Training basisvaardigheden leidinggeven
De training basisvaardigheden leidinggeven is bedoeld voor leidinggevenden die een stevige basis willen ontwikkelen in hun rol. Denk aan beginnend leidinggevenden, meewerkend leidinggevenden, teamleiders, ploegleiders, uitvoerders, projectleiders en managers die wel praktijkervaring hebben, maar nog niet eerder een gerichte managementtraining hebben gevolgd. Deze pagina valt onder het thema leiderschapsontwikkeling als praktische basis voor leidinggevenden die hun positie willen innemen, medewerkers willen aansturen en bewuster willen omgaan met hun eigen rol.
Leidinggeven leer je niet alleen uit een boek. Je leert het vooral in de praktijk: door medewerkers aan te sturen, gesprekken te voeren, keuzes te maken, grenzen te stellen en verantwoordelijkheid te dragen. Tegelijk helpt een goede training je om bewuster te worden van jouw rol, jouw stijl, jouw leerdoelen en jouw valkuilen.
Wij verzorgen de training basisvaardigheden leidinggeven als maatwerktraject. Dat kan in groepsverband, maar ook via individuele coaching. De inhoud stemmen we af op jouw functie, jouw organisatie en de situaties waar jij in de praktijk tegenaan loopt.
Voor wie is de training basisvaardigheden leidinggeven bedoeld?
Deze training is bedoeld voor leidinggevenden die praktisch en bewust willen groeien in hun rol. Je hoeft nog geen jarenlange ervaring te hebben. Juist wanneer je aan het begin staat of vanuit de praktijk bent doorgegroeid, is het belangrijk om een goede basis te leggen. Ook wanneer je al langere tijd leidinggeeft maar vooral hebt geleerd door te doen, kan de training helpen om jouw aanpak bewuster en steviger te maken.
De training is geschikt voor leidinggevenden in het hoger en middenkader die:
- Hun kennis en inzicht in basisvaardigheden leidinggeven willen vergroten.
- Zichzelf herkennen als beginnend leidinggevende.
- Ervaring hebben als leidinggevende, maar niet eerder een managementtraining hebben gevolgd.
- Zijn doorgegroeid vanaf de werkvloer naar een leidinggevende functie.
- Als meewerkend leidinggevende dagelijks schakelen tussen uitvoeren en aansturen.
- Meer duidelijkheid, rust en stevigheid willen ontwikkelen in hun leidinggevende rol.
Wat leer je in de basiscursus leidinggeven?
De basiscursus leidinggeven gaat over de fundamenten van jouw rol. Je leert niet alleen wat je moet doen als leidinggevende, maar ook hoe je jouw rol inneemt. Leidinggeven gaat immers niet alleen over taken verdelen of gesprekken voeren. Het gaat ook over positie, verantwoordelijkheid, vertrouwen, communicatie, duidelijkheid en persoonlijke stevigheid.
In de training werk je onder andere aan duidelijk communiceren met medewerkers, motiveren en aanspreken, verantwoordelijkheid verdelen, leren loslaten, jouw positie innemen en omgaan met weerstand. Daarbij kijken we niet alleen naar technieken. We onderzoeken ook wat jouw natuurlijke neigingen zijn en wat die betekenen voor de manier waarop jij leidinggeeft.
Welke basisvaardigheden heeft een leidinggevende nodig?
Een leidinggevende heeft meerdere basisvaardigheden nodig. Sommige zijn praktisch en direct zichtbaar. Andere gaan meer over houding, rolbewustzijn en persoonlijke ontwikkeling. Juist de combinatie maakt jouw leiderschap effectief.
Duidelijk communiceren
Duidelijke communicatie betekent dat medewerkers weten wat je bedoelt, wat je verwacht en wat de afspraak is. Veel problemen ontstaan doordat verwachtingen impliciet blijven. Jij denkt dat iets duidelijk is, terwijl de medewerker iets anders heeft begrepen. Als leidinggevende moet je daarom leren om verwachtingen concreet te maken en na te gaan of de boodschap daadwerkelijk is overgekomen.
Medewerkers aansturen en verantwoordelijkheid geven
Aansturen betekent niet dat je overal bovenop moet zitten. Je geeft richting, maakt afspraken en bepaalt waar verantwoordelijkheid ligt. Vervolgens moet er ook ruimte zijn voor de medewerker om die verantwoordelijkheid te nemen. Dat vraagt duidelijkheid van jou en voorkomt dat jij alles zelf blijft oplossen.
