home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / zorgen overbezorgd / cirkel van invloed

Cirkel van invloed: waar maak je je zo druk om?

Maak jij je druk om zaken die buiten jouw invloed liggen? Dat geeft stress en kan gevoelens van onmacht oproepen. De cirkel van invloed helpt je om onderscheid te maken tussen wat je wel kunt veranderen en wat je zult moeten loslaten. Dat onderscheid is belangrijk wanneer je last hebt van zorgen en overbezorgdheid.

Waarom maken we ons druk om zaken buiten onze invloed?

Veel mensen maken zich druk om van alles en nog wat. Het weer is slecht, het regent, het is te koud of te warm. De belasting wordt verhoogd en de WOZ-waarde van de woning stijgt. Het klopt allemaal, maar je kunt er op dat moment vaak weinig aan doen. Het ligt niet binnen jouw directe invloedssfeer. Wanneer je veel energie steekt in zaken waarop je nauwelijks invloed hebt, kan dat stress, onmacht en machteloosheid veroorzaken. Je druk maken kan natuurlijk voortkomen uit betrokkenheid. Je vindt iets belangrijk en wilt dat het goed gaat. Het probleem ontstaat wanneer jouw gedachten en emoties niets meer bijdragen aan een oplossing. Je blijft dan energie steken in iets wat je niet kunt veranderen.

Hoe verder weg, hoe kleiner jouw invloed

Het belangrijkste kenmerk van de cirkel van invloed is eenvoudig: hoe verder een situatie van jou afstaat, hoe kleiner jouw invloed meestal is. Cirkel 48 noem ik gekscherend het weer. Daar heb je al helemaal geen invloed op. Maar wees eerlijk: waarover wordt meer gepraat dan over het weer? Het is te warm, te koud, te droog of te nat. Dat is menseigen. We praten en denken graag over zaken waarop we nauwelijks invloed hebben. Soms omdat ze ons bezighouden, maar ook omdat praten over omstandigheden gemakkelijker kan zijn dan kijken naar wat we zelf anders kunnen doen.

Waarom levert gebrek aan invloed stress op?

Je voortdurend druk maken om zaken waarop je geen invloed hebt, levert stress op. Je wilt dat iets verandert, maar kunt de uitkomst niet bepalen. Daardoor ontstaat gemakkelijk een gevoel van machteloosheid. Je blijft denken, maar het denken leidt niet tot een concrete stap. Persoonlijke effectiviteit betekent dat je jouw energie richt op zaken waarop je wel invloed hebt en leert loslaten wat je niet kunt veranderen. Niets meer en niets minder.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een mevrouw schreef zich in voor een outplacementtraject. Ze was ontslagen vanwege een inkrimping van de organisatie. Het eerste wat ze zei was: ‘Een baan vinden is voor mij moeilijk, want ik ben al 53.’ Mijn vraag was: ‘Wat kunnen we eraan doen dat je volgend jaar weer 25 bent?’

Ze moest lachen. Natuurlijk kon dat niet. Daarom vroeg ik: ‘Zullen we dan stoppen om steeds over jouw leeftijd te praten?’ Haar leeftijd was een factor waarop zij geen invloed had. Ze had wel invloed op haar presentatie, netwerk, sollicitaties, houding, keuzes en de manier waarop zij haar ervaring onder woorden bracht.

Waar heb je wel en geen invloed op?

Je kunt situaties grofweg op vier manieren bekijken. Je hebt soms invloed en steekt er energie in. Dat is effectief. Je kunt ook invloed hebben, maar niets doen. Dan laat je een kans liggen. Daarnaast kun je geen invloed hebben en er toch veel energie in steken. Dat is een energievreter. Tot slot kun je erkennen dat je geen invloed hebt en besluiten om de situatie los te laten of te aanvaarden.

Hoe breng je jouw cirkel van invloed in kaart?

Schrijf de situatie op waarover jij je druk maakt. Noteer daarna wat je feitelijk kunt doen. Kun je informatie opvragen, jouw mening geven, een keuze maken, een afspraak verduidelijken of jouw grens aangeven? Dan ligt daar een deel van jouw invloed. Schrijf vervolgens op welke factoren je niet kunt bepalen. Denk aan het gedrag van een ander, een beslissing van een organisatie, het verleden of een toekomstige uitkomst. Je kunt daar rekening mee houden, maar je kunt het niet volledig beheersen.

Stel jezelf drie vragen

• Wat kan ik in deze situatie zelf doen?
• Welke verantwoordelijkheid ligt bij een ander?
• Welke uitkomst kan ik niet controleren?

Daarna heb je een keuze. Wil je jouw energie richten op wat je kunt doen? Of blijf je aandacht geven aan alles wat buiten jouw invloed ligt?

We hebben vaak meer invloed dan we denken

Controle willen hebben over zaken waar je niets aan kunt doen, levert spanning op. Maar er zijn ook veel zaken waarop je wel invloed hebt. Vaak meer dan je denkt. Je kunt misschien niet bepalen wat een organisatie besluit, maar wel hoe je reageert. Je kunt het gedrag van een collega niet overnemen, maar wel een grens stellen of een gesprek aangaan. Je kunt niet bepalen of een sollicitatie direct succes heeft, maar wel hoe goed je je voorbereidt. De cirkel van invloed is daarom geen pleidooi om alles maar te accepteren. Het is een manier om jouw energie doelgericht te gebruiken.

Welke onderwerpen hangen samen met de cirkel van invloed?

Wanneer je veel aandacht geeft aan zaken buiten jouw invloed, kun je je overal druk om maken. Je voelt je betrokken, maar jouw betrokkenheid verandert steeds vaker in spanning.

Misschien ben je bovendien voortdurend bezig met wat mis kan gaan. Je probeert vooraf rekening te houden met iedere mogelijke negatieve uitkomst.

Daardoor kun je ook tegen steeds meer dingen opzien. Je bent in gedachten al bezig met wat zwaar, lastig of ongemakkelijk kan worden.

Veelgestelde vragen over de cirkel van invloed

Hieronder beantwoord ik vijf verdiepende vragen over invloed, controle en loslaten.

Heb ik werkelijk nergens invloed op buiten mijzelf?

Jawel. Je kunt invloed uitoefenen op andere mensen, teams en organisaties. Maar invloed is iets anders dan controle. Je kunt jouw mening geven of een voorstel doen, maar je kunt niet afdwingen hoe de ander reageert.

Is loslaten hetzelfde als opgeven?

Nee. Opgeven betekent dat je stopt terwijl je nog een zinvolle stap zou kunnen zetten. Loslaten betekent dat je erkent dat verdere inspanning geen invloed meer heeft op de uitkomst.

Waarom blijf ik nadenken terwijl ik niets kan veranderen?

Nadenken kan het gevoel geven dat je nog steeds bezig bent met een oplossing. Daardoor hoef je de onzekerheid of machteloosheid niet volledig te voelen. Het denken verandert de situatie echter niet altijd.

Kan mijn cirkel van invloed groter worden?

Ja. Door kennis op te doen, vaardigheden te ontwikkelen, relaties op te bouwen en jouw mening uit te spreken, kun je jouw invloed vergroten. Toch blijft er altijd een grens aan wat jij kunt bepalen.

Hoe weet ik of ik genoeg heb gedaan?

Vraag jezelf af of er nog een concrete en zinvolle handeling mogelijk is. Wanneer je alleen hetzelfde probleem opnieuw overdenkt zonder nieuwe informatie of actie, heb je waarschijnlijk gedaan wat binnen jouw invloed lag.