home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / flexibel / wispelturig

Wispelturig: verander je steeds van koers?

Wispelturigheid is een valkuil. Ben jij soms wispelturig? Dan ben je minder van de vaste lijn of vaste hand. Je reageert op het ene moment anders dan op het andere moment. Misschien zeggen anderen tegen jou dat je zo veranderlijk bent als het weer, dat je onvoorspelbaar of onberekenbaar bent, dat je niet standvastig bent of dat je nogal impulsief reageert.

Aan wispelturigheid ligt de kernkwaliteit flexibel of flexibiliteit ten grondslag. Wanneer je in jouw kracht staat, kun je gemakkelijk schakelen, meebewegen en inspelen op veranderingen. Slaat die flexibiliteit door, dan verdwijnt de vaste lijn en kan jouw gedrag door anderen als wispelturig worden ervaren.

Wanneer ben je wispelturig?

Valkuilen gaan altijd over soms. Dat klinkt cryptisch maar zo is het nu eenmaal. Zou dat niet zo zijn, dan zou je 24 uur per dag en 7 dagen per week wispelturig gedrag vertonen. Dat is vast niet het geval. In het kader van bewustwording is het wellicht goed om jezelf de vraag te stellen: wanneer ben jij wispelturig? In welke situatie ontstaat dat? Misschien gebeurt het vooral wanneer je onder druk staat, moe bent, te veel tegelijk doet of wanneer jouw omgeving voortdurend een beroep doet op jouw flexibiliteit.

Juist dat woord soms is belangrijk. Je hoeft jezelf dus niet vast te zetten met het oordeel: ik bén wispelturig. Veel interessanter is: wanneer verlies ik mijn vaste lijn en wat gebeurt er dan met mij?

Welke positieve kwaliteit ligt onder wispelturigheid?

Aan wispelturigheid ligt een positieve eigenschap ten grondslag. Ik noem dat een kernkwaliteit. En deze kernkwaliteit heet flexibel of flexibiliteit. Wanneer je in jouw kracht staat is er niks aan de hand. Dan gebruik je jouw kernkwaliteit flexibel en dat is een mooie eigenschap. Je kunt schakelen, meebewegen wanneer omstandigheden veranderen en je zit niet star vast aan één oplossing.

Dat is dus iets heel anders dan iedere vijf minuten van mening veranderen. Flexibiliteit betekent dat je kunt bijstellen wanneer daar een goede reden voor is. Er is nog steeds een lijn, alleen ben je niet zo star dat je daar koste wat kost aan vasthoudt.

Wanneer slaat flexibiliteit door in wispelturigheid?

Sla je door qua flexibele houding en gedrag dan komt de valkuil om de hoek kijken. Je wordt dan te flexibel. In feite is het dan niet effectief meer. En dan ontstaat het gedrag dat door anderen als wispelturig wordt bestempeld. Trek je niet te veel van deze woorden aan overigens, want etiketten plakken op het gedrag van iemand is erg gemakkelijk. Waar het in feite om gaat is dit:

• Te flexibel zijn gaat ten koste van de ordelijkheid en daardoor kan gebrek aan structuur ontstaan.
• Te flexibel zijn gaat ten koste van de constante lijn.
• Te flexibel zijn geeft het beeld dat jouw mening voortdurend wijzigt.
• In communicatie kan wispelturigheid leiden tot van de hak op de tak springen.

Daar zit ook de relatie met ongestructureerd gedrag. Wanneer je voortdurend meebeweegt met wat zich aandient, kun je niet alleen van mening of richting veranderen maar ook het overzicht verliezen. De vaste lijn verdwijnt dan steeds verder uit beeld.

Waarom maakt wispelturigheid je onvoorspelbaar voor anderen?

Omdat de ander probeert te begrijpen waar hij bij jou aan toe is. Wanneer je maandag enthousiast instemt met een plan, dinsdag grote bezwaren ziet en woensdag weer met een heel ander voorstel komt, wordt het voor jouw omgeving moeilijk om te bepalen welke afspraak nu eigenlijk staat. Jij ervaart misschien dat je telkens inspeelt op nieuwe informatie. De ander ervaart vooral dat jouw koers voortdurend verandert.

Dat kan ook in communicatie verwarrend zijn. Je begint op het ene punt, ziet onderweg een andere mogelijkheid, maakt een zijstap en komt vervolgens met een andere conclusie. Voor jou kunnen al die stappen logisch aan elkaar verbonden zijn. De ander zit ondertussen te zoeken naar de rode draad. Flexibel denken is prima, maar enige voorspelbaarheid maakt samenwerken wel een stuk gemakkelijker.

Wanneer gebeurt het bij jou?

De cruciale vraag is: wanneer ben je niet meer flexibel maar kom je terecht in jouw valkuil? Jouw omgeving doet bijvoorbeeld voortdurend een beroep op jouw flexibiliteit waardoor je het overzicht verliest. Misschien word je moe en raak je overprikkeld waardoor de structuur gaat ontbreken. Of je hebt het te druk en voelt spanning of druk. Dan wordt het moeilijker om bewust koers te houden en reageer je steeds meer op wat zich op dat moment aandient.

Het kan daarom helpen om niet alleen naar het gedrag zelf te kijken. Kijk ook naar de omstandigheden waarin het ontstaat. Misschien ben je helemaal niet zo wispelturig wanneer je voldoende rust, overzicht en ruimte hebt. Het wordt dan vooral zichtbaar wanneer de belasting oploopt en jouw flexibiliteit voortdurend wordt aangesproken.

