Waarom zeggen we 'het is niet anders' bij rouw en helpt dat eigenlijk wel?
Heel vaak hoor ik de uitdrukking: ‘het is niet anders, je moet het leven maar nemen zoals het is’. Vaak wordt dit gezegde gebezigd bij ernstige situaties, zoals negatieve veranderingen of bij verlieservaringen.
Wat bedoelen mensen als ze zeggen ‘het is niet anders’?
Ik noem wat voorbeelden:
- Henk ging naar de dokter en na langdurige onderzoeken werd vastgesteld dat hij longkanker had. Toen ik Henk vroeg wat dat met hem deed, was zijn antwoord: ‘ja joh, het is niet anders’.
- Toen Richard zijn partner verloor en de omgeving daarop doorvroeg, wimpelde hij de belangstelling vaak af met de opmerking ‘je moet het leven nemen zoals het is’.
Is het waar dat je het leven moet nemen zoals het is?
Misschien denk je: wat is hier op tegen? Klopt het niet dan? We moeten het leven toch ook nemen zoals het is? Je kunt er toch niets aan doen in dit soort situaties? Natuurlijk heb je gelijk. Ik ben het helemaal met je eens. Echter met dit verschil: het is een verstandelijke benadering. En de voorbeelden die ik noemde gaan over gevoelens (in dit geval rouwgevoelens).
Rouw- en verlies
Bekijk de mogelijkheden voor rouw- en verliesverwerking.
Waarom is aanvaarden geen knop maar een proces?
Verlies aanvaarden is een werkwoord. Een werkwoord dat rouwenden voortdurend met zich meedragen. Want aanvaarden betekent niet dat je even op een knopje kunt drukken en het is klaar. De ene dag kun je het verlies wellicht aanvaarden en de volgende dag voel je je toch weer opstandig. Aanvaarden is een proces waarin je leert om de rouw en het gemis emotioneel een plekje te geven
Waarom ‘het is niet anders’ vaak een dooddoener is
Opmerkingen als ‘het is niet anders, je moet het leven nemen zoals het is’ categoriseren wij onder de naam dooddoeners. Een dooddoener is een beredenering van verdriet en rouw. En beredeneringen zitten in ons hoofd (rede = hoofd) en niet in ons gevoel. Meer weten over dooddoeners?
Wat gebeurt er als je je gevoelens wegdrukt?
Een verstandelijke benadering van gevoelens betekent vaak in de praktijk het wegdrukken van gevoelens. Maar rouw vermijden helpt niet! Integendeel. Vandaag of morgen kom je het toch weer tegen. Rouwen is wat anders dan wegkruipen voor het rouwproces.
Wat gebeurt er van binnen als je zegt ‘het is niet anders’?
Wat ik vaak zie in mijn praktijk, is dat iemand iets zegt wat heel rustig en beredeneerd klinkt, terwijl er van binnen een storm woedt. ‘Het is niet anders’ klinkt bijna nuchter. Bijna sterk zelfs. Maar als ik doorvraag, kom ik iets anders tegen.
Ik merk dat mensen gevoelens hebben waar ze geen woorden aan kunnen geven. Verdriet. Angst. Onmacht. En omdat dat zo groot is, schiet het hoofd ertussen. Het hoofd gaat het overnemen. Het maakt er een zin van die klopt. Die logisch is. Die hanteerbaar voelt.
Maar van binnen blijft het onrustig. Want wat gevoeld wil worden, laat zich niet wegredeneren.
Leef je in je hoofd of in je gevoel bij verlies?
Ik zie vaak dat mensen bij verlies als het ware in hun hoofd gaan wonen. Alsof dat een veiligere plek is. In je hoofd kun je nadenken, verklaren en relativeren. Maar rouw speelt zich niet af in je hoofd. Rouw zit in je gevoel. In mijn werk maak ik vaak onderscheid tussen hoofd, hart en handen. Je hoofd begrijpt misschien wat er gebeurd is. Je kunt het uitleggen. Maar je hart moet het nog voelen. En dat kost tijd. Wanneer je alleen in je hoofd blijft zitten, lijkt het alsof je het ‘onder controle’ hebt. Maar ondertussen raak je verder verwijderd van wat er echt speelt.
Waarom zeggen mensen ‘het is niet anders’?
Ik merk dat deze zin vaak niet bedoeld is als afsluiting, maar als bescherming. Bescherming tegen pijn. Want als je echt voelt wat er gebeurd is, kan dat overweldigend zijn. Soms hebben mensen ook simpelweg de woorden niet. Wat zeg je als je partner overlijdt? Of als je een ernstige diagnose krijgt?
En laten we eerlijk zijn: de omgeving helpt ook niet altijd. Die stelt vragen, maar kan het echte antwoord vaak niet dragen. Dus houden we het klein. ‘Het is niet anders’. Het is een zin die afstand creëert. Tussen jou en je gevoel.
Wat gebeurt er als je rouw blijft wegdrukken?
Rouw laat zich niet wegstoppen. Dat is wat ik keer op keer zie. Je kunt het even parkeren, maar het komt terug. Soms maanden later. Soms jaren later. Ik zie mensen die doorgaan, sterk blijven, alles op orde houden. Tot het lichaam een signaal geeft. Vermoeidheid. Spanning. Uitputting. Alsof het lichaam zegt: nu is het genoeg.
Het wegdrukken van gevoelens kan je uiteindelijk verder van jezelf af brengen. Je raakt als het ware vervreemd van wat er in je leeft. En dat maakt het herstel vaak moeilijker. Lees ook: onverwerkte rouw.
Wat helpt je wel bij rouw en verlies?
Wat helpt, is misschien minder spectaculair dan je hoopt. Maar het is wel eerlijk. Ik merk dat het begint bij stilstaan. Durven voelen wat er is, zonder het meteen op te lossen. Woorden geven aan je gevoel helpt ook. Niet om het netjes te maken, maar om het ruimte te geven.
En misschien nog wel het belangrijkste: jezelf de tijd gunnen. Aanvaarden is geen eindpunt, maar een proces dat golft. De ene dag gaat het beter dan de andere. Je hoeft het niet ‘goed’ te doen. Je hoeft het alleen maar toe te laten.
Veelgestelde vragen over ‘het is niet anders’ en rouw
Misschien herken je jezelf in dit onderwerp, maar zit je nog met vragen. Dat is logisch. Rouw is geen rechte lijn en roept vaak nieuwe vragen op.
Waarom zeg ik ‘het is niet anders’ bij verdriet?
Omdat het je helpt om afstand te houden van wat je voelt. Het is een manier van beschermen, niet van verwerken.
Is aanvaarden hetzelfde als loslaten?
Nee. Aanvaarden betekent dat je erkent wat er is. Loslaten suggereert dat het weg moet. Rouw blijft vaak op een andere manier aanwezig.
Hoe weet ik of ik mijn rouw wegdruk?
Als je weinig voelt, maar wel veel spanning ervaart. Of als je blijft doorgaan zonder stil te staan. Dan kan het zijn dat je gevoel op de achtergrond staat.
Wanneer moet ik hulp zoeken?
Als je merkt dat je vastloopt, dat je klachten krijgt of dat je jezelf kwijtraakt. Je hoeft het niet alleen te doen.
Rouw- en verlies
Bekijk de mogelijkheden voor rouw- en verliesverwerking.
Leerdoelen
Bekijk de leerdoelen voor de training omgaan met veranderingen.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 19-06-2017
Update: 29 maart 2026.
