de werkvloer. Jouw collega heeft een conflict met jouw leidinggevende. Je bent loyaal aan jouw collega en je bent ook loyaal aan jouw baas. Waar moet je naar toe met jouw gevoelens? Zie je wat een loyaliteitsconflict met zich meebrengt aan stress en spanning?
Meer over loyaliteitsconflicten?
Wat kun je doen als je merkt dat je te loyaal bent?
Merk je dat je loyaal bent en soms te loyaal? Training en coaching kan je daarbij helpen. Wij verzorgen de training persoonlijke effectiviteit o.a. door individuele coaching en in groepen wanneer meerdere collega’s van je met dit thema aan de slag willen. Het voordeel van individueel maatwerk is dat je jouw leerdoelen maximaal kunt combineren! De training is voor medewerkers (zonder leidinggevenden), en ook voor leidinggevenden of managers.
Ben je te weinig assertief? Dan kun je jouw leerdoel combineren met assertiviteitstraining. Kost over-loyaliteit je veel tijd doordat je voor iedereen klaar staat en jouw eigen doelen vergeet? Dan kun je het leerdoel combineren met assertiviteitstraining. Speelt over-loyaliteit een rol in hoe je met conflicten omgaat? Dan kun je jouw leerdoel combineren met de training gericht op conflicthantering. Ben je leidinggevende? Dan kun je de training ook nog combineren met onderwerpen uit de training leiderschapsontwikkeling. Ben je adviseur en soms te loyaal aan jouw opdrachtgever? Combineer jouw leerdoel met de training adviesvaardigheden. Etc.
Bij De Steven combineren wij jouw leerdoelen tot één training. Dat is doelgericht en je bespaart veel tijd en geld!
Hoe weet je dat het niet meer klopt?
Ik merk dat mensen dit vaak ingewikkeld maken, terwijl het antwoord eigenlijk verrassend dichtbij ligt. Je hoeft het namelijk niet te analyseren of uit te rekenen. Je weet het meestal al, alleen luister je er nog niet naar. Er is namelijk altijd een moment waarop je voelt dat iets schuurt. Dat moment waarop iemand iets aan je vraagt en je bijna automatisch “ja” zegt, terwijl er van binnen iets anders gebeurt. Je voelt spanning, misschien in je buik of op je borst, en toch ga je door. Je legt jezelf uit dat het wel meevalt, dat het logisch is dat jij dit oppakt of dat het nu eenmaal zo hoort.
Maar als je eerlijk bent, weet je dat het daar al niet meer klopt. Ik stel mensen vaak een paar eenvoudige vragen, niet om het ingewikkelder te maken, maar juist om terug te gaan naar dat gevoel dat je al hebt:
- Wanneer zeg jij ja, terwijl alles in jou nee zegt?
- Wanneer voel jij spanning, maar ga je toch door?
- Wanneer blijf jij geven, terwijl je merkt dat je leegloopt?
Als je daar rustig bij stilstaat, dan kom je heel snel bij de kern. Niet in je hoofd, maar in jezelf. Wat ik vaak zie, is dat mensen deze signalen al heel lang herkennen. Soms al maanden, soms al jaren. Ze weten precies in welke situaties het gebeurt, bij welke personen en op welke momenten ze over hun grens gaan. Alleen doen ze er nog niets mee, omdat er altijd wel een reden is om toch door te gaan.
- Omdat je de ander niet wilt teleurstellen.
- Omdat je het netjes wilt houden.
- Omdat je denkt dat het jouw verantwoordelijkheid is.
En precies daar ontstaat de verwijdering van jezelf. Want hoe vaker je over dat gevoel heenstapt, hoe stiller het wordt. Niet omdat het weg is, maar omdat je er niet meer naar luistert. Totdat het zich op een andere manier laat zien, in vermoeidheid, irritatie of het gevoel dat je leegloopt. Daarom zeg ik ook: het moment waarop het niet meer klopt, is geen groot dramatisch punt. Het zit juist in die kleine momenten waarin jij voelt dat je iets doet wat eigenlijk niet van jou is. En dat is meteen ook het begin van verandering.
Waaraan herken je over-loyaal?
Te loyaal zijn is een valkuil. In feite ga je voorbij aan jezelf. Je nodigt de ander uit om over jouw grenzen heen te gaan. Je gaat dingen doen die je eigenlijk niet wilt. Ik ga nu verder in op over-loyaliteit. Wat is dat precies?
Waaraan herken je over-loyaliteit?
Ik noem een paar kenmerken.
