home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / doelgericht / tunnelvisie

Last van tunnelvisie?

Heb jij last van tunnelvisie? Dan heb ik goed nieuws voor je. Want zodra je dat zelf een beetje doorhebt, maak je al een stap in de juiste richting. Je bent al onderweg om de tunnel te verlaten. In dit artikel ga ik in op tunnelvisie. Wat is tunnelvisie? Hoe voorkom je tunnelvisie? Wat zijn de gevaren van tunnelvisie?

Tunnelvisie en het functioneren van medewerkers

Tunnelvisie kan ook ontstaan wanneer het over het functioneren van mensen gaat. Dat noemen we dan ook wel het halo- en horenseffect. Je kunt iemand vanuit een vooringenomenheid beoordelen als zeer positief (halo-effect) omdat je een connectie hebt met deze persoon en daardoor tal van negatieve zaken over het hoofd ziet. Je kunt vanuit aannames ook iemand negatief beoordelen (horenseffect) omdat je weinig gedeelde waarden en normen ervaart en daardoor alleen maar oog hebt voor wat niet goed is.

Vooringenomenheid en aannames zijn de boosdoeners

Bij tunnelvisie zijn er twee boosdoeners: vooringenomenheid en aannames. En of er aan het eind van de tunnel altijd licht is? Dat valt te bezien. Soms leidt tunnelvisie je niet naar een uitgang, maar naar een doodlopende weg. Hoe langer je blijft vasthouden aan je aannames, hoe kleiner de kans dat je het licht ziet.

Waar ontstaat tunnelvisie?

Tunnelvisie kan overal opduiken. Overal waar je voor keuzes staat, waar je mening of oordeel gevormd wordt, ligt het gevaar op de loer. De sleutel is bewustwording: zodra je doorhebt dat je mogelijk vastzit in je eigen denkkader, kun je stappen zetten om je blikveld te verbreden.

Ik noemde al een onderzoek van de recherche en een mogelijke vooringenomenheid van een controller rond een investering. Maar het kan ook de juf of de meester zijn op school. Of de arts bij het stellen van een diagnose. Iedereen kan het overkomen. Jou dus ook!

Wat is eraan te doen?

Ik noemde al dat er aan het eind van de tunnel niet altijd licht is. Soms is daar een doodlopende weg. Wanneer je onderzoek doet of bepaalde beslissingen moet nemen, is het wenselijk dat je voldoende distantie tot het vraagstuk of de persoon hebt. Neem een time-out, maak een wandeling of fietstocht. Zet de mooiste muziek op die je kent.

Als tweede noem ik: verzamel ‘luizen in de pels’. Ze zijn niet altijd leuk. Ze zijn kritisch en vervelend, maar omring je niet met ja-knikkers die jou bewieroken. Zoek mensen die jou bevragen en die een tegenpool zijn.

Zoek andere denkrichtingen en vraag ook eens een adviseur die jou nog niet kent om met jou te sparren.

Tunnelvisie ontwikkelt zich vaak sneller dan je doorhebt. Werk je aan een langdurig project? Zorg dan dat je kritisch blijft en omring jezelf met verschillende perspectieven. Twijfel je of je al te veel in een tunnel zit? Neem dan afstand en spiegel je aan je omgeving. Zo voorkom je dat je vastloopt en houd je je blik open voor nieuwe inzichten.

Is tunnelvisie een valkuil?

Tunnelvisie is een valkuil. Je bent zo gefocust op het doel dat je nieuwe inzichten negeert. Je hebt alleen nog oog voor jouw denkpatroon. Het is ook een vorm van kortzichtigheid.

Welke kernkwaliteit hoort erbij?

Ik denk dat meerdere kernkwaliteiten bij de valkuil tunnelvisie kunnen horen. Bijvoorbeeld: je bent doelgericht. Je hebt een sterke focus en links- of rechtsom zal je je doel halen. En wanneer je daarin doorslaat, kan er tunnelvisie ontstaan.

Maar je kunt ook denken aan kwaliteiten als principieel (en soms te principieel) of vasthoudend (en soms te vasthoudend).

Waarom kun je allergisch zijn voor het tegenovergestelde van tunnelvisie?

Vind je het frustrerend als mensen geen duidelijke richting hebben en steeds van mening veranderen? Dan is jouw allergie waarschijnlijk wispelturigheid en doelloosheid. Mensen die alle kanten op schieten zonder vast plan kunnen voor jou chaotisch en inefficiënt overkomen.