home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / overtuigingskracht / overreden overrulen

Overreden of overrulen: wat is het verschil?

Iemand overreden is een vaardigheid die je kunt leren en ontwikkelen. Het betekent iemand op basis van argumenten overtuigen. Overrulen is de valkuil en doorgeslagen variant. In feite ontneem je de ander dan alle ruimte om op basis van eigen inzichten keuzes te maken. Binnen overtuigingskracht ontwikkelen ligt daarom een belangrijke grens tussen helder overtuigen en te veel druk uitoefenen.

Wat is het verschil tussen overreden en overrulen?

Overreden betekent dat je iemand met argumenten probeert te bewegen tot een andere zienswijze of ander gedrag. Overrulen betekent dat je zoveel verbaal, positioneel of sociaal overwicht gebruikt dat de ander nauwelijks nog ruimte ervaart voor een eigen keuze. Bij overreden blijft gesprek mogelijk. Bij overrulen verdwijnt de gelijkwaardigheid.

Wat heb je nodig om iemand goed te overreden?

Ik zei het al: soms kun je iemand op basis van argumentatie overtuigen. Maar overreden heeft ook te maken met overtuigingskracht. Je neemt de ander eigenlijk mee in jouw boodschap zonder dat je manipuleert, overdreven stuurt of afdwingt. Uitnodigen, inspireren en motiveren is een heel andere energetische bezigheid dan bazigheid, afdwingen en dominantie.

• Een helder standpunt.
• Steekhoudende argumenten.
• Feiten en concrete voorbeelden.
• Aandacht voor bezwaren.
• Ruimte voor een eigen keuze.
• Een respectvolle toon.

Wat is overrulen?

Overrulen is de doorgeslagen variant van overreden. Ik noem het wel de valkuil. Dan wordt het dwingend. De gelijkwaardigheid verdwijnt en het respect gaat de deur uit. Bovendien kan het vertrouwen in de relatie een deuk krijgen. Ik praat hier over persoonlijk overrulen. Dat betekent iemand op onaangename wijze overklassen, wegpraten of in de hoek drukken. Overrulen kan ook een andere betekenis hebben, bijvoorbeeld in de sport, waarbij de ene club wordt overklast door de andere. Daarover gaat dit artikel niet.

Waaraan herken je overrulen?

Overrulen is vaak herkenbaar aan de manier waarop de ander steeds minder ruimte krijgt om mee te denken, bezwaar te maken of af te wijken.

• De ander wordt voortdurend onderbroken.
• Positie of gezag wordt als drukmiddel gebruikt.
• Bezwaren worden weggewuifd.
• Er is geen ruimte voor bedenktijd.
• Instemming wordt afgedwongen.
• De ander trekt zich terug of stemt alleen in om van de druk af te zijn.

Wat is het verschil tussen overrulen en manipuleren?

Manipulatie stuurt vaak indirect of verborgen. De ander wordt beïnvloed zonder dat de bedoeling volledig zichtbaar is. Overrulen gebeurt meestal openlijker. Iemand gebruikt verbaal overwicht, hiërarchie, gezag, groepsdruk of een meerderheid om de ander opzij te zetten. Beide verkleinen de keuzevrijheid. Het verschil zit vooral in de manier waarop de druk wordt uitgeoefend.

Hoe ontstaat overrulen?

Je kunt iemand overrulen omdat:

• Je meer kennis hebt, een hogere positie bekleedt, hoger in de hiërarchie staat of meer gezag en bevoegdheden hebt.
• Je een meerderheid van stemmen hebt waardoor een voorstel wordt aangenomen.
• Je verbaal sterker bent en beter kunt argumenteren.
• Je weet dat de ander geen commitment heeft bij anderen en de meerderheid jou zal steunen.
• Je weet dat anderen zich niet zullen uitspreken over de kwestie die speelt.

Overrulen ontstaat vaak niet alleen door inhoudelijke kracht. Ook positie, snelheid, groepsdruk, timing en gebrek aan tegenspraak spelen een rol. Wie veel woorden gebruikt of snel redeneert, kan de ander al wegdrukken voordat die zijn gedachten heeft kunnen ordenen.

Wat zijn de gevolgen van overrulen?

Een gevolg kan zijn dat je de strijd hebt gewonnen maar dat de relatie met de ander stuk is. De ander zal zich vernederd voelen, beschadigd wellicht, gekleineerd of in de hoek gedrukt. De kans dat je het in de vorm van tegenwerking terugkrijgt, ligt duidelijk op de loer.

• Er ontstaat schijninstemming.
• De ander werkt later passief tegen.
• Het vertrouwen neemt af.
• Mensen worden minder open en eerlijk.
• Het draagvlak verdwijnt.
• De relatie raakt beschadigd.

Hoe voorkom je dat overreden overrulen wordt?

Het verschil zit niet alleen in jouw argumenten, maar vooral in de ruimte die je de ander geeft. Overtuigen blijft een gesprek. Overrulen maakt van het gesprek een eenrichtingsweg.

• Vraag of de ander jouw redenering volgt.
• Geef ruimte voor tegenargumenten.
• Onderzoek twijfel en weerstand.
• Gebruik jouw positie niet als eindargument.
• Laat de ander zelf beslissen.
• Stop wanneer je merkt dat je vooral druk zet.

Overreden is een vorm van duwenergie. Bij gezonde invloed combineer je die met trekenergie: luisteren, doorvragen, betrekken en ruimte geven. Op de pagina over invloedvaardigheden ontwikkelen werk ik die combinatie verder uit.

Veelgestelde vragen over overreden en overrulen

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over argumenteren, druk uitoefenen en keuzevrijheid.

Wat betekent iemand overreden?

Overreden betekent dat je iemand met redenen, argumenten en voorbeelden probeert te bewegen tot een andere mening, keuze of manier van handelen.

Wat betekent iemand overrulen?

Overrulen betekent dat je zoveel verbaal, positioneel of sociaal overwicht gebruikt dat de ander nauwelijks ruimte ervaart voor een eigen standpunt of keuze.

Is overreden hetzelfde als argumenteren?

Nee. Argumenteren is het onderbouwen van jouw standpunt. Overreden is het proberen de ander op basis van die argumenten mee te krijgen.

Hoe merk je dat je iemand overrulet?

Dat merk je wanneer je de ander vaak onderbreekt, bezwaren wegwuift, jouw positie als drukmiddel gebruikt of geen ruimte meer laat voor bedenktijd en tegenargumenten.

Wat zijn de gevolgen van overrulen?

Overrulen kan leiden tot schijninstemming, passieve tegenwerking, verlies van vertrouwen, minder openheid en beschadiging van de relatie.