home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / leren

Leren: doe jij dat graag?

Leren wordt vaak uitgelegd als het verwerven van kennis en kunde. Daarvoor ging je als kind naar school. Je leerde daar taal, rekenen, schrijven en lezen. Maar voor de helderheid: leren begon niet op school. Als kind leerde je iedere dag. Je leerde kruipen, lopen en jouw eerste woordjes spreken. Je hebt je de taal eigengemaakt. Leren is dus veel meer dan het verwerven van kennis en kunde. Wat is leren eigenlijk? Ik gebruik daarvoor de driedeling willen, kunnen en zijn.

Leren wat je wilt

Waar veel minder aandacht voor is: leren wat je wilt. Er zit een heel leerproces in het ontdekken en ontwikkelen van wat je wilt. Je kunt leren:

• Wat jou motiveert.
• Wat jou fascineert.
• Wat jou bezielt.
• Waarvan jij in vuur en vlam raakt.
• Hoe je doorzettingsvermogen ontwikkelt.
• Hoe je focus en discipline ontwikkelt.
• Wat jouw persoonlijke behoeften zijn.
• Wat wilskracht is en hoe je die inzet.
• Wat jouw ambitie is en wat jouw drijfveren zijn.
• Hoe je verbeeldingskracht inzet om jouw doelen te bereiken.

Willen leer je op een andere manier dan kunnen. Ik denk dat bewustwording en zelfinzicht bovenaan staan. Die ontwikkel je door zelfreflectie, feedback, intervisie of coaching. Je leert niet uit een boek wat jou werkelijk motiveert of bezielt. Daarvoor moet je kijken naar jouw ervaringen, keuzes, verlangens en de momenten waarop je energie krijgt of juist verliest.

Leren wie je bent

Leren doe je ook door te leren wie je bent. Wat betekent dat? Je kunt leren:

• Inzicht te krijgen in jouw stimulerende en belemmerende overtuigingen.
• Inzicht te krijgen in jouw kwaliteiten en valkuilen.
• Inzicht te krijgen in jouw talenten.
• Inzicht te krijgen in jouw waarden en normen.
• Jezelf te aanvaarden zoals je bent.
• Autonomer te worden en keuzes te maken op basis van jouw eigen behoeften.
• Zelfvertrouwen te ontwikkelen.

Ook hier leer je door bewustwording, reflectie en het vergroten van zelfinzicht. Dat is anders dan tijdens een cursus waarop wordt gedoceerd. Je leert door intervisie, coaching, feedback, een goed gesprek, zelfreflectie, meditatie en bezinning. Je leert ook op de school van het leven. Soms door schade en schande. Soms door pijn of tegenslag.

Wat heb je nodig om te leren?

Om te leren heb je niet alleen informatie nodig. Je moet ook nieuwsgierig zijn, openstaan voor feedback en bereid zijn om te oefenen. Soms vraagt leren dat je iets loslaat wat je altijd hebt gedacht of gedaan. Je ontdekt dat jouw eerste inzicht niet volledig was, dat een vertrouwde werkwijze niet meer helpt of dat je een vaardigheid nog onvoldoende beheerst. Leren vraagt daarom ook om bescheidenheid. Je moet kunnen erkennen dat je iets niet weet, nog niet kunt of anders moet gaan aanpakken.

Daar komt bij dat leren niet altijd prettig voelt. Nieuwe kennis kan jouw bestaande beeld verstoren. Feedback kan confronterend zijn en oefenen betekent dat iets eerst nog niet goed gaat. Toch zit juist daar de ontwikkeling. Je leert niet alleen door succes, maar ook door fouten, twijfel en ervaringen die anders verlopen dan je had verwacht.

Hoe leer je op jouw eigen manier?

Niet iedereen leert op dezelfde manier. De een wil eerst uitleg en overzicht, terwijl de ander juist leert door iets uit te proberen. Sommige mensen onthouden informatie door te lezen en te schrijven. Anderen moeten het bespreken, zien of ervaren. Ook de situatie maakt verschil. Voor het verwerven van kennis kan lezen goed werken, terwijl je een vaardigheid vooral ontwikkelt door te oefenen. Het helpt daarom om te onderzoeken welke aanpak bij jou past, zonder jezelf vast te zetten in één manier van leren.

Wanneer wordt leren persoonlijke ontwikkeling?

Leren wordt persoonlijke ontwikkeling wanneer het niet alleen gaat om meer weten of iets beter kunnen. Je onderzoekt dan ook wat je met jouw kennis en vaardigheden wilt doen en of dat past bij wie je bent. Misschien kun je iets leren, maar wil je er jouw tijd en energie niet aan geven. Of je ontdekt dat je een vaardigheid nodig hebt om iets te doen wat juist heel goed bij je past. Persoonlijke ontwikkeling vraagt daarom om samenhang. Wat wil je leren? Waarom wil je dat leren? Wat heb je ervoor nodig? En past het ontwikkeldoel werkelijk bij jou?

Veelgestelde vragen over leren

Onderstaande vragen helpen je om breder te kijken naar leren, ontwikkelen en het toepassen van wat je hebt geleerd.

Is leren hetzelfde als kennis opdoen?

Nee. Kennis opdoen is een vorm van leren, maar leren gaat ook over vaardigheden, inzicht, ervaring, gedrag, overtuigingen en zelfkennis. Je kunt iets begrijpen zonder het al te kunnen toepassen.

Kun je op latere leeftijd nog blijven leren?

Ja. Ook op latere leeftijd kun je nieuwe kennis opdoen, vaardigheden ontwikkelen en anders naar jezelf of het leven leren kijken. De manier en het tempo kunnen veranderen, maar leren stopt niet automatisch wanneer je ouder wordt.

Waarom leer je soms weinig van een cursus?

Een cursus levert niet automatisch ontwikkeling op. Je moet de informatie kunnen verbinden met jouw praktijk, ermee oefenen en onderzoeken wat het voor jou betekent. Zonder toepassing kan kennis snel weer verdwijnen.

Kun je leren wat je werkelijk wilt?

Je kunt leren om jouw behoeften, interesses, drijfveren en ambities beter te herkennen. Dat vraagt vooral om bewustwording, ervaring en reflectie. Het is een ander leerproces dan het verwerven van vakkennis.

Wat is het verschil tussen oefenen en ervaren?

Bij oefenen herhaal je bewust een vaardigheid om er beter in te worden. Ervaring ontstaat doordat je kennis en vaardigheden in verschillende werkelijke situaties toepast. Beide dragen bij aan wat je leert.