home / persoonlijke ontwikkeling / hsp / hsp identiteit

Verwarring over identiteit bij HSP-ers

Binnen het thema kenmerken van hoogsensitiviteit zie ik dat veel HSP-ers worstelen met vragen rondom identiteit, zelfbeeld en jezelf kwijt zijn geraakt. Verwarring over de identiteit bij HSP-ers kom ik daarom vaak tegen in onze coachingspraktijk. Vragen als:

• Wie ben ik nu precies?
• Wat zijn mijn kwaliteiten?
• Hoe kom ik over op een ander?

Soms heeft de HSP-er beelden over zichzelf aangenomen die later onjuist blijken te zijn. Dat geldt trouwens ook voor de omgeving van de HSP-er. Dit kan leiden tot een identiteitsworsteling of nog erger: een identiteitscrisis. Hoe ontstaat dat? 

 

Waarom hebben veel HSP-ers verwarring over hun identiteit?

Wanneer ik HSP-ers onze test laat doen om de eigenschappen in kaart te brengen (eigenschappenanalyse), dan komt er vaak uit dat men over een grote hoeveelheid aarde beschikt. In andere testen wordt dit wel aangeduid als blauw. Waarom blauw of waarom een aarde-type? Omdat men zichzelf ziet als een zeer gestructureerd, ordelijk en accuraat mens. En deels klopt dit, want perfectionisme is een HSP-er doorgaans niet vreemd. Toch meen ik dat deze analyse niet juist is.

Waarom ontwikkelen veel HSP-ers een controlestructuur?

Blauw is voor veel HSP-ers een overlevingsmechanisme. Want ja, waar moest je naartoe met jouw gevoelsleven toen je kind was en de juffrouw en de meester niet zo goed begrepen wat voor kind jij was? En omdat jij het zelf ook niet begreep, ging je een controlestructuur ontwikkelen. Dat was het enige overlevingsmechanisme wat voor jou werkte: controle houden op elke situatie.

Waarom klopt het zelfbeeld van HSP-ers soms niet?

De gevolgen kunnen nogal vervelend zijn. De HSP-er denkt na jaren zelf soms dat hij erg blauw is (gestructureerd, ordelijk etc.) en de omgeving neemt dit beeld over. Maar ik denk dat een HSP-er intuïtief is ingesteld en vanuit zijn gevoel handelt. Dat is zijn/haar karakter. En een gevoelsleven is nu eenmaal minder ordelijk en gestroomlijnd dan de ratio. HSP-ers kunnen hierdoor jarenlang gedrag vertonen wat feitelijk niet bij ze past en dat kost veel energie. Tegelijkertijd: het gedrag wat wel past, dat houden ze een beetje bij zich. Ook dat kost energie.

Waarom voelen veel HSP-ers opluchting bij zelfinzicht?

Iemand schreef me: 'Ik voelde me heel opgelucht toen ik ontdekte dat het belangrijkste bij mij niet uit blauw/aarde (orde en structuur) bestaat. Ik kan het aardig goed (plannen, organiseren), maar alleen als het moet. Het is soms prettig, omdat het noodzakelijk is en het geeft mij ook vaak rust. Maar ben ik geordend en gestructureerd in hart en nieren? Nee.'

Hoe kunnen HSP-ers hun identiteit herontdekken?

Coachingstrajecten voor HSP-ers kunnen gericht zijn op het ontdekken of herontdekken van de eigen identiteit. Vaak verkeert men in een identiteitsworsteling waardoor men minder overtuigend overkomt of waardoor men onzeker wordt. HSP-ers die ik ken, zitten vaak aan de Water/Vuur-kant of aan de Vuur/Water-kant. Ik verwijs graag naar onze eigenschappenanalyse waar je de beschrijving van de vier typen exact kunt vinden.

Waarom houden veel HSP-ers zichzelf in?

Wat ik veel tegenkom is ingehouden of gedoofd vuur. Terughoudend in reacties, de omgeving of situatie eerst eens goed invoelen of het voldoende veilig is, een bepaalde mate van ingetogenheid of soms zelfs verlegenheid terwijl als je de HSP-er leert kennen dit een geheel onterecht beeld is. Lees ook: observeren HSP-ers?

Waarom raken veel HSP-ers zichzelf onderweg kwijt?

