home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / willen / bezieling

Bezieling: wat bezielt jou?

Bezieling gaat over datgene wat je van binnenuit in beweging zet. Je voelt ergens geestdrift, inspiratie, betrokkenheid of innerlijke aandrang voor. Soms merk je dat heel duidelijk: je loopt ergens warm voor, kunt er met gloed over vertellen en wilt er tijd en energie in steken. Soms merk je juist dat de bezieling verdwenen is. Voor mij hoort bezieling nadrukkelijk bij wat je werkelijk wilt, omdat het iets zegt over waar jouw innerlijke vuur zit en waarvoor jij werkelijk in beweging wilt komen.

Is bezieling een kernkwaliteit of eigenschap?

Nee, ik zou bezieling niet eenvoudigweg als een vaste kernkwaliteit of eigenschap omschrijven. Bezieling zegt meer over de innerlijke beweging die ontstaat wanneer iets jou werkelijk raakt, inspireert of betekenis voor je heeft. Iemand kan van nature enthousiast, gedreven of temperamentvol zijn, maar dat is nog niet automatisch hetzelfde als bezield zijn. Bezieling ontstaat juist in de verbinding tussen jou en iets waar jij werkelijk voor wilt gaan.

Dat kan jouw werk zijn, een taak, een ideaal, een levensmissie, een vakgebied, kunst, muziek, geloof of iets waarvoor jij je diep verantwoordelijk voelt. Daarom kan iemand op het ene terrein zeer bezield zijn en op een ander terrein nauwelijks vuur ervaren. Je kunt dus niet zomaar zeggen: deze persoon is bezield en die andere niet. De interessantere vraag is: waarvoor loopt iemand warm en wat raakt hem werkelijk?

Hoe herken je bezieling?

Bezieling herken je vooral aan innerlijke geestdrift, betrokkenheid en de energie waarmee iemand ergens voor gaat. Andere mensen merken het vaak ook. Wie bezield over iets praat, hoeft doorgaans niet veel moeite te doen om duidelijk te maken dat het onderwerp belangrijk is. De betrokkenheid klinkt mee in de stem, zit in de houding en wordt zichtbaar in wat iemand doet.

• Je moedigt jezelf en anderen aan.
• Je bent begeesterd en neemt anderen mee.
• Je voelt je bevlogen voor werk of taak.
• Je ervaart een innerlijke aandrang om iets te doen.
• Je bent gedreven en brengt jezelf in beweging.
• Je bent enthousiast en kunt aanstekelijk overkomen.
• Je voelt je geïnspireerd en weet anderen te inspireren.
• Je ervaart geestdrift voor werk, een taak, levensmissie of doel.
• Je voelt je hartstochtelijk betrokken bij iets.
• Je bent intrinsiek gemotiveerd om iets te doen.
• Je kunt met gloed vertellen over wat jou bezighoudt.
• Je gaat met overgave ergens voor.

Hoe ziet bezieling eruit in de praktijk?

Bezieling zie je bijvoorbeeld bij een docent die werkelijk van zijn vak houdt. Misschien herinner je je zo iemand nog van school. Kinderen hangen aan de lippen van een docent die met bezieling vertelt. De belangstelling wordt niet alleen veroorzaakt door de lesstof, maar ook doordat de docent zelf geraakt wordt door wat hij vertelt. Een bezield leider kan op dezelfde manier mensen inspireren en in beweging brengen.

Hetzelfde zie je bij een elftal dat de sterren van de hemel speelt. Spelers lijken zichzelf te overstijgen en dingen lukken die eerder onmogelijk leken. We zeggen dan soms: de geest zit in het elftal. Daarmee bedoelen we dat er iets aanwezig is wat verder gaat dan techniek, tactiek of individuele kwaliteit alleen.

Kun je bezieling voelen?

Ja, bezieling kun je vaak voelen zonder dat je haar precies kunt meten of aanwijzen. Wanneer een orkest bezield speelt, merk je dat. De musici gaan helemaal op in wat ze doen. Tijd lijkt even niet belangrijk. Horloges en klokken worden als het ware ingeleverd. Er bestaat op dat moment maar een ding: de muziek.