Delegeren en loslaten
Veel beginnende of doorgegroeide leidinggevenden blijven te veel zelf doen. Ze lossen problemen op, springen overal bij en houden controle. Delegeren vraagt dat je taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden duidelijk overdraagt en vervolgens niet iedere stap opnieuw overneemt.
Aanspreken en bijsturen
Leidinggeven betekent ook dat je gedrag en resultaten bespreekbaar maakt. Niet pas wanneer de irritatie hoog is opgelopen, maar tijdig en concreet. Aanspreken werkt het beste wanneer je feitelijk blijft, duidelijk bent over wat je verwacht en tegelijk respectvol communiceert.
Positie innemen
Je bent niet meer alleen collega of vakman. Je draagt verantwoordelijkheid voor het geheel. Dat vraagt dat je jouw positie inneemt zonder jezelf boven de ander te verheffen. Je bent als mens gelijkwaardig, terwijl je functioneel een andere verantwoordelijkheid hebt.
Reflecteren op jezelf
Leidinggeven begint ook bij zelfinzicht. Wat zijn jouw kwaliteiten? Waar schiet je in door? Ben je te voorzichtig, te controlerend, te loyaal, te direct of juist te afwachtend? Door te reflecteren op jouw gedrag ontwikkel je een manier van leidinggeven die past bij jou en bij jouw opdracht.
Leerdoelen basisvaardigheden leidinggeven
Je bepaalt voor een groot deel zelf de inhoud van de training. Wij stellen jouw leerdoelen centraal en verbinden die aan situaties uit jouw dagelijkse praktijk. Of je nu individuele coaching volgt of een groepstraining: maatwerk staat voorop.
De basis
- Basisvaardigheden ontwikkelen op het gebied van aansturen, communiceren en verantwoordelijkheid geven.
- Medewerkers leren aanspreken op gedrag, afspraken en resultaten.
- Inzicht krijgen in jouw kwaliteiten als leidinggevende.
- Inzicht krijgen in jouw valkuilen en leren hoe je daarmee omgaat.
- Duidelijkheid ontwikkelen over jouw rol, verantwoordelijkheid en bevoegdheid.
- Leren omgaan met weerstand, kritiek en spanning.
- Meer zelfvertrouwen ontwikkelen in jouw leidinggevende functie.
Voor doorgegroeide leidinggevenden
- De overgang maken van collega naar leidinggevende.
- Minder vereenzelvigen met het team en meer het organisatiebelang vertegenwoordigen.
- Professionele afstand ontwikkelen zonder afstandelijk te worden.
- Duidelijker positie innemen richting medewerkers.
- Leren omgaan met loyaliteit aan collega's en loyaliteit aan de organisatie.
- Natuurlijk overwicht ontwikkelen.
- Meer vanuit het geheel leren kijken in plaats van alleen vanuit de uitvoering.
- Leren loslaten dat je alles zelf moet weten of oplossen.
Welke praktijksituaties horen bij basisvaardigheden leidinggeven?
Onder deze basiscursus vallen verschillende situaties die vooral spelen wanneer je start met leidinggeven, doorgroeit vanuit de praktijk of zoekt naar stevigheid in jouw rol. Deze onderwerpen vormen samen de inhoudelijke verdieping van deze pillar.
Starten en doorgroeien als leidinggevende
Een nieuwe leidinggevende rol brengt vragen met zich mee over positie, verwachtingen en jouw verhouding tot medewerkers. Lees bijvoorbeeld over starten met leidinggeven en over jezelf ontwikkelen als beginnend leidinggevende. Wanneer je vanuit het eigen team bent doorgestroomd, spelen er vaak andere vragen. Daarover lees je bij doorgroeien van collega naar leidinggevende.
Ook de functie waarin je leidinggeeft maakt verschil. Een meewerkend leidinggevende moet bijvoorbeeld voortdurend schakelen tussen meewerken en aansturen. Bij een stap van projectleider naar een bredere leidinggevende rol kunnen weer andere vragen ontstaan. Lees daarover bij van projectleider naar hoofd projecten.
