home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / onorthodox onconventioneel

Onorthodox en onconventioneel

Onorthodox en onconventioneel noem ik in één adem. Het zijn kwaliteiten: passen die misschien bij jou? Wanneer je onorthodox of onconventioneel bent, dan ben je baanbrekend, experimenteel, innovatief, vernieuwend en niet traditioneel. Het is echt een kwaliteit in hoe je denkt en voelt. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat het er bij onorthodox en onconventioneel zijn vooral om dat je je niet automatisch laat leiden door bestaande denkpatronen, methoden, tradities of opvattingen over hoe iets hoort. In dit artikel ga ik in op de kracht van deze kwaliteiten.

Waarom zijn onorthodoxe mensen vaak creatieve denkers?

Vaak zit er in de onorthodoxe persoon een creatieve denker. Iemand die buiten de bestaande kaders denkt en voelt. Je accepteert niet automatisch dat iets op een bepaalde manier moet omdat we het nu eenmaal altijd zo gedaan hebben. Je ziet andere mogelijkheden, maakt onverwachte verbindingen en durft een oplossing te onderzoeken die buiten het bekende patroon ligt.

Maar creatief en onorthodox zijn niet precies hetzelfde. Je kunt ook heel creatief zijn binnen een bestaand kader. Een onorthodoxe denker stelt juist het kader zelf gemakkelijker ter discussie. De vraag is voor jou niet alleen: wat kunnen we binnen deze regels bedenken? Je vraagt je ook af: waarom doen we het eigenlijk volgens deze regels en kan het misschien heel anders?

Wat is het verschil tussen onorthodox, creatief en innovatief?

Deze kwaliteiten liggen dicht bij elkaar en komen vaak samen voor, maar het accent verschilt. Creatief zijn gaat over bedenken, maken en nieuwe verbindingen leggen. Innovatief zijn gaat sterker over vernieuwen: nieuwe ideeën, toepassingen, werkwijzen of verbeteringen ontwikkelen. Wanneer je origineel denkt en handelt, zit daar iets eigens en verrassends in wat niet zomaar een kopie is van wat anderen doen.

Onorthodox of onconventioneel gaat nog net ergens anders over. Jij laat je niet automatisch binden door de gebruikelijke leer, methode, traditie of conventie. Een creatieve oplossing kan prima binnen de bestaande regels passen en een innovatie kan voortbouwen op iets wat er al is. De onorthodoxe denker is gemakkelijker bereid om te vragen of het hele uitgangspunt misschien anders kan. Dat kan tot vernieuwing leiden, maar alleen anders denken maakt een idee natuurlijk nog niet automatisch goed.

Onorthodox zijn betekent niet dat je overal tegen hoeft te zijn

Onorthodox denken betekent voor mij niet dat je tegen alles moet zijn wat bestaat. Afwijken om het afwijken heeft weinig waarde. Je hoeft een regel, methode of traditie niet aan de kant te schuiven alleen omdat die al langer bestaat. De kracht zit erin dat je vrij genoeg denkt om te onderzoeken of de bestaande manier in deze situatie nog steeds de beste is.

Daar zit een belangrijk verschil tussen onorthodox zijn en zomaar dwars zijn. Je kunt prima tot de conclusie komen dat een bestaande werkwijze uitstekend functioneert en haar gewoon blijven gebruiken. Maar wanneer het beter, passender of slimmer kan, voel jij minder schroom om een andere route voor te stellen. Je bent dus niet principieel tegen kaders. Je wilt vooral voorkomen dat het kader belangrijker wordt dan het doel waarvoor het ooit bedacht is.

Wat is de valkuil van onorthodox en onconventioneel zijn?

Er zit ook een valkuil aan de kwaliteiten onorthodox en onconventioneel. Dat zit in het hoekje van ongeremdheid, onmatigheid, grenzeloosheid, eigengereidheid en eigenwijsheid. De valkuil is doorslaan in kaders verlaten of jezelf buiten de kaders plaatsen. Je kunt zo gewend raken aan anders denken dat je bijna automatisch weerstand voelt zodra iemand begint over regels, procedures of hoe iets gebruikelijk wordt gedaan.

Het leerdoel brengt balans. Begrijp dat er kaders zijn, voorschriften en procedures en benut ze! Begrijp dat bureaucratie ook nut en functie heeft. Dat voorkomt dat het een ongeregelde en ongereglementeerde boel wordt. Blijf ervoor openstaan en benut zo je kracht. Jouw tegenhangers zijn mensen die conventioneel en orthodox zijn. Zij kunnen jou bewaren voor overmatig buitensporig denken en kunnen soms precies zichtbaar maken waarom een bepaald kader ooit is ontstaan.

De kunst is dus niet om binnen de lijntjes te blijven omdat het zo hoort en ook niet om er automatisch buiten te kleuren. De kunst is dat je begrijpt wanneer een kader helpt en wanneer het belemmert. Dan blijft jouw onorthodoxe manier van denken gericht op verbetering in plaats van op afwijking als doel op zichzelf.

Waarom kan onorthodox denken bedreigend overkomen?

Ik merk dat de onorthodoxe en onconventionele mens ook bedreigend kan zijn voor anderen. Ligt dat aan jou? Niet in eerste instantie! Ligt dat aan die ander? Ook al niet. En toch gebeurt er soms iets. Wie onorthodox is en out of the box denkt, bedreigt ongemerkt, zonder dat te willen en soms onwetend de comfortzone van andere mensen. Jij stelt misschien alleen een vanzelfsprekendheid ter discussie, terwijl de ander daarin juist zekerheid, structuur of houvast ervaart.