Misschien vergeten mensen zichzelf dan zelfs een beetje. Angsten, belemmeringen en gedachten over hoe ze overkomen raken tijdelijk naar de achtergrond. Ze staan in vuur en vlam voor wat ze doen. Dat bedoel ik wanneer ik zeg: je voelt de vibe.

Wat is het verschil tussen bezieling en motivatie?

Motivatie brengt je in beweging, maar bezieling gaat voor mij dieper dan alleen gemotiveerd zijn. Je kunt gemotiveerd zijn omdat je een doel wilt halen, een beloning krijgt, een afspraak hebt gemaakt of verantwoordelijkheid draagt. Bij bezieling voel je dat iets jou van binnenuit raakt en betekenis voor je heeft. Er zit meer dan alleen een reden achter wat je doet.

Daarom kan bezieling een krachtige brandstof zijn voor wilskracht. Wanneer je werkelijk ergens voor wilt gaan omdat het jou bezielt, wordt inspanning anders beleefd. Dat betekent niet dat alles vanzelf gaat of altijd leuk is. Je kunt juist veel inspanning leveren, maar je weet waarvoor je het doet. Er zit betekenis achter de inspanning.

Welke kanten horen bij bezieling?

Bezieling bestaat niet uit een enkel gevoel. Soms uit zij zich als passie: je wilt ergens met hart en ziel voor gaan. Soms begint ze met fascinatie: een onderwerp trekt jouw aandacht steeds opnieuw. Ook geloof en hoop kunnen innerlijke bronnen zijn die richting en energie geven. En soms overstijgt bezieling jouw eigen belang en raakt ze aan iets groters dan jezelf. Daarom werk ik deze verschillende kanten van bezieling hieronder verder uit.

Wanneer wordt bezieling passie?

Bezieling krijgt de vorm van passie wanneer je ergens met hartstocht en overgave voor wilt gaan. Je bent dan niet alleen geinteresseerd of gemotiveerd, maar werkelijk geraakt. Passie kan veel energie geven en ervoor zorgen dat je bereid bent om tijd, aandacht en inspanning te investeren. Je denkt erover na, praat erover en wilt er iets mee doen.

Maar passie betekent niet dat alles altijd prettig voelt. Juist wanneer iets werkelijk belangrijk voor je is, ben je soms bereid om offers te brengen of door moeilijke periodes heen te gaan. Dat maakt passie krachtig, maar het vraagt ook om balans. Wie wil onderzoeken wat het betekent om ergens werkelijk met hart en ziel voor te gaan, kan verder lezen over gepassioneerd ergens voor gaan.

Wat heeft fascinatie met bezieling te maken?

Fascinatie is vaak een van de eerste signalen dat iets jou werkelijk raakt. Een onderwerp trekt jouw aandacht steeds opnieuw. Je wilt er meer over weten, blijft kijken, lezen, luisteren of onderzoeken en merkt dat jouw nieuwsgierigheid niet snel verzadigd raakt. Dat is sterker dan gewone interesse. Fascinatie kan je als het ware naar een onderwerp toe trekken.

Daarmee hoeft fascinatie nog niet te betekenen dat je er jouw beroep van moet maken of dat het jouw levensmissie is. Maar het is wel interessant om serieus te nemen waar jouw aandacht telkens vanzelf naartoe gaat. Misschien ligt daar een talent, behoefte, ideaal of bron van bezieling. Daarover lees je verder bij jouw persoonlijke fascinatie.

Wat heeft geloof met bezieling te maken?

Geloof kan bezieling voeden doordat je ergens werkelijk in gelooft en daar richting aan ontleent. Dat hoeft niet alleen over religie te gaan. Je kunt geloven in een ideaal, in een bepaalde manier van leven, in mensen, in ontwikkeling of in iets wat jij belangrijk vindt om te realiseren. Zo'n overtuiging kan maken dat je blijft staan voor iets, ook wanneer het niet direct gemakkelijk is.

Geloof kan daarmee een innerlijke bron van kracht zijn. Je ziet nog niet precies hoe iets gaat verlopen, maar je bent wel bereid om ervoor te gaan omdat het betekenis voor je heeft. Tegelijkertijd is het belangrijk om te blijven onderzoeken waar jouw geloof op gebaseerd is en of het werkelijk van jou is. Meer hierover vind je bij waar jij in gelooft.

