Kernachtig communiceren
Kernachtig communiceren kun je leren. Dit artikel over kernachtig communiceren maakt deel uit van de serie over duidelijk communiceren. Wie kernachtig communiceert, komt sneller tot de essentie, scheidt hoofd- en bijzaken en draagt daarmee bij aan duidelijkheid in de communicatie. Draai je vaak om de brij heen waardoor je de kern van de boodschap afzwakt? Of heb je te veel omhaal van woorden waardoor de toehoorder de essentie van jouw verhaal mist?
Tot de kern komen in gesprekken
Ik ga eerst omschrijven wat het is wanneer je tot de kern komt in een gesprek.
- Je slaat met jouw betoog de spijker op de kop: de toehoorder geeft aan dat dit precies is waar het over gaat.
- Je kunt hoofd- en bijzaken goed scheiden.
- Je verspilt niet te veel woorden aan randzaken.
- De essentie is in jouw betoog verwoord en aan de orde geweest.
- Iedereen begrijpt wat je bedoelt en wat je beoogt met jouw verhaal.
Ik kan het ook duiden door aan te geven wanneer je niet kernachtig bent:
- Je maakt het verhaal te lang waardoor de toehoorder de aansluiting verliest.
- Anderen ervaren het als wollig en begrijpen niet waar ze aan toe zijn.
- Je praat veel maar je zegt weinig of je praat wellicht te weinig doordat je te kort van stof bent.

Wanneer is kernachtig communiceren een kracht?
Hoe je communiceert, zegt vaak iets over hoe jouw hoofd werkt. Iemand die analytisch is, snel verbanden doorziet en gemakkelijk de vinger op de zere plek of juist op de goede plek legt, komt vaak ook snel tot de essentie in de verwoording. Zo iemand heeft soms aan een half A4 genoeg, terwijl een ander daar een heel hoofdstuk voor nodig heeft. Dan is kernachtig communiceren echt een kracht. Deze mensen gebruiken doorgaans weinig omhaal van woorden. Zij zien snel waar het wringt, wat goed gaat en wat werkelijk gezegd moet worden. Dat betekent niet dat kernachtig hetzelfde is als tactloos. Je kunt kort en helder formuleren en tegelijkertijd rekening houden met de ander.
Voor wie is kernachtig communiceren een leerdoel?
Voor sommige mensen is kernachtig communiceren juist een leerdoel. Dat zijn vaak mensen die breedsprakig of wollig communiceren, te veel uitweiden en moeilijk tot de kern komen. Zij hebben veel woorden nodig, terwijl de essentie daardoor juist minder duidelijk wordt. De luisteraar moet zelf uit het verhaal halen wat nu werkelijk belangrijk is. Daar is wel degelijk iets aan te doen. In coaching kom ik deze mensen met grote regelmaat tegen. Zij kunnen leren om hoofd- en bijzaken beter te scheiden, sneller tot de kern te komen en hun boodschap korter en duidelijker te verwoorden.
Waarom kom je niet tot de kern?
Er kunnen meerdere oorzaken zijn waarom je niet tot de kern komt. Ik noem er een paar:
- Je bent conflictmijdend en je vindt het lastig om de werkelijke boodschap te vertellen.
- Je wilt een ander geen pijn doen en je wilt een ander niet voor het hoofd stoten of teleurstellen.
- Je bent bang voor de reactie van de ander, bijvoorbeeld voor een primaire reactie.
- Je bent bang voor afwijzing.
- Je vindt het moeilijk om een vervelende boodschap te vertellen.
- Wellicht ben je soms breedsprakig en gebruik je te veel woorden om te vertellen wat je kwijt wilt.
- Het is een gewoonte van jou om met veel omhaal van woorden iets te vertellen.
Soms ligt de oorzaak niet alleen in jouw taalgebruik. Wanneer je een conflict en de mogelijke reactie van de ander probeert te vermijden, verpak je de werkelijke boodschap soms in veel woorden. De kern blijft dan buiten beeld omdat je bang bent voor wat er gebeurt wanneer je die rechtstreeks benoemt.
Tactvolle communicatie is anders
Tactvolle communicatie is wat anders dan om de kern en essentie heen draaien. Je kunt tactvol en diplomatiek zijn en toch vertellen waar het om gaat. Maar wanneer je de kern mist in jouw boodschap, zaai je onduidelijkheid, twijfel en onzekerheid. De ander mist duidelijkheid en weet niet waar hij of zij aan toe is. Het is een vorm van indirecte communicatie. Mensen weten niet wat ze aan jou hebben of ze weten niet hoe ze jouw verhaal moeten interpreteren.
Wat kun je eraan doen?
Een paar tips:
- Stel vooraf vast wat je wilt vertellen, oftewel wat de boodschap is die je moet overbrengen. Begin daarom met het formuleren van een heldere kernboodschap.
- Bedenk een lijn die je in het gesprek wilt aanbrengen.
- Probeer aan dit handvat vast te houden en wijk er niet vanaf.
- Zorg dat jouw gesprek niet te veel uitloopt qua tijd.
- Laat je leiden door wat je te vertellen hebt en focus minder op hoe de ander reageert.
Doe de gratis communicatietest
Wil je inzicht krijgen in jouw sterke punten en valkuilen wanneer het over communicatie gaat? Doe dan de gratis communicatietest.
Bekijk het webinar over communicatie
Wil je meer inzicht in jouw manier van communiceren? Bekijk dan het webinar over communicatiepatronen, valkuilen en ontwikkelmogelijkheden.
Veelgestelde vragen over kernachtig communiceren
Hieronder lees je aanvullende antwoorden over kort formuleren, tactvol blijven en controleren of jouw boodschap werkelijk is aangekomen.
Is kernachtig communiceren hetzelfde als kort communiceren?
Nee. Een korte boodschap kan nog steeds onduidelijk of onvolledig zijn. Kernachtig betekent dat je de essentie benoemt en voldoende informatie geeft om jouw boodschap te begrijpen.
Kan kernachtig communiceren bot overkomen?
Dat kan wanneer je alleen op de inhoud let en geen rekening houdt met de toon of de relatie. Kernachtig communiceren hoeft echter niet hard te zijn. Je kunt duidelijk zijn en tegelijkertijd tactvol formuleren.
Hoe weet je of jouw boodschap kernachtig genoeg is?
Vraag jezelf af wat de ander na afloop moet weten, begrijpen of doen. Wanneer je dat in enkele heldere zinnen kunt vertellen zonder noodzakelijke informatie weg te laten, zit je dicht bij de kern.
Waarom dwaal ik tijdens een gesprek steeds af?
Dat kan komen doordat je vooraf niet hebt bepaald wat jouw belangrijkste boodschap is. Ook spanning, onzekerheid of angst voor de reactie van de ander kan ervoor zorgen dat je uitweidt.
Kun je kernachtig communiceren leren?
Ja. Je kunt oefenen met het vooraf formuleren van de kernboodschap, het scheiden van hoofd- en bijzaken en het samenvatten van jouw verhaal in één of twee zinnen.
E-book over authentiek communiceren
Wil je je verder verdiepen in persoonlijke communicatie? Bekijk dan het e-book over authentiek communiceren.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 11-05-2014
Update: 29 juli 2026.