- Je bent zo eerlijk en oprecht maar je benadeelt jezelf: je geeft de ander gelegenheid om gebruik (of zelfs misbruik) te maken van jouw goedheid, goedhartigheid, trouw en liefde.
- Je gaat over jouw eigen grens heen: je offert je als het ware op t.b.v. de ander.
- Je bent altijd bezig met het welzijn en welbevinden van anderen maar je vergeet jezelf.
- Je bent toegewijd aan de ander en je geeft de gelegenheid aan de ander om over jouw grens heen te gaan.
- Je schaadt jezelf in jouw inspanning om te voorkomen dat je anderen schade berokkent.
- Je neemt een ander in bescherming ten koste van jezelf.
- Hoeveel moeite het je ook kost maar een ander in de steek laten voelt als verraad.
- Jouw gedrag stem je oneindig af op de behoeften van de ander maar je verwaarloost eigen behoeften.
Kortom: waar ligt de grens nu precies tussen loyaliteit en over-loyaliteit? Er is er maar één die dat weet en dat ben jezelf! Je moet je afvragen of geven en ontvangen nog in balans is? Ontvang je net zoveel loyaliteit als je geeft?
Waarom leidt over-loyaliteit tot stress en burn-out?
Wie te loyaal is, kan in een netelige positie terecht komen. Dat gebeurt vooral in omstandigheden waar spanning is of waar tegengestelde belangen zijn. Je kunt loyaal zijn aan de een en aan de ander en daardoor loyaliteitsproblemen of loyaliteitsconflicten krijgen. Maar je gaat door! Je veronachtzaamt jouw eigen belangen en gevoelens en dat maakt dat je leeggezogen wordt qua energie. Daarom benoem ik over-loyaliteit tot een van de persoonskenmerken die een rol kan spelen bij de burn-out.
Wat zijn de gevolgen van over-loyaliteit?
Wat zijn de gevolgen? De gevolgen van over-loyaliteit kunnen groot zijn.
- Je kunt jezelf als het ware verliezen in een relatie, je kunt jezelf geheel en al kwijtraken: je cijfert jezelf weg.
- Je gaat regelmatig over grenzen van jezelf heen en je staat dingen toe die je eigenlijk niet wil.
- Het kost je bakken met energie want de valkuil is een energievreter.
- Je had allang moeten loslaten en de relatie moeten beëindigen: echter je ging maar door en door tot het escaleerde in een mate die je had kunnen voorkomen.
- Anderen laten je vallen als een baksteen en je bent daar teleurgesteld over.
- Je hebt voor Jan en alleman klaargestaan maar nu voel je je misbruikt: anderen hebben misbruik gemaakt van jouw goedheid.
- Je voelt je verraden door anderen en je bent boos en verdrietig.
- Je bent te aardig en te lief.
Wat gebeurt er bij over-loyaliteit in organisaties?
Kan de medewerker te loyaal zijn aan de organisatie? Ja, dat kan! Dat zou een gespreksonderwerp moeten zijn binnen organisaties. Ik maak te vaak mee dat medewerkers zo loyaal zijn aan de organisatie, aan de leiding of aan de eigenaar van het bedrijf dat ze zich als het ware identificeren met het bedrijf. Dat is een vorm van loyaliteit die verre van gezond is. Sterker nog: het is een vorm van loyaliteit die soms leidt tot ziekte en verzuim. Deze vorm van ziekteverzuim wordt wel roze verzuim genoemd.
Ik heb nu al een aantal keren gezien dat na lange dienstverbanden (35 jaar, 40 jaar, 43 jaar) de medewerker en de organisatie uit elkaar gaan omdat de medewerker onvoldoende is meegegroeid en de functieontwikkeling niet kan bijbenen. Echter de organisatieloyaliteit staat dan enorm in de weg. Men voelt zich in dergelijke situaties als het ware afgeserveerd en aan de kant gezet. Enerzijds is dit een verantwoordelijkheid van de medewerker zelf. Anderzijds heeft de organisatie het ook zover laten komen. Het is dus een verantwoordelijkheid van zowel de werkgever als werknemer.
Hoe speelt loyaliteit bij leidinggevenden?
Wanneer je als leidinggevende, manager of ondernemer te aardig en te loyaal bent, belemmer je de voortgang en het resultaat van jouw afdeling of bedrijf. Maar hoe ga je om met deze valkuil?
-
Wanneer ben je als leidinggevende te loyaal?