Jouw vindingrijkheid, snelheid van schakelen en scheppingsdrift kunnen als bedreiging worden gezien. Voor je het weet, word je gelabeld als bijzonder, een aparte, een overkritisch persoon of als iemand die lastig is voor collega's of voor de leidinggevende. Dat betekent niet automatisch dat jouw idee verkeerd is. Wel helpt het wanneer je begrijpt dat een verandering voor de ander iets anders kan betekenen dan voor jou. Waar jij vooral mogelijkheden ziet, ziet iemand anders misschien onzekerheid, verlies van grip of een aantasting van iets wat jarenlang goed heeft gewerkt.

Waar erger je je aan als je onorthodox bent?

In jouw allergie zit de ‘brave Hendrik’, die altijd binnen de lijntjes kleurt en het braafste jongetje van de klas is. Mensen die te recht in de leer zijn, roepen bij jou irritatie op. Vooral wanneer regels worden gevolgd zonder nog na te denken waarvoor ze bedoeld zijn of wanneer een nieuw idee wordt afgeschoten met het argument dat we het nu eenmaal nooit zo doen, kan dat bij jou behoorlijk schuren.

Toch zit juist daar ook jouw aandachtspunt. Degene die voorzichtig is met bestaande kaders hoeft niet fantasieloos of star te zijn. Misschien ziet die persoon risico's, praktische bezwaren of gevolgen die jij in jouw snelheid nog niet hebt meegenomen. Soms heb je elkaar dus juist nodig: de een opent een nieuwe weg en de ander helpt beoordelen of die weg ook begaanbaar is.

Is onorthodox denken voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je voelt je prettig bij duidelijke regels, bekende werkwijzen en methoden die hun waarde al hebben bewezen. Wanneer iemand met een heel andere aanpak komt, zie je misschien eerst wat er allemaal niet aan klopt. Je houdt liever vast aan de gebaande weg dan dat je een experiment aangaat waarvan de uitkomst nog onzeker is. Dan kan onorthodox denken voor jou een uitdaging zijn.

Dat betekent niet dat je voortaan iedere regel moet breken. Je kunt beginnen door jezelf bij een vanzelfsprekendheid af te vragen: waarom doen we dit eigenlijk zo? Wat zou er gebeuren als we het anders aanpakken? Welk deel van deze werkwijze is werkelijk noodzakelijk en welk deel doen we vooral uit gewoonte? Zo ontwikkel je ruimte voor een andere gedachte zonder alle bestaande kennis en ervaring meteen overboord te zetten.

Welke ontwikkeldoelen passen bij onorthodox denken?

Wanneer onorthodox en onconventioneel denken sterk bij jou passen, hoef je jouw vernieuwende en vrije manier van denken niet af te zwakken. De ontwikkeling zit vooral in jouw ideeën verbinden met de werkelijkheid en blijven zien wanneer bestaande kaders wel degelijk waarde hebben.

• Onderzoeken waarom een kader, regel of procedure bestaat voordat je besluit ervan af te wijken.
• Jouw vernieuwende ideeën zo uitleggen dat anderen kunnen begrijpen wat ze opleveren en waarom verandering zinvol is.
• Openstaan voor structuur en begrenzing zonder jouw eigenzinnige en vernieuwende manier van denken kwijt te raken.

Veelgestelde vragen over onorthodox en onconventioneel zijn

Anders denken klinkt aantrekkelijk, maar het roept ook vragen op over regels, samenwerking en de grens tussen vernieuwend en zomaar dwars zijn. Daarom nog vijf vragen die bij deze kwaliteit passen.

Is onorthodox hetzelfde als rebels?

Nee. Een rebel kan zich bewust verzetten tegen gezag, regels of de gevestigde orde. Een onorthodoxe denker hoeft helemaal niet vanuit verzet te handelen. Je ziet gewoon een andere mogelijkheid en voelt je niet verplicht de gebruikelijke aanpak te volgen wanneer een andere route beter past.

Waarom worden onorthodoxe mensen soms lastig gevonden?

Omdat je vragen kunt stellen bij dingen waar anderen allang niet meer over nadenken. Dat kan verfrissend zijn, maar het kan ook onzekerheid oproepen. Zeker wanneer mensen veel houvast ontlenen aan bestaande procedures of werkwijzen kan jouw voorstel voelen alsof je niet alleen een methode, maar ook hun vertrouwde manier van werken ter discussie stelt.

Moet een onorthodox idee altijd vernieuwend zijn?

Nee. Anders denken is nog geen garantie voor een beter idee. Soms blijkt de ongebruikelijke route briljant en soms blijkt na onderzoek dat de bestaande oplossing gewoon beter is. De kwaliteit zit in de vrijheid om alternatieven te onderzoeken, niet in de overtuiging dat ieder afwijkend idee automatisch superieur is.

Kun je onorthodox zijn en toch goed met regels omgaan?

Zeker. Je kunt regels prima respecteren wanneer je begrijpt waarom ze nodig zijn. Het verschil is dat je ze niet automatisch als onaantastbaar beschouwt. Wanneer omstandigheden veranderen of een regel zijn doel voorbijschiet, ben je gemakkelijker bereid om te onderzoeken of aanpassing nodig is.

Wanneer moet je juist binnen het bestaande kader blijven?

Wanneer dat kader een duidelijke functie heeft, risico's beperkt, samenwerking mogelijk maakt of aantoonbaar goed werkt. Buiten kaders denken is geen doel op zichzelf. Soms is de meest verstandige conclusie juist dat je het bestaande systeem benut en jouw creativiteit inzet binnen de ruimte die er al is.