Je kunt jezelf onderweg behoorlijk kwijtraken, omdat je je vaak sterk hebt aangepast aan jouw omgeving. Veel HSP-ers voelen goed aan wat anderen nodig hebben, welke verwachtingen er zijn en hoe ze zich het beste kunnen gedragen binnen een bepaalde situatie. Daardoor leer je jezelf soms aan om gedrag te laten zien wat goed past bij de omgeving, maar minder goed bij wie jij werkelijk bent.

Juist daardoor kan je jarenlang leven vanuit een rol of aangepast gedrag. Ondertussen raakt het contact met het eigen gevoel, de eigen behoeften en de eigen identiteit steeds meer naar de achtergrond. Veel HSP-ers merken daardoor op latere leeftijd dat ze eigenlijk niet goed meer weten wie ze werkelijk zijn of wat nu echt bij hen past.

Waarom leven veel HSP-ers vanuit controle in plaats van gevoel?

Vaak ontwikkel je controle als een vorm van veiligheid. Zeker wanneer je als kind onvoldoende begrepen werd in jouw gevoeligheid, emoties of intuïtieve waarneming, kan structuur een manier worden om grip te houden op jezelf en jouw omgeving. Langzaam ga je dan steeds meer leven vanuit jouw hoofd in plaats van vanuit jouw gevoel. Je gaat analyseren, plannen, organiseren, controleren en rationaliseren omdat dat overzicht en houvast geeft. Het hoofd wordt de plek waar je grip probeert te houden op alles wat je van binnen voelt.

Maar ergens wringt dat ook. Want diep van binnen ben je juist helemaal niet zo rationeel of gecontroleerd als je bent gaan denken. Onder die controlestructuur zit meestal juist een sterk gevoelsleven wat jarenlang naar de achtergrond is verdwenen. Veel HSP-ers ontdekken daarom later pas dat die controle eigenlijk vooral coping was. Een manier om veiligheid, overzicht en bescherming te creëren in een wereld die vaak te intens, te hard of te overweldigend voelde.

Vaak hebben HSP-ers hun intuïtie in de koelkast gezet en het gevoel in de vriezer. Weet je waarom? Omdat het simpelweg te intens, te overweldigend of te pijnlijk werd. Juist daardoor ontstaat er vaak een innerlijke verwijdering van jezelf. Je leeft vooral vanuit controle, ratio en beschouwing terwijl jouw ware aard eigenlijk veel meer verbonden is met gevoel, intuïtie en diepgang. En ergens is dat verschrikkelijk. Want zelfs de pijnbestrijding doet uiteindelijk pijn.

Welke leerdoelen passen bij HSP en identiteit?

Leerdoelen voor de HSP-er kunnen zijn:

• Leren vertrouwen op eigen gevoel en intuïtie.
• Je minder laten leiden door jouw omgeving en medemens en niet verdrinken in andermans emoties, maar meer uitgaan van eigen kracht.

Veelgestelde vragen - FAQ

Veel hoogsensitieve personen lopen rond met vragen over identiteit, zelfbeeld en zichzelf kwijt zijn geraakt. Hieronder geef ik antwoord op een aantal veelgestelde vragen.

Waarom raken HSP-ers zichzelf soms kwijt?

Veel HSP-ers passen zich sterk aan hun omgeving aan. Daardoor kun je langzaam steeds verder verwijderd raken van jouw eigen gevoel, behoeften en identiteit.

Waarom leven veel HSP-ers vanuit hun hoofd?

Controle, analyseren en rationaliseren kunnen manieren worden om grip te houden op gevoelens, spanningen en prikkels.

Waarom ontwikkelen HSP-ers een controlestructuur?

Controle ontstaat vaak als bescherming. Zeker wanneer je als kind onvoldoende begrepen werd in jouw gevoeligheid of emoties.

Wat is een identiteitsworsteling bij HSP?

Dat is het gevoel dat je niet goed meer weet wie je werkelijk bent omdat je je jarenlang hebt aangepast aan jouw omgeving.

Waarom voelen HSP-ers opluchting bij zelfinzicht?

Omdat veel HSP-ers ontdekken dat zij jarenlang gedrag hebben laten zien wat niet werkelijk bij hun aard paste.

Kun je als HSP-er opnieuw leren leven vanuit gevoel?

Ja. Veel hoogsensitieve personen leren tijdens persoonlijke ontwikkeling opnieuw contact maken met hun intuïtie, gevoel en eigen identiteit.