Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Proactief is een kwaliteit: wat betekent het?

Proactief: wat is dat? Een proactieve houding ontwikkelen: hoe doe je dat? Hoe word je pro-actiever? Daarover gaat dit artikel!

Betekenis

Proactief omschrijf ik als de regie pakken, het stuur in eigen handen nemen, vooruitkijken en anticiperen op……. Het tegenovergestelde van proactief is reactief. Wat is het verschil? Wanneer je proactief bent, weet je jezelf aan te zetten tot actie. Wanneer  je reactief ingesteld bent dan moeten anderen jou tot actie aanzetten.

Wil je proactiever worden?

Wil je leren om proactiever te worden en wil je gericht werken aan jouw eigen leerdoelen? De Steven is specialist in persoonlijke ontwikkeling! We stellen voor jou een maatwerktraining samen die precies bij je aansluit.

Doe de test!

Bij De Steven kun je een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in jouw kwaliteiten, eigenschappen, persoonskenmerken en valkuilen. Wat voor eigens heb jij in de schappen staan?

Zo krijg je inzicht in jouw ontwikkeldoelen.

Meer informatie

Training en coaching

Wil je een training volgen om te ontdekken waar jouw kwaliteiten liggen? Dat kan! Bekijk de mogelijkheden: 

  • individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
  • teamtraining kernkwaliteiten

Training kwaliteiten ontdekken

Kenmerken

Weet je wat proactief is? Ik duid het aan de hand van kenmerken:

  • Regie en verantwoordelijkheid

    Een eerste kenmerk gaat over regie en verantwoordelijkheid. Proactief zijn, betekent de regie pakken. Keuzes maken en daar de verantwoordelijkheid voor nemen. Omstandigheden kun je niet altijd bepalen. Wel kun je bepalen hoe je met omstandigheden omgaat. Wie proactief is, heeft meer controle, voelt zich zelfverzekerder en krijgt meer invloed.

  • Initiëren in plaats van reactief handelen

    Een tweede kenmerk gaat over actief initiëren. Dat heeft te maken met initiatief nemen.

    • Wanneer je reactief bent, laat je de zaken op zijn beloop, wacht je af en geef je anderen de schuld.
    • Wanneer je initieert (en proactief bent) zie je de zaken onder ogen, bepaal je wat je er mee wilt, wacht je niet af maar maak je het bespreekbaar als dat nodig is en neem je verantwoordelijkheid.
    • Wanneer je reactief  bent, leef je bij de waan van de dag en hol je achter iedere bal aan die in het veld wordt getrapt. Ben je proactief dan  richt je je op die zaken waarop je je wilt richten.
  • Invloed of geen invloed

    Een derde kenmerk gaat over invloed of geen invloed. Wanneer je proactief bent, kom je in actie, pak je initiatief en verantwoordelijkheid op alle zaken waar je invloed op hebt. Dat impliceert dat je ook die zaken waarop je geen invloed hebt weet te begrenzen en kunt loslaten.

  • Rust, Overzicht en Tijd (ROT momenten)

    Wie proactief is neemt rust, zorgt dat hij/zij overzicht heeft en neemt tijd om overzicht te houden. Daarvoor heb je  ROT momenten (klein ezelsbruggetje) nodig. Wie niet proactief is heeft nooit tijd (had ik geen tijd voor en kwam ik niet aan toe), heeft geen overzicht en vooral ook geen rust.

  • Keuzes zijn belangrijk

    Een mooie uitspraak van Stephen R. Covey: ‘Ons gedrag is afhankelijk van onze besluiten, niet van onze omstandigheden’. Wie proactief is maakt keuzes op basis van behoeften (die belangrijk zijn) en wie reactief is laat zich regeren door de omstandigheden.

Doe de test!

Bij De Steven kun je een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in jouw kwaliteiten, eigenschappen,  persoonskenmerken en valkuilen.

Zo krijg je inzicht in jouw ontwikkeldoelen.

Meer informatie

Training en coaching

Wil je een training volgen om te ontdekken waar jouw kwaliteiten liggen? Dat kan! Bekijk de mogelijkheden: 

  • individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
  • teamtraining kernkwaliteiten

Training kwaliteiten ontdekken

Voorbeelden proactief gedrag

Ik duid het maar met een voorbeeld. Stel het is mooi weer. Grijp je dat aan om een dak inspectie uit te voeren? Gebruik je dat om de dakpannen even recht te leggen, het lood te vervangen of waar nodig het dakbeschot te vervangen? Of wacht je tot het regent en er een lekkage wordt geconstateerd? Waardoor de loodgieter bij nacht en ontij jouw dak op moet voor een reparatie!