Positie, gezag en stevigheid
Een belangrijk onderdeel van leidinggeven is leren staan voor jouw rol zonder autoritair te worden. Verdiep je daarom in autoriteit als leidinggevende, natuurlijk overwicht en de vraag of je als leidinggevende boven medewerkers moet staan.
Bij jonge of nieuwe leidinggevenden kan ook acceptatie een rol spelen, bijvoorbeeld bij het aansturen van oudere werknemers. De kern is niet dat je jouw positie steeds moet bewijzen, maar dat je duidelijk en geloofwaardig leert omgaan met de verantwoordelijkheid die bij jouw functie hoort.
Praktisch leidinggeven in het dagelijks werk
Leidinggeven wordt uiteindelijk zichtbaar in de dagelijkse praktijk. De pagina over praktisch leidinggeven gaat over die concrete uitvoering van jouw rol. Daarbij spelen niet alleen modellen en technieken een rol. Veel leidinggevenden werken ook sterk vanuit ervaring en intuïtie. Lees daarom ook over leidinggeven op gevoel.
Vooral in het midden van een organisatie kunnen belangen van boven en beneden op jou afkomen. De pagina over het zwaar belaste middenkader laat zien waarom die positie zoveel druk kan geven. Bij omhoog managen gaat het vervolgens over de verhouding met jouw eigen leidinggevende en het vertegenwoordigen van jouw team naar boven.
Past leidinggeven bij jou?
Niet iedereen die vakinhoudelijk sterk is, wordt automatisch gelukkig of effectief in een leidinggevende functie. Wanneer je nog voor die keuze staat, begin dan bij past een leidinggevende functie bij mij?. Deze subpillar gaat over de afweging of leidinggeven aansluit bij jouw kwaliteiten, motivatie en manier van werken.
Wie eenmaal leidinggeeft, kan ook te veel verbonden blijven met de medewerkers en daardoor moeite krijgen met de verantwoordelijkheid van de eigen rol. Lees in dat geval over een leidinggevende die te veel naar het personeel hangt. Betrokkenheid is waardevol, maar je moet ook het organisatiebelang kunnen vertegenwoordigen en besluiten kunnen nemen die niet altijd populair zijn.
Waarom is basisvaardigheden leidinggeven meer dan een managementcursus?
Een managementcursus kan snel gaan over modellen, technieken en instrumenten. Dat kan nuttig zijn, maar het is niet genoeg. De basis van leidinggeven begint bij de vraag hoe jij jouw rol in de praktijk vervult. Je krijgt te maken met medewerkers die iets van jou verwachten, met jouw eigen leidinggevende, met organisatiedoelen, met belangen die soms botsen en met jouw eigen onzekerheden of valkuilen.
Daarom werken we in deze training altijd vanuit herkenbare situaties uit jouw werk. Hoe spreek je een medewerker aan zonder de relatie onnodig te beschadigen? Hoe geef je ruimte zonder dat het vrijblijvend wordt? Hoe blijf je betrokken zonder alles zelf over te nemen? Hoe stel je grenzen wanneer medewerkers weerstand tonen? En hoe blijf je jezelf terwijl je tegelijkertijd steviger wordt in jouw rol?
Individuele coaching gericht op basisvaardigheden leidinggeven
Een individueel coachingstraject gericht op jouw situatie en omstandigheden biedt ruimte om heel gericht aan jouw leerdoelen te werken. Tijdens de eerste sessie stellen wij samen met jou de leerdoelen vast. Daarna werken we met concrete situaties uit jouw werkpraktijk.
Individuele coaching is geschikt wanneer je persoonlijke vragen hebt, snel wilt schakelen of situaties wilt bespreken die niet in een groep thuishoren. Denk aan onzekerheid in jouw rol, spanning met medewerkers, moeite met loslaten of het vinden van jouw positie als leidinggevende.
Mogelijke onderwerpen voor coaching
- Aansturen en verantwoordelijkheid geven.
- Motiveren van medewerkers.
- Communicatie als leidinggevende.
- Persoonlijke ontwikkeling in jouw leidinggevende rol.
- Jouw persoonlijke leerdoelen rond basisvaardigheden leidinggeven.
- Omgaan met weerstand, kritiek of onzekerheid.
- Jouw positie innemen zonder hard of afstandelijk te worden.
