home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / ideeen generator / van de hak op de tak springen

Spring je van de hak op de tak? Draad van het verhaal kwijt?

Spring je soms van de hak op de tak? Merk je dat je de draad van jouw verhaal weleens kwijt bent? Of dat anderen je niet meer kunnen volgen? Snijd je vaak een nieuw onderwerp aan en merk je dat jouw verhaal daardoor onsamenhangend wordt? Dan schrijf ik dit artikel voor jou. Van de hak op de tak springen kan samenhangen met de kwaliteit ideeëngenerator zijn. Je ziet veel mogelijkheden en legt snel verbanden, maar daardoor kan jouw hoofd soms sneller gaan dan jouw verhaal.

Waarom spring je van de hak op de tak?

Een reden kan zijn dat jouw hoofd gemakkelijk associaties maakt. Terwijl je iets vertelt, roept een woord, gedachte of voorbeeld alweer een volgende gedachte op. Voor jou bestaat er misschien een heel duidelijke verbinding tussen die onderwerpen, maar de ander kent alle tussenstappen in jouw hoofd niet. Jij maakt drie denkstappen vooruit en verwacht onbewust dat jouw gesprekspartner diezelfde beweging ook kan volgen.

Het kan ook gebeuren wanneer je veel ideeën tegelijk hebt of snel enthousiast wordt over nieuwe mogelijkheden. Het probleem is dan niet dat je te weinig te vertellen hebt, maar juist dat er zoveel beschikbaar is dat kiezen moeilijker wordt. Daardoor krijgt iedere nieuwe gedachte de kans om jouw oorspronkelijke verhaal over te nemen.

Ben je creatief?

Ben je creatief ingesteld? Is dat een kernkwaliteit van jou? Ben je vindingrijk, gericht op vernieuwing en innovatie en heb je vaak een hoofd vol nieuwe ideeën? Wees daar dan maar trots op. Je laat je immers niet uitsluitend leiden door bestaande patronen en ziet vaak mogelijkheden die een ander nog niet heeft gezien.

Maar creativiteit en samenhang zijn niet automatisch hetzelfde. Je kunt een prachtige verzameling gedachten hebben en toch moeite hebben om te bepalen welke gedachte op dit moment in jouw verhaal thuishoort. De uitdaging zit dus niet in minder creatief worden, maar in leren kiezen welke gedachte je nu deelt en welke gedachte even mag wachten.

Te veel ideeën? Wat moet je ermee?

Je hebt soms zoveel ideeën dat je als een Steradent-tablet bruist in je hoofd. En het gaat maar door. Wellicht kun je er zelfs moeilijk rust bij vinden. Als ideeëngenerator ben je niet gemakkelijk te stuiten, maar al die ideeën vragen wel om selectie. Niet iedere gedachte hoeft onmiddellijk uitgewerkt, verteld of uitgevoerd te worden.

Wanneer dat selecteren niet gebeurt, kunnen ideeën elkaar voortdurend verdringen. Je begint ergens aan, krijgt halverwege een nieuwe ingeving en verplaatst jouw aandacht naar het volgende. Op die manier kan een kwaliteit die normaal voor vernieuwing en mogelijkheden zorgt uiteindelijk ook bijdragen aan chaotisch gedrag en verlies van overzicht.

Hoe merk je dat anderen jouw verhaal niet meer kunnen volgen?

Dat zie je niet altijd meteen. Misschien knikt de ander nog wel, terwijl diegene ondertussen probeert te achterhalen hoe onderwerp drie samenhangt met onderwerp één. Soms merk je het doordat iemand vraagt: "Waar hadden we het ook alweer over?" Of de ander probeert je terug te brengen naar een eerdere vraag waarop nog geen antwoord is gekomen.

Ook kun je merken dat je zelf ineens niet meer weet wat jouw oorspronkelijke punt was. Je hebt verschillende voorbeelden, zijpaden en nieuwe gedachten toegevoegd en ondertussen is de kern uit beeld geraakt. Het signaal is dan niet dat jouw ideeën verkeerd zijn, maar dat de volgorde ontbreekt waardoor de ander ze kan plaatsen.

Welke gevolgen heeft van de hak op de tak springen?

Het kan gevolgen hebben voor jouw communicatie en gesprekstechnieken. Jouw verhaal kan onsamenhangend overkomen waardoor anderen je niet kunnen volgen. Misschien heb jij het gevoel dat je een rijk en compleet verhaal vertelt, terwijl jouw gesprekspartner vooral probeert te ontdekken wat nu precies de boodschap is. In zo'n situatie kan kernachtig leren communiceren een belangrijk ontwikkelpunt zijn.