Training proactieve houding ontwikkelen

Training proactieve houding ontwikkelen

Proactief worden op individueel niveau raakt jouw persoonlijk leiderschap. Het bepaalt in hoge mate hoe je met jouw tijd omgaat. Maar ook hoe je reageert op veranderingen. En natuurlijk ook hoe je communiceert. Wil je leren om proactiever te worden en wil je gericht werken aan jouw eigen leerdoelen? De Steven is specialist in persoonlijke ontwikkeling! We stellen voor jou een maatwerktraining samen die precies bij je aansluit.

De training wordt individueel aangeboden met name om het ook te kunnen toepassen in de praktijk. Je kunt de training ook als team volgen maar dan op voorwaarde dat je samen als team proactiever zou willen worden.

Inhoud

Mogelijke inhoud:

  • Inzicht in: wat is proactief en wat is reactief? (zelf initiëren of je laten leiden door)
  • Proactief zijn kan alleen in die zaken waar je invloed op hebt
  • Voorwaarden voor een proactieve houding: rust,  tijd en overzicht
  • Vooruitkijken en  anticiperen op
  • Zichtbaar zijn, actief afspreken en informeren

Contact

ValkuilProactief

De valkuil van pro activiteit is er ook. Welke?

  • Zoveel regie willen nemen dat het leidt tot verstrakking en verkramping
  • Te veel controle willen hebben
  • Te weinig ruimte over houden voor spontaniteit in het hier en nu

Leerdoel

Als er een valkuil is, is er ook een leerdoel. Ik noem dat loslaten en relativeren.

Irritatie

De allergie of irritatie is wanneer mensen zich slecht voorbereiden, alles op zijn beloop laten, zich laten leiden door de waan van de dag, ad hoc reageren op tal van zaken en reactief ingesteld zijn.

Leiderschap en pro activiteit: jouw houding als leidinggevende en manager

Een proactieve houding is een must voor managers en leidinggevenden. Sterker nog: leiderschap (een leidinggevende functie) begint met persoonlijk leiderschap. Pro activiteit is daar een belangrijk onderdeel van. Waarom is dat zo belangrijk?

  • wanneer je als leiding achter de feiten aanholt, weet je zeker dat jouw team of organisatie dat gedrag van jou overneemt
  • wanneer je je verschuilt achter zaken als ‘zo ben ik nu eenmaal’, dan hoef je niet te verwachten dat jouw teamleden verantwoordelijkheid nemen
  • wanneer je wegkruipt achter ‘het overkomt mij allemaal’ dan hoef je niet te menen dat jouw medewerkers de regie pakken
  • wanneer je als leiding achter iedere bal aanrent, dan kopieer je dit gedrag in jouw organisatie maar wanneer je de voortrekkersrol op je neemt, gaan mensen met je mee
  • wanneer je verantwoordelijkheid neemt voor eigen handelen, gaan jouw medewerkers dat ook doen
  • jouw gedrag is medebepalend voor de cultuur in jouw organisatie. Wil je een proactieve houding bevorderen in jouw team of organisatie? Dan moet je als leidinggevende vooropgaan!

Verschillende niveaus

Proactief zijn kun je op verschillende niveaus. Maar wanneer je in een organisatie kijkt, hangen ze ook weer met elkaar samen.

Strategisch niveau

Ik begin met een proactieve houding op strategisch niveau.
Hoe hoger jouw functie, hoe meer verantwoordelijkheden je hebt, hoe belangrijker pro activiteit is. Stel je eens voor: je bent directeur van een onderneming. Je bent eindverantwoordelijk voor het aansturen van 350 medewerkers. Belangrijk is dat jij op strategisch niveau vooruitdenkt, visie ontwikkelt, beleid maakt en plannen ontwikkelt. Wanneer je op strategisch niveau reactief bent, kan dat ingrijpende gevolgen hebben. Wat is proactief op strategisch niveau?