Waarom hoort hoop bij bezieling?

Hoop houdt de mogelijkheid open dat iets anders, beter of betekenisvoller kan worden. Je weet niet zeker dat het lukt, maar je sluit de toekomst ook niet af. Daarmee kan hoop een belangrijke kracht zijn wanneer iets moeilijk is, lang duurt of nog niet zichtbaar resultaat oplevert. Zonder hoop kan de wil langzaam uitdoven.

Hoop is wat mij betreft niet hetzelfde als passief afwachten. Je kunt hopen en tegelijkertijd handelen. Juist wanneer je ergens op hoopt omdat het voor jou belangrijk is, kan dat je helpen om vol te houden en opnieuw te proberen. Wie deze kant verder wil onderzoeken, kan lezen over hoop als innerlijke kracht.

Wat heeft transcendentie met bezieling te maken?

Transcendentie raakt aan het verlangen om verder te kijken dan alleen jezelf, jouw eigen voordeel of jouw directe resultaat. Soms ervaar je betekenis doordat je iets wilt bijdragen, iets wilt doorgeven of onderdeel wilt zijn van iets wat groter is dan jijzelf. Dat kan religieus of spiritueel van aard zijn, maar het kan net zo goed gaan over kunst, natuur, gemeenschap, maatschappelijke betrokkenheid of iets nalaten voor anderen.

Juist daar kan veel bezieling zitten. Wanneer jouw willen niet alleen draait om wat jij krijgt, maar ook om wat jij wilt betekenen, kan er een andere vorm van energie ontstaan. Daarover lees je verder bij de betekenis van transcendentie.

Wat is de relatie tussen bezieling, zingeving en bevlogenheid?

Bezieling, zingeving en bevlogenheid liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet precies hetzelfde. Bezieling gaat voor mij over het innerlijke vuur en de betekenis die je ervaart. Zingeving gaat sterker over de vraag waarom iets voor jou van waarde is en welk doel of welke betekenis je erin ervaart. Bevlogenheid zie je vooral terug in de manier waarop iemand zich met energie, toewijding en concentratie aan het werk verbindt.

Bij bevlogenheid worden vaak drie kenmerken genoemd:

• Vitaliteit gaat over energie, inspanning, volharding en veerkracht.
• Toewijding gaat over betrokkenheid, betekenis, enthousiasme, inspiratie, trots en uitdaging.
• Absorptie gaat over concentratie, diepe belangstelling voor het werk, het gevoel dat de tijd snel gaat en moeite om je van het werk los te maken.

Wie bezieling ervaart, ervaart vaak ook meer betekenis. Je voelt dat wat je doet ergens over gaat en voor jou waarde heeft. Daardoor kunnen bezieling, zingeving en bevlogenheid elkaar versterken zonder dat het precies dezelfde begrippen zijn.

Wat gebeurt er als je jouw bezieling verliest?

Wanneer je jouw bezieling verliest, kan het voelen alsof de innerlijke motor steeds zachter gaat draaien. In onze westerse samenleving hebben we voor een deel verleerd om te luisteren naar wat ons werkelijk bezielt. We moeten presteren, efficient werken en rendement leveren. Daardoor kunnen we vervreemden van onszelf, van ons innerlijk en van wat ons werkelijk in beweging zet.

Mensen zeggen dan bijvoorbeeld: 'Ik moet wel mezelf kunnen zijn.' Maar wanneer ik vervolgens vraag: 'Wie ben je dan?' ontstaat soms, zoals een collega van mij het uitdrukt, beeld zonder geluid. Het contact met de eigen behoeften, verlangens en innerlijke aandrang is dun geworden. In onze coachingpraktijk zien we vervolgens lusteloosheid, vermoeidheid, demotivatie, desinteresse en onverschilligheid. Je kunt jouw werk dan nog steeds goed uitvoeren, terwijl het gevoel dat je er met hart en ziel bij betrokken bent langzaam verdwijnt.

Kun je bezieling terugvinden?