Duur en investering
De duur van een individueel coachingstraject gericht op basisvaardigheden leidinggeven is doorgaans zes sessies van anderhalf uur. Combinaties met andere trainingen voor leidinggevenden zijn mogelijk.
Voor de individuele sessies hanteren wij onze sessieprijzen. De prijzen hangen voornamelijk af van de locatie waar het traject wordt uitgevoerd. Neem gerust contact op met ons bedrijfsbureau. Op basis van jouw vraagstelling kunnen wij een gerichte aanbieding maken.
3-daagse training basisvaardigheden leidinggeven incompany
Wanneer meerdere leidinggevenden uit jouw organisatie de training basisvaardigheden leidinggeven willen volgen, kunnen wij een groepstraject samenstellen. De Steven voert deze training incompany uit in heel Nederland. De training is bestemd voor zowel het hoger als het middenkader van jouw organisatie.
Het voordeel van een incompanytraining is dat we kunnen werken met herkenbare praktijksituaties uit jouw organisatie. De deelnemers ontwikkelen niet alleen individuele vaardigheden, maar ook een gezamenlijke taal rond leidinggeven, verantwoordelijkheid, communicatie en samenwerking.
Werkwijze en duur
De 3-daagse training voeren wij uit in groepsverband. Vooraf stemmen wij de inhoud af op jouw situatie, zodat de training aansluit bij de werksituatie van jouw leidinggevenden. De training bestaat uit een blok van twee dagen en een blok van een dag en vindt plaats binnen een tijdsbestek van ongeveer twee maanden.
De trainingsdagen starten om 9.30 uur en eindigen om 16.00 uur.
Groepsgrootte en investering
Bij groepstrainingen werken wij met groepen van maximaal acht personen. Voor de groepstraining hanteren wij onze dagtarieven. Dat is de prijs voor de trainer en training inclusief voorbereiding, reiskosten en reistijd van de trainer.
Op basis van jouw vraagstelling en de gewenste invulling kunnen wij een gerichte aanbieding maken.
Pragmatische aanpak
Onze aanpak is bijzonder pragmatisch, met waar nodig een theoretisch uitstapje of een inhoudelijke onderbouwing. Je gaat meteen aan de slag met jouw team en jouw organisatie. Opdrachten worden uitgevoerd in jouw eigen situatie of werkomgeving.
Start en planning van de training
Zodra wij jouw inschrijving ontvangen, neemt ons bedrijfsbureau contact met je op om de sessies vast te leggen. De planning van een traject hangt af van jouw agenda en de agenda van onze trainers.
Training en coaching: van collega tot leidinggevende
De training of coaching van collega tot leidinggevende is bedoeld voor leidinggevenden die zijn doorgegroeid vanaf de werkvloer naar een leidinggevende functie. Je was collega, vakman of uitvoerder en krijgt nu een andere verantwoordelijkheid. Dat is meer dan alleen een nieuwe functietitel.
Je moet niet vooral harder gaan werken, maar medewerkers leren aansturen en verantwoordelijkheid laten nemen. De neiging om het zelf op te lossen moet je regelmatig onderdrukken. Tegelijk wordt er van je verwacht dat je positie inneemt, afspraken bewaakt en soms beslissingen neemt waar jouw voormalige collega's niet direct blij mee zijn.
Uitbreiding van de training basisvaardigheden leidinggeven
De training basisvaardigheden leidinggeven kan worden uitgebreid met specifieke aandacht voor leidinggevenden die zijn doorgegroeid vanaf de werkvloer. Bij individuele coaching kunnen daarvoor extra sessies worden ingezet. Bij een groepstraining kan de 3-daagse training worden uitgebreid naar vier dagen wanneer het thema van collega tot leidinggevende nadrukkelijk onderdeel van het traject moet zijn.
Wat levert de training basisvaardigheden leidinggeven op?
De training helpt je om bewuster, duidelijker en steviger leiding te geven. Je krijgt inzicht in jouw eigen stijl, leert hoe je medewerkers beter aanstuurt en ontwikkelt praktische vaardigheden die je direct kunt toepassen in jouw werk.
Na de training heb je meer zicht op:
- Jouw rol en positie als leidinggevende.
- Jouw kwaliteiten en valkuilen.
- Hoe je medewerkers motiveert en aanspreekt.
- Hoe je taken en verantwoordelijkheden beter verdeelt.
- Hoe je duidelijk communiceert over verwachtingen.