Gelukkig bestaat er geen wetgeving voor over-loyaliteit voor leidinggevenden. Maar ik noem een aantal kenmerken waaruit blijkt dat je te loyaal bent:
- Voor jouw medewerkers ben je niet altijd duidelijk.
- Je hebt de neiging bepaald ongewenst gedrag van medewerkers snel weg te masseren omdat je het zo goed begrijpt.
- Je vindt het moeilijk om medewerkers aan te spreken op bepaald ongewenst gedrag.
- Je wilt te veel de vrede en harmonie bewaren met jouw medewerkers.
- Je bent voor medewerkers onvoldoende sturend.
- Medewerkers maken gebruik (of misbruik) van jouw aardigheid of overloyaliteit en houden zich onvoldoende aan afspraken of regels.
- Medewerkers zouden een hogere inzet kunnen tonen wanneer je laat blijken dat je meer van ze verwacht.
- Soms ga je te informeel met jouw medewerkers om en stel je onvoldoende grenzen.
- De resultaten blijven achter omdat je te weinig resultaatgericht aanstuurt.
-
Wat is jouw leerdoel als je te loyaal bent?
Loyaliteit is een kwaliteit en karaktereigenschap. Het is een kracht die je als leidinggevende goed kunt gebruiken. De kunst is om de valkuil over-loyaliteit te vermijden. Dat is een zeer persoonlijk leerdoel. Een leerdoel voor managers, ondernemers of leidinggevenden is om duidelijk de grenzen af te bakenen, heldere afspraken te maken en medewerkers hierop aan te spreken. Duidelijkheid is noodzakelijk en geeft richting aan jouw organisatie of afdeling.
Wat is de keerzijde van loyaliteit?
Loyaliteit is een gevoel. Een gevoel van verbinding wat je hebt met anderen of met de organisatie waar je werkt. Het is een warm gevoel, een fijn gevoel, een wij-gevoel. Loyaliteit verbindt en maakt sterk. Nu is het bederf van het beste vaak het slechtste. De keerzijde van loyaal is ontrouw, verraad, weglopen of vertrekken, de relatie stopzetten of beëindigen, overlopen naar een ander en misschien zelfs wel haatgevoelens. Zo krachtig als de warmte van loyaliteit is, zo heftig zijn de gevoelens wanneer loyaliteit verandert. Vaak ontstaat dit doordat men jarenlang te loyaal is geweest en te weinig eigen behoeften heeft ingevuld. Je kunt er dus wat aan doen om dat negatieve aspect te voorkomen.
Loyaliteitstest: wanneer ga jij over je grens?
Ik merk dat veel mensen niet goed weten wanneer ze te loyaal zijn. Ze voelen wel dat er iets schuurt, maar kunnen het niet altijd precies benoemen.
Daarom stel ik je een aantal vragen. Neem er even rustig de tijd voor. Ga ze niet snel af, maar voel wat er gebeurt terwijl je ze leest.
Niet om jezelf te beoordelen, maar om eerlijk te kijken.
- Wanneer zeg jij ja, terwijl je eigenlijk nee voelt? En hoe vaak gebeurt dat zonder dat je er echt bij stilstaat?
- In welke situaties voel jij spanning in je lichaam, maar ga je toch door? Denk aan je werk, je relatie of je familie.
- Voor wie neem jij verantwoordelijkheid die eigenlijk niet van jou is? En wat maakt dat je dat blijft doen?
- Wanneer voel jij je schuldig als je voor jezelf kiest? Wat zegt dat schuldgevoel tegen jou?
- Hoe vaak stel jij jouw eigen behoeften uit om het voor de ander goed te houden? En wat doet dat op de lange termijn met je?
- In welke relaties geef jij structureel meer dan je ontvangt? En wanneer heb je dat voor het laatst echt onder ogen gezien?
- Wat ben jij bang dat er gebeurt als jij wél je grens aangeeft? Is dat conflict, afwijzing of misschien verlies van de relatie?
- Wanneer heb jij voor het laatst iets gedaan wat eigenlijk niet meer klopte voor jou? En waarom heb je toen toch doorgezet?
- Op welke momenten voel jij dat je jezelf een beetje kwijtraakt? Niet in één keer, maar stukje bij beetje.
- Als je eerlijk bent: waar weet jij al dat het anders moet, maar stel je het nog uit? Wat houdt je tegen om daar nu iets mee te doen?
Wat betekenen je antwoorden?