Het kan ook gevolgen hebben voor jouw tijdgebruik. Wanneer iedere nieuwe gedachte of prikkel leidt tot een nieuwe taak, raak je gemakkelijk het overzicht kwijt en blijft veel half af. Bovendien kost voortdurend omschakelen energie. Het gaat dus niet alleen over een verhaal vertellen, maar ook over begrenzen, afpalen, concretiseren en leren bepalen wat op dit moment werkelijk prioriteit heeft.

Hoe blijf je bij de kern zonder jouw ideeën kwijt te raken?

Bij de kern blijven betekent niet dat je jouw ideeënstroom moet afremmen of dat je voortaan alleen nog maar korte, zakelijke verhalen mag vertellen. Het helpt vooral wanneer je onderscheid maakt tussen wat je bedenkt en wat je op dit moment wilt communiceren. Je mag tien gedachten hebben, maar misschien heb je er voor dit gesprek maar drie nodig.

Bepaal daarom voordat je iets vertelt wat jouw belangrijkste boodschap is. Wanneer er tijdens het gesprek een nieuwe gedachte opkomt, kun je jezelf afvragen of die gedachte helpt om de kern duidelijker te maken. Zo niet, dan kun je haar parkeren voor later. Op die manier verlies je jouw ideeën niet, maar voorkom je wel dat iedere nieuwe associatie het stuur overneemt.

Ontwikkeldoelen wanneer je van de hak op de tak springt

Wanneer jouw ideeënstroom ervoor zorgt dat je regelmatig de draad kwijtraakt, kunnen deze drie ontwikkeldoelen helpen om meer samenhang en overzicht te ontwikkelen:

• Vooraf bepalen wat de kern van jouw verhaal of taak is.
• Nieuwe ideeën leren parkeren wanneer ze op dat moment niet bijdragen aan de hoofdzaak.
• Jouw verhaal leren structureren zodat anderen jouw gedachtegang gemakkelijker kunnen volgen.

Veelgestelde vragen over van de hak op de tak springen

Van de hak op de tak springen roept vooral vragen op over creativiteit, concentratie en communicatie. Het hoeft niet te betekenen dat er iets mis is met jouw manier van denken. De vraag is vooral of jij voldoende structuur kunt aanbrengen wanneer een ander jouw gedachtegang moet kunnen volgen.

Is van de hak op de tak springen hetzelfde als chaotisch zijn?

Nee. Je kunt in een gesprek snel associëren en daardoor regelmatig van onderwerp wisselen zonder dat jouw hele manier van werken of leven chaotisch is. Wanneer je ook in taken, planning en dagelijkse organisatie voortdurend het overzicht verliest, kan er wel meer overlap zijn.

Waarom snap ik zelf wel hoe mijn onderwerpen met elkaar samenhangen?

Omdat jij de tussenliggende gedachten kent. In jouw hoofd kan onderwerp B logisch voortkomen uit onderwerp A en daarna vanzelf leiden naar onderwerp C. De ander hoort alleen wat je uitspreekt en mist misschien precies de denkstappen die voor jou vanzelfsprekend zijn.

Moet ik minder ideeën hebben om duidelijker te communiceren?

Nee. Veel ideeën hebben kan juist een kwaliteit zijn. Het gaat erom dat je leert selecteren welke ideeën op dit moment relevant zijn en in welke volgorde je ze deelt. Daarmee houd je jouw rijkdom aan ideeën zonder dat jouw verhaal zijn samenhang verliest.

Wat doe je wanneer je tijdens een gesprek ineens een nieuw idee krijgt?

Je hoeft het idee niet onmiddellijk uit te spreken. Je kunt het kort onthouden of opschrijven en eerst jouw oorspronkelijke gedachte afronden. Daarna kun je bepalen of het nieuwe idee nog relevant is voor het gesprek.

Hoe kom je sneller terug bij de draad van jouw verhaal?

Vraag jezelf af wat je eigenlijk wilde zeggen voordat je het zijpad insloeg. Soms helpt het om dat zelfs hardop te benoemen: "Waar ik eigenlijk naartoe wilde..." Daarmee breng je jezelf en de ander terug naar de kern zonder dat je het hele gesprek opnieuw hoeft te beginnen.