- Hoe je omgaat met weerstand en spanning.
- Hoe je medewerkers helpt meer verantwoordelijkheid te nemen.
- Hoe je leidinggeeft zonder jezelf kwijt te raken.
Wel praktijkervaring, maar nooit een training gevolgd?
Veel leidinggevenden hebben al jaren ervaring zonder ooit een formele training te hebben gevolgd. Zij zijn vanuit de praktijk doorgegroeid, hebben geleerd door te doen en hebben vaak veel gevoel voor mensen en situaties. Dat is waardevol. Tegelijk kan training helpen om bewuster te begrijpen wat je al doet, waar jouw kracht ligt en waar jouw valkuilen zitten.
Zwemmen leer je niet via een schriftelijke cursus. Leidinggeven ook niet. Je moet het doen. Een goede training sluit daarom aan bij jouw dagelijkse praktijk en helpt je om bewuster te kiezen wat je doet en waarom je het doet.
Individuele coaching
Wil je vooral werken aan jouw eigen situaties, leerdoelen en valkuilen? Dan kan een individueel traject passend zijn. We gebruiken jouw dagelijkse praktijk als uitgangspunt en stemmen het traject af op de ontwikkeling die jij nodig hebt.
Training voor jouw organisatie
Wil je meerdere leidinggevenden binnen jouw organisatie dezelfde praktische basis meegeven? Dan kunnen we de training incompany uitvoeren en afstemmen op jullie werksituatie, cultuur en ontwikkelvragen.
Veelgestelde vragen over de training basisvaardigheden leidinggeven
Hieronder beantwoorden we vijf veelgestelde vragen over de doelgroep, inhoud en vorm van de training. De juiste aanpak hangt af van jouw ervaring, jouw functie en de situaties waarin je als leidinggevende wilt groeien.
Voor wie is de training basisvaardigheden leidinggeven bedoeld?
De training is bedoeld voor beginnend leidinggevenden, doorgegroeide leidinggevenden, meewerkend leidinggevenden en managers die hun basisvaardigheden willen versterken. Ook ervaren leidinggevenden die nooit eerder een gerichte managementtraining volgden, kunnen de training gebruiken om hun praktijkervaring beter te begrijpen en bewuster toe te passen.
Is de training geschikt wanneer ik van collega naar leidinggevende ben doorgegroeid?
Ja. Juist dan verandert er veel in jouw positie. Je blijft dezelfde persoon, maar krijgt een andere verantwoordelijkheid. Je moet soms medewerkers aanspreken met wie je eerder op gelijke voet samenwerkte, organisatiebelangen vertegenwoordigen en leren voorkomen dat je alle problemen zelf blijft oplossen.
Kan ik de training individueel volgen?
Ja. Individuele coaching is geschikt wanneer je persoonlijke leerdoelen hebt of specifieke situaties uit jouw eigen praktijk wilt bespreken. Een individueel traject bestaat doorgaans uit zes sessies van anderhalf uur en kan worden uitgebreid wanneer daar aanleiding voor is.
Kan de training ook incompany worden verzorgd?
Ja. Wanneer meerdere leidinggevenden uit jouw organisatie de training willen volgen, verzorgen wij een incompanytraject. De inhoud stemmen we af op de praktijk, cultuur en leerdoelen van jouw organisatie. De groepstraining duurt standaard drie dagen en wordt uitgevoerd met groepen van maximaal acht personen.
Hoe praktisch is de training basisvaardigheden leidinggeven?
De training is sterk praktijkgericht. We werken met situaties die deelnemers daadwerkelijk meemaken. Theorie en modellen gebruiken we wanneer ze helpen om een situatie beter te begrijpen, maar het doel is steeds dat je het geleerde kunt toepassen in jouw dagelijkse manier van leidinggeven.
Training basisvaardigheden aanvragen
Wil je weten welke vorm het beste past bij jou of bij de leidinggevenden binnen jouw organisatie? Vertel ons waar jullie in de praktijk tegenaan lopen. Dan kunnen we meedenken over individuele coaching, een incompanytraining of een passend maatwerktraject.
Meer leren over leiderschap?
Bekijk onze e-books, webinars en online trainingen over leiderschapsontwikkeling. Praktisch, verdiepend en direct toepasbaar.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 18-08-2014
Update: 24 augustus 2026.
'