  • Marktontwikkelingen zien aankomen en lezen (interpreteren)
  • Politieke ontwikkelingen zien aankomen
  • De organisatie voorbereiden op marktbehoeften
  • De organisatie klaarmaken voor goede en slechte tijden
  • Anticiperen op tal van ontwikkelingen binnen en buiten de organisatie
  • Voortdurend in gesprek zijn met jouw medewerkers over wat jouw organisatie te bieden heeft
  • Aanhaken bij nodige kennis en ontwikkelingen die aanstaande zijn

Tactisch niveau

Op tactisch niveau is pro activiteit ook van essentieel belang. Vaak gaat het dan over vraagstukken op de middellange termijn zoals het vorm geven aan de strategie (richting), de inzet van medewerkers, de toewijzing van middelen en het managen van leidinggeven op operationeel niveau.

Operationeel niveau

Ook op operationeel niveau is het van belang om proactief te zijn. Stel je voor: je bent kantinebeheerder. Dagelijks komen er 200 medewerkers koffie drinken rond de middagpauze om 15.00 uur.
Op het laatste moment zie je  dat de koffie op is. Je moet snel op de fiets naar de supermarkt om te voorkomen dat je vanmiddag te weinig koffie hebt. Dat is reactief gedrag! Wanneer je proactief bent, had je vorige week al gezien dat er te weinig koffie is. Dus is de koffie op tijd besteld en is er genoeg op voorraad.  Wanneer je niet proactief bent, reageer je op het moment dat de situatie zich voordoet. Wanneer je wel proactief bent, kijk je vooruit en zie je ontwikkelingen aankomen.  En zeg nou zelf: wanneer heb je de meeste rust over je? En wanneer heb je de meeste controle op de situatie?

Verweven in de organisatiecultuur

Proactief of reactief is vaak een onderdeel van de organisatiecultuur. Ik denk ook aan de vergadercultuur waar de vergadering of het werkoverleg slecht is voorbereid. Deelnemers komen binnen en hebben nog snel even de notulen van de vorige bespreking uitgeprint. Overigens hebben ze deze notulen gisteren pas gekregen. Gelezen hebben ze de notulen zeker niet. Laat staan dat het besluitenlijstje is afgewerkt. Zie je hoe reactief dit gedrag is? Proactief betekent:

  • Je hebt een agenda en doelstelling voor het werkoverleg
  • Notulen of verslagen worden direct na afloop gemaakt
  • Ieder krijgt een heldere besluitenlijst
  • Afspraken worden uitgevoerd conform het overleg
  • Deelnemers gaan voorbereid naar de vergadering

Teamtraining of organisatietraject

Kun je proactiever worden door training of coaching? Absoluut! We hebben daar ruime ervaring mee. Wil je als team of organisatie proactiever worden?

Het leerdoel ‘proactief worden’ kun je combineren met:
  • andere leerdoelen gericht op persoonlijke ontwikkeling zoals bijvoorbeeld timemanagement
  • leerdoelen voor leidinggevenden en managers gericht op leiderschapsontwikkeling
  • leerdoelen voor teamleden (via een traject gericht op team- en organisatieontwikkeling)
  • etc.

Training proactieve houding ontwikkelen

Wil je informatie over de mogelijkheden? Leg jouw vraag voor en wij maken een aanbieding voor je!

Contact

Proactiviteit binnen teams en organisaties

Proactieve houding ontwikkelenEen ander aspect is het belang om een proactieve houding binnen jouw team te bevorderen. Flexibiliteit is op de werkvloer te organiseren. Hoe proactiever je bent, hoe meer ruimte voor onverwachte zaken. Hoe meer je teamleden leert en stimuleert tot initiatief, anticiperen en hoe proactiever jouw team is, hoe gemakkelijker je het krijgt als leidinggevende. Bovendien wordt er dan effectiever en met meer werkplezier gewerkt.

  • Dagjesmensen kopen een paraplu als het regent en een sneeuwschuiver als het sneeuwt

    Veel mensen zijn dagjes mensen. Ook binnen organisaties. Ze kopen een zonnebril als de zon schijnt. Echter in een leidinggevende functie mag je van iemand verwachten dat hij/zij vooruitkijkt. We weten in juli al dat er kans is op sneeuw in december. En in januari weten we dat het voorjaar eraan komt.