Ik kijk bij dit soort vragen nooit naar een score. Het gaat mij niet om goed of fout, maar om wat je herkent. Als je merkt dat meerdere vragen je raken, dan zegt dat meestal genoeg. Wanneer je jezelf herkent in situaties waarin je vaak “ja” zegt terwijl je eigenlijk “nee” voelt, dan is de kans groot dat je regelmatig over je eigen grens heen gaat. Dat betekent niet dat je iets verkeerd doet, maar wel dat je gewend bent geraakt om de ander voorrang te geven boven jezelf.
Als je bij meerdere vragen merkt dat schuldgevoel een rol speelt, bijvoorbeeld wanneer je aan jezelf denkt of je grens wilt aangeven, dan zit daar vaak een dieper patroon onder. Dan heb je ergens geleerd dat zorgen voor de ander belangrijker is dan zorgen voor jezelf. Dat voelt dan niet als een keuze, maar als iets wat zo hoort. Wanneer je ziet dat geven en ontvangen in jouw relaties uit balans zijn, dan is dat een belangrijk signaal. Gezonde loyaliteit heeft altijd iets van wederkerigheid in zich. Je geeft, maar je ontvangt ook. Als dat structureel niet zo is, dan raak je langzaam leeg.
Voel je bij meerdere vragen spanning, vermoeidheid of irritatie terugkomen, dan is dat vaak je lichaam dat aangeeft dat het te veel wordt. Dat zijn geen kleine signalen. Dat zijn signalen die serieus genomen willen worden.
En misschien wel de belangrijkste: als je bij één of twee vragen denkt “hier zit het voor mij”, dan hoef je niet verder te zoeken. Daar ligt jouw ingang. Je hoeft het niet in één keer anders te doen. Het begint met erkennen wat je al weet. En misschien is de eerste stap niet eens groot. Misschien is het alleen maar dit: Dat je de volgende keer even stilvalt… voordat je weer automatisch ja zegt.
Veelgestelde vragen over loyaliteit
Ik merk dat deze vragen vaak terugkomen in gesprekken die ik voer. Misschien herken jij jezelf er ook in. Lees ze rustig door en kijk vooral wat er bij jou blijft hangen.
Wat is het verschil tussen loyaliteit en over-loyaliteit?
Loyaliteit betekent dat je betrokken bent en trouw blijft aan de ander, terwijl je ook jezelf blijft meenemen. Over-loyaliteit ontstaat op het moment dat je structureel over je eigen grenzen heen gaat en je eigen behoeften ondergeschikt maakt. Het voelt dan niet meer kloppend, ook al blijf je geven.
Hoe herken ik dat ik te loyaal ben?
Je merkt het vaak aan kleine signalen: je zegt ja terwijl je nee voelt, je ervaart spanning maar gaat toch door, of je raakt vermoeid en leeg. Als geven en ontvangen uit balans zijn en jij jezelf steeds uit stelt, dan is de kans groot dat je te loyaal bent.
Waarom voel ik me schuldig als ik mijn grens aangeef?
Dat schuldgevoel komt vaak voort uit oude patronen waarin je hebt geleerd dat zorgen voor de ander belangrijker is dan zorgen voor jezelf. Je breekt als het ware met iets wat voor jou lange tijd normaal was. Dat voelt ongemakkelijk, maar betekent niet dat je iets verkeerd doet.
Wat kan ik doen als ik mijn grenzen moeilijk vind om uit te spreken?
Begin klein. Neem eerst waar wat je voelt en geef jezelf tijd voordat je reageert. Oefen met eenvoudige, duidelijke zinnen zoals: “Ik wil je helpen, maar nu niet.” Het hoeft niet perfect. Het gaat erom dat je jezelf weer meeneemt in je keuzes.
Betekent minder loyaal zijn dat ik anderen teleurstel?
Soms wel. En dat is precies waarom het zo lastig is. Maar minder loyaal zijn aan de ander betekent vaak dat je meer loyaal wordt aan jezelf. En juist dat zorgt op de lange termijn voor gezondere relaties, waarin ruimte is voor wederkerigheid en eerlijkheid.
Training kwaliteiten
Wil je een training volgen om te ontdekken waar jouw kwaliteiten liggen?
Dat kan! Bekijk de mogelijkheden:
- individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
- teamtraining kernkwaliteiten
Wat is talent?
De Steven verzorgt training en coaching gericht op talentontwikkeling. We zetten dit in bij o.a.
- talentgesprekken, individuele coaching gericht op loopbaan en outplacement
- binnen teams: trajecten gericht op teamontwikkeling.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 04-11-2016
Update: 29 maart 2026.