Ja, bezieling kan terugkomen, maar meestal niet door jezelf opdracht te geven om voortaan weer enthousiast te zijn. De belangrijkere vraag is waardoor het vuur verdwenen is. Doe je nog iets wat werkelijk bij je past? Gebruik je jouw kwaliteiten? Ervaar je betekenis? Is er ruimte voor wat jij zelf wilt, of bestaat jouw leven vooral uit verplichtingen en verwachtingen?

Bezieling terugvinden vraagt daarom vaak dat je opnieuw contact maakt met wat je raakt en waar je innerlijk op reageert. Soms betekent dat niet dat je onmiddellijk jouw baan of leven moet veranderen. Het kan ook betekenen dat je opnieuw aandacht geeft aan een talent, taak, verantwoordelijkheid, interesse of ideaal dat lange tijd naar de achtergrond is verdwenen.

Hoe krijg je bezielde medewerkers?

Je krijgt bezielde medewerkers niet door bezieling te organiseren of op te leggen. Ontwikkel hun talent, gebruik de kwaliteiten van medewerkers en zorg voor omstandigheden waarin intrinsieke motivatie ruimte krijgt. Dat is kort door de bocht, maar voor mij wel de kern.

Ik krijg regelmatig de vraag: hoe krijgen we meer bezieling in ons team? Alsof je daarvoor een programma kunt invoeren. Mijn eerste vraag zou eerder zijn: ben jij zelf een bezield leider? Breng je over waarom het werk ertoe doet? Geef je mensen ruimte om hun kwaliteiten te gebruiken? Of stuur je vooral op doelen, targets en resultaten?

Waarom verdwijnt bezieling in organisaties en teams?

Bezieling verdwijnt in organisaties wanneer de ratio alles gaat overheersen en mensen vooral als middel voor resultaten worden benaderd. Managers sturen dan op SMART-doelen, prikklokken, urenverantwoording, kengetallen en KPI's. Is dat allemaal verkeerd? Nee. Op zichzelf is daar weinig mis mee. Het probleem is de eenzijdigheid.

Een organisatie bestaat niet alleen uit cijfers en processen. Mensen brengen talent, kwaliteiten, betrokkenheid, gevoel en overtuigingen mee. Wie uitsluitend op de ratio stuurt, mist een belangrijk deel van wat mensen werkelijk in beweging brengt. Een gezonde balans tussen hoofd, hart en handen blijft daarom belangrijk.

Veelgestelde vragen over bezieling

Onderstaande vragen helpen om bezieling te onderscheiden van enthousiasme, motivatie en gewoon plezier hebben in wat je doet.

Is bezieling hetzelfde als enthousiasme?

Nee. Enthousiasme kan tijdelijk zijn en ontstaat soms gemakkelijk door een leuke gebeurtenis of nieuwe uitdaging. Bezieling gaat dieper en heeft sterker te maken met betekenis, betrokkenheid en iets wat jou van binnenuit raakt.

Kun je bezield zijn zonder uitbundig te zijn?

Ja. Bezieling hoeft helemaal niet luidruchtig of uitbundig te zijn. Ook een rustig of introvert persoon kan diep bezield zijn en vanuit grote betrokkenheid en overtuiging ergens voor gaan.

Kun je bezieling meten?

Niet precies. Je kunt gedrag, betrokkenheid, motivatie en bevlogenheid onderzoeken, maar de innerlijke ervaring van bezieling laat zich niet volledig in cijfers vangen. Juist daarin zit voor mij een deel van de betekenis van het begrip.

Kan bezieling verdwijnen terwijl je jouw werk nog goed doet?

Ja. Je kunt vakbekwaam zijn en uitstekend functioneren terwijl het innerlijke vuur verdwenen is. Je doet dan wat nodig is, maar ervaart minder betekenis, inspiratie of betrokkenheid dan vroeger.

Is bezieling alleen belangrijk in werk?

Nee. Bezieling kan net zo goed betrekking hebben op relaties, een ideaal, geloof, kunst, muziek, maatschappelijke betrokkenheid of een persoonlijke levensmissie. Het gaat om datgene waarvoor jij innerlijk in beweging komt.