Wat kost wispelturigheid aan overzicht en betrouwbaarheid?

Wanneer je vaak van richting verandert, kost dat overzicht. Je moet besluiten opnieuw bekijken, werkzaamheden aanpassen en soms terugkomen op dingen die je eerder hebt afgesproken. Dat kost niet alleen jou tijd en energie. Ook anderen moeten telkens opnieuw schakelen. Wat gisteren nog de afspraak was, blijkt vandaag alweer anders te liggen.

Daar kan uiteindelijk ook een betrouwbaarheidsvraag ontstaan. Niet omdat je bewust onbetrouwbaar bent, maar omdat mensen behoefte hebben aan een zekere vaste lijn. Wanneer afspraken, standpunten of prioriteiten voortdurend verschuiven, kunnen ze gaan denken: eerst maar eens afwachten of dit morgen nog steeds geldt. Dat is niet handig wanneer je juist wilt dat mensen op jouw woord en jouw richting kunnen vertrouwen.

Wat is jouw leerdoel bij wispelturig gedrag?

Jouw leerdoel is om orde en structuur aan te brengen in jouw werk en het overzicht te bewaren. Daarmee voorkom je wispelturigheid en benut je jouw kwaliteit flexibiliteit op een goede manier. Je hoeft dus niet minder beweeglijk of minder flexibel te worden. Het gaat erom dat je een basis hebt waarnaar je terug kunt keren wanneer er van alles om je heen verandert.

Ook ordelijk, gestructureerd en systematisch werken kan daarbij een belangrijk tegenwicht zijn. Niet om alles dicht te timmeren, maar om voldoende houvast te creëren zodat je kunt schakelen zonder telkens de complete koers kwijt te raken.

Hoe blijf je flexibel zonder steeds van koers te veranderen?

Door niet bij iedere nieuwe prikkel onmiddellijk jouw koers te wijzigen. Vraag jezelf eerst af: is er werkelijk nieuwe informatie waardoor mijn besluit moet veranderen, of reageer ik vooral op wat nu het hardst binnenkomt? Flexibiliteit vraagt soms aanpassen, maar ook kunnen vasthouden wanneer er geen goede reden is om opnieuw te draaien.

Een vaste lijn hoeft niet star te zijn. Je kunt een duidelijke richting hebben en onderweg nog steeds bijsturen. Vergelijk het met autorijden. Je hoeft het stuur niet muurvast te houden, maar wanneer je bij ieder geluid langs de weg van rijbaan wisselt, wordt de rit behoorlijk onrustig. Zo werkt het ook met keuzes, afspraken en prioriteiten. Houd de hoofdlijn vast en verander alleen van koers wanneer daar werkelijk aanleiding toe is.

Ontwikkeldoelen bij wispelturigheid

Wanneer jouw flexibiliteit doorschiet in wispelturig gedrag, formuleer ik drie ontwikkeldoelen:

• Meer vaste lijn aanbrengen in jouw keuzes, afspraken en prioriteiten zonder star te worden.
• Overzicht en structuur bewaren wanneer drukte, vermoeidheid of onverwachte gebeurtenissen een beroep doen op jouw flexibiliteit.
• Leren onderscheiden wanneer bijstellen verstandig is en wanneer je beter kunt vasthouden aan een eerder gekozen koers.

Veelgestelde vragen over wispelturig gedrag

Wispelturigheid wordt gemakkelijk verward met flexibiliteit, impulsiviteit of gewoon van mening veranderen. Het verschil zit vooral in de vaste lijn en de reden waarom je van koers verandert.

Is wispelturig hetzelfde als flexibel?

Nee. Flexibiliteit is de kwaliteit die onder deze valkuil ligt. Je kunt bijstellen wanneer omstandigheden veranderen, maar houdt wel een lijn. Bij wispelturigheid wordt het veranderen zelf zo sterk dat jouw koers voor anderen onvoorspelbaar wordt.

Is van mening veranderen altijd wispelturig?

Nee. Van mening veranderen kan juist verstandig zijn wanneer je nieuwe informatie krijgt of ontdekt dat jouw eerdere oordeel niet klopt. Wispelturig wordt het wanneer jouw mening voortdurend wisselt zonder dat er een duidelijke of begrijpelijke lijn in zit.

Kan drukte ervoor zorgen dat ik wispelturiger word?

Ja. Wanneer je te veel tegelijk doet, moe raakt of voortdurend moet schakelen, kun je gemakkelijker de structuur verliezen. Dan ga je sterker reageren op wat zich op dat moment aandient en wordt het moeilijker om jouw koers vast te houden.

Waarom vinden anderen wispelturigheid lastig?

Omdat ze moeilijk kunnen voorspellen waar ze bij jou aan toe zijn. Afspraken, keuzes of prioriteiten kunnen telkens wijzigen. Daardoor moeten anderen zich steeds opnieuw aanpassen en kunnen ze gaan twijfelen aan de vaste lijn.

Moet ik minder flexibel worden om minder wispelturig te zijn?

Nee. Flexibiliteit blijft jouw kwaliteit. Het leerpunt is dat je jouw flexibiliteit combineert met overzicht, structuur en enige standvastigheid. Dan kun je schakelen wanneer dat nodig is zonder bij iedere verandering meteen de complete koers om te gooien.