    Ik onderbouw het graag als volgt:

    • Ca. 70% van de medewerkers zijn dagjesmensen

      Circa 70% van jouw organisatie bestaat uit dagjesmensen. Wanneer ze merken dat het regent, kopen ze een paraplu en wanneer de zon schijnt, gaan zij op zoek naar een zonnebril. Geef deze mensen nooit een leidinggevende functie want ze zijn uitsluitend reactief ingesteld.

    • 15 % van jouw medewerkers kijkt 1 week vooruit

      Ongeveer 15% van jouw werknemers noem ik weekmensen. Ze blikken een week vooruit, zijn redelijk proactief.

    • 10% is in staat om een jaar vooruit te kijken: middellange termijn

      Circa 10% van de medewerkers is in staat om een jaar vooruit te kijken. Ze bestellen in december zonnebrillen en vlak voor de zomervakantie kopen ze sneeuwschuivers. Deze categorie is uitermate geschikt voor het middenkader.

    • Slechts 5% is in staat om drie tot vijf jaar vooruit te kijken

      Tot slot: slechts 5% kan drie tot vijf jaar vooruitkijken. Een kleine categorie dus. Zeer geschikt als bestuurder of ondernemer: regeren is immers vooruitzien. Let wel: je hebt alle categorieën nodig in jouw organisatie.

Houding en attitude maar ook gewoon DOEN!

Proactief zijn is niet alleen een vaardigheid maar ook een houding. We kunnen er uren over beschouwen maar 't is ook gewoon DOEN!. In de sport zouden ze zeggen: haal die bal op, ga naar de bal toe. Wacht niet tot de tegenstander bij jou komt.

  • Stap 1: Vooruitkijken en anticiperen

    Stap 1 is vooruitkijken en anticiperen: vul alles in wat je ziet aankomen, of wat je weet dat er aankomt. Regeren is vooruitzien immers? Vooruitkijken voorkomt dat de waan van de dag jou gaat regeren.

  • Stap 2: maak je druk om zaken waar je invloed op hebt

    Stap 2 is essentieel. We maken ons zo gauw druk om zaken waar we geen invloed op hebben.  Zie ook: cirkel van invloed: waar maak je je druk om? De kunst is om je druk te maken om die zaken waar je wel invloed op hebt.

  • Stap 3: implementeren

    Dus inderdaad: vooruitkijken, helpen vooruitkijken, anticiperen. Wat komt eraan voor werkzaamheden? Wat voor patronen in jouw werk komen steeds terug? Daarna: probeer je als team druk te maken om die zaken waar je invloed op hebt. En laat los waar je geen invloed op hebt.

Training kwaliteiten

Wil je een training volgen om te ontdekken waar jouw kwaliteiten liggen?

Dat kan! Bekijk de mogelijkheden: 

  • individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
  • teamtraining kernkwaliteiten

Training kwaliteiten ontdekken

Wat is talent?

De Steven verzorgt training en coaching gericht op talentontwikkeling.

We zetten dit in bij o.a.

  • talentgesprekken, individuele coaching gericht op loopbaan en outplacement
  • binnen teams: trajecten gericht op teamontwikkeling.

Wat is talent?

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens


Nieuw in de webshop

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden

Ebook jezelf kwijtraken

Meer informatie

Webinar terugkijken: ontdek jouw kwaliteiten en talenten

Wil je de webinar terugkijken over het ontdekken van jouw kwaliteiten en talenten? Onderwerpen:

  • Wat is talent?
  • Wat zijn kernkwaliteiten?
  • Indeling van kwaliteiten
  • Zelfvertrouwen en kwaliteiten
  • Kwaliteiten in de koelkast
  • Jouw kwaliteiten ontdekken

Schrijf je meteen in en na betaling van € 12,50 krijg je meteen toegang.

Webinar kwaliteiten

Meer informatie


 

Zomeraanbieding: persoonlijk ontwikkelpakket

Wil je deze zomer gebruiken als rustmoment om te werken aan jouw persoonlijke ontwikkeling? Dan is dit voor jou een unieke kans.

Actie van 16 juni t/m 31 juli 2021: 3 e-books over persoonlijke ontwikkeling! Van € 56,85 voor € 39,95.

Zomeraanbieding

Meer informatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Op de hoogte blijven van onze nieuwste workshops, webinars of artikelen die wij plaatsen? Abonneer je op onze (gratis) nieuwsbrief!

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.