home / leiderschapsontwikkeling / persoonlijke ontwikkeling leidinggevende / zelfverzekerd leidinggeven

Zelfverzekerd leidinggeven: kun je dat leren?

Voel jij je weleens onzeker in je rol als leidinggevende? Vraag je je af of zelfvertrouwen iets is waarmee je geboren moet zijn of iets wat je kunt ontwikkelen? Zelfverzekerd leidinggeven kun je leren. Het begint niet bij harder optreden of doen alsof je alles zeker weet, maar bij inzicht in jezelf. Binnen de persoonlijke ontwikkeling van de leidinggevende leer je hoe je jouw kwaliteiten benut, steviger staat en duidelijk leidinggeeft zonder jezelf te verliezen.

Ja maar, zo voel ik me niet

Misschien denk je nu: dat klinkt mooi, maar zo ben ik niet. Je twijfelt veel, bent bang dat je het verkeerd doet en kritiek raakt je dieper dan je zou willen. Misschien herken je jezelf in het artikel over onzeker zijn als leidinggevende.

Dat is niet vreemd. Het is menselijk en het betekent niet dat je geen goede leidinggevende kunt zijn. Zelfvertrouwen ontstaat niet doordat alle twijfel verdwijnt. Het groeit wanneer je leert om ondanks die twijfel jouw positie in te nemen.

Hoe leer je om zelfverzekerder te worden?

Ik denk dat het begint met drie woorden: kennen, erkennen en ontwikkelen.

1. Ken je kwaliteiten en valkuilen

Zelfverzekerde leidinggevenden kennen hun sterke punten. Ze weten wat hun natuurlijke kwaliteiten zijn en waar zij soms in doorschieten.

Een voorbeeld:

• Kernkwaliteit: daadkrachtig.
• Valkuil: drammerig worden als het tegenzit.
• Uitdaging: geduld en vertrouwen.
• Allergie: besluiteloosheid of getalm.

Zelfkennis helpt je om jouw kwaliteiten bewust in te zetten en voorkomt dat ze ongemerkt doorslaan. Wie zijn eigen patronen kent, kan eerder bijsturen. Dat is ook de kern van het herkennen van de valkuilen van leidinggevenden.

2. Onderzoek jouw belemmerende overtuigingen

Soms zit de twijfel niet in je gedrag, maar in je gedachten. Denk aan overtuigingen als:

• Ik moet het perfect doen.
• Ik moet alles oplossen.
• Als het niet goed gaat, is het mijn schuld.
• Als ik het niet zelf doe, gaat het fout.

Herkenbaar? Dan is het goed om deze overtuigingen te onderzoeken. Niet om jezelf te veroordelen, maar om te begrijpen waar ze vandaan komen en of ze nog wel kloppen. Vaak zijn ze ontstaan uit oude patronen en niet uit wat de huidige situatie werkelijk van je vraagt.

3. Ruim op wat je niet meer helpt

Zelfverzekerd worden betekent soms dat je oude gewoontes moet loslaten. Misschien ga jij in stresssituaties harder werken, vroeger beginnen, later stoppen en alles zelf oplossen. Dat lijkt daadkrachtig, maar het kan je juist tegenwerken.

Ik spreek uit ervaring. Twintig jaar ben ik leidinggevende geweest en ik ken het patroon van om zes uur in de ochtend beginnen en als laatste weggaan. Alles zelf willen oplossen en vooral niemand voor het hoofd willen stoten. Dat werkte averechts.

Hoe ga je zelfverzekerd om met kritiek?

Zelfverzekerd leidinggeven betekent niet dat kritiek je nooit raakt. Het betekent dat je kunt onderzoeken wat er wordt gezegd zonder jezelf direct af te wijzen. Je maakt onderscheid tussen de inhoud van de kritiek, de manier waarop die wordt gebracht en jouw eigen gevoelens daarbij.

Wie kritiek automatisch als persoonlijke afwijzing ervaart, kan dichtklappen, zich verdedigen of te snel toegeven. Door te leren omgaan met kritiek als leidinggevende, blijf je beter in contact met jezelf en houd je de regie over het gesprek.

Leiderschap begint bij zelfkennis

In alle trainingen die ik geef, komt één inzicht telkens terug: wie zichzelf kent, kan anderen beter leiden.

Dat betekent:

• Weten wat jouw drijfveren zijn.
• Inzicht hebben in jouw energiebalans.
• Herkennen wanneer je in een valkuil dreigt te stappen.
• Jezelf serieus nemen, maar niet te serieus.
• Accepteren dat je niet alles hoeft te weten.
• Feedback gebruiken zonder jezelf af te breken.

Zelfverzekerdheid groeit wanneer wat je denkt, voelt, zegt en doet steeds beter met elkaar overeenkomt. Dan hoef je jezelf niet groter voor te doen dan je bent. Je straalt rust uit omdat je weet waar je voor staat.

Tot slot

Je hoeft niet alles zeker te weten om zelfverzekerd leiding te geven. Begin met de eerste stap. Laat zien wie je bent, niet wie je denkt te moeten zijn. Juist dat maakt jou tot een geloofwaardige, krachtige en mensgerichte leidinggevende.

Zelfvertrouwen is geen eindpunt. Het groeit telkens wanneer jij jezelf serieus neemt, een moeilijk gesprek aangaat, een grens stelt of een besluit neemt zonder vooraf te weten hoe iedereen daarop zal reageren.

Veelgestelde vragen

Hieronder vind je antwoorden op veelgestelde vragen over zelfvertrouwen, onzekerheid en het ontwikkelen van zelfverzekerd leiderschap.

Kun je als onzekere leider zelfverzekerd worden?

Ja, mits je bereid bent om naar jezelf te kijken, te oefenen en feedback te ontvangen. Zelfverzekerdheid is te ontwikkelen en groeit vooral door ervaring.

Moet je extravert zijn om zelfverzekerd leiding te geven?

Nee. Zelfverzekerdheid gaat over innerlijke rust, duidelijkheid en vertrouwen in jouw positie. Het gaat niet over hoeveel ruimte je verbaal inneemt.

Is zelfvertrouwen een vaardigheid of een eigenschap?

Het is een combinatie. Zelfvertrouwen wortelt in wat je over jezelf gelooft, maar groeit ook door ervaring, oefenen en het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden.

Wat als ik bang ben voor conflicten?

Zelfverzekerd zijn betekent niet dat je conflicten opzoekt. Het betekent dat je leert om moeilijke gesprekken niet uit de weg te gaan en duidelijk te blijven wanneer spanning ontstaat.

Kan coaching helpen om zelfverzekerder leiding te geven?

Ja. Coaching helpt je om oude patronen te herkennen, belemmerende overtuigingen te onderzoeken en te oefenen met gedrag dat beter bij jouw rol past.

Hoe lang duurt het voordat ik meer zelfvertrouwen krijg?

Dat verschilt per persoon. Vaak merk je al snel verschil wanneer je bewust nieuw gedrag oefent. Duurzaam zelfvertrouwen groeit door herhaling en door te ervaren dat je moeilijke situaties aankunt.