Wat zijn gevoelens van gemis en waarom mis je iemand?
Gevoelens van gemis zijn rouwgevoelens. Je mist iemand die heel belangrijk voor je was. Iemand van wie je gehouden hebt en iemand van wie je nog steeds houdt. In het hoofdartikel over rouwgevoelens lees je uitgebreid welke rouwgevoelens er allemaal kunnen spelen en hoe intens en verwarrend die kunnen zijn. In dit artikel zoom ik specifiek in op het gevoel van gemis.
Waarom gemis zo’n intens gevoel kan zijn
Gemis raakt vaak dieper dan je vooraf kunt bedenken. Misschien merk je dat het niet alleen gaat om het missen van iemand, maar om alles wat met die persoon verbonden was. Gemis is als het ware liefde die geen plek meer kan vinden in het hier en nu. Je wilt nog geven, nog delen, nog samen zijn. Maar dat kan niet meer. En juist dat maakt het zo intens.
Het is ook een gevoel dat blijft terugkomen. Soms op de achtergrond, soms heel nadrukkelijk aanwezig. Dat betekent niet dat er iets mis is met jou. Het betekent dat er iets waardevols was. Iedereen weet wel wat bedoeld wordt met iemand missen. Er ontbreekt iemand. Dat kan ook in het alledaagse zo zijn dat er iemand mist. Er ontbreekt iemand op de vergadering of er mist iemand op de verjaardag. Dat speelt wanneer iemand er eigenlijk wel had moeten zijn. We hadden hem/haar daar wel verwacht. In zo’n geval zeggen we: jammer, dat hij/zij er niet was. En we gaan weer verder met alledag.
Rouw- en verlies
Bekijk de mogelijkheden voor rouw- en verliesverwerking.
Wanneer voel je gemis het sterkst?
Gemis is er niet altijd even sterk. Het kan op de achtergrond aanwezig zijn en ineens weer naar voren komen. Misschien herken je dat het je overvalt op onverwachte momenten. Als het stil wordt. Of juist als je ergens bent waar je samen vaak kwam. Soms zit het in kleine dingen. Een lege stoel. Een gewoonte die er niet meer is. Of een moment waarop je automatisch denkt: dit wil ik delen. Juist die onverwachte momenten kunnen het meest binnenkomen. Omdat ze je even terugbrengen naar hoe het was.
Wat doet gemis met je hart en ziel?
Ik praat in dit artikel over het missen van iemand door de dood. Iemand die overleden is. Misschien wel jouw partner of jouw kind. Dan is gemis intens en verdrietig. Zoals die moeder die onlangs op facebook schreef op de dag dat haar zoontje jarig zou zijn geweest: ‘vroeger was geluk nog gewoon bij ons’. Gemis gaat je dus door hart en ziel, door merg en been. Iemand is van je ziel afgescheurd en dat heeft een grote wond nagelaten.
Hoe hangt gemis samen met verlangen?
Gemis heeft verbinding met verlangen. Of misschien is heimwee wel de verbinding tussen verlangen en gemis. Waar verlang je dan naar? Naar vroeger, de dagen van weleer. Of zoals iemand het treffend verwoordde: ‘Toen ik wist dat jij mij een toeverlaat was en ik verlangde om altijd bij je te zijn. Maar nu, nu jij er niet meer bent. Nu is mijn ziel vanbinnen dor en mat. Nu brandt mijn ziel van droogte omdat hij jou mist’.
Heelt de tijd alle wonden?
Heelt de tijd alle wonden? Dat is een ander artikel van mij over rouw en gemis. Nee, de tijd heelt niets. De tijd gaat door, de tijd verstrijkt. Het leven gaat verder. Maar wat veel rouwenden zeggen is dat het gemis groter wordt, naarmate de tijd verstrijkt. Anderen zeggen wel dat de scherpste kantjes er een beetje van afgaan. Ik sprak met een man die zijn vrouw al 50 jaar geleden heeft verloren. Iedere keer vertelde hij: ‘ik sta met haar op en ik ga met haar naar bed’. Vijftig jaar lang. Een nieuwe relatie? Nou niet voor hem! Dat was voor deze persoon ondenkbaar. Ik sprak met Mijntje. Ze verloor haar man en hertrouwde na 2 jaar. Was het voor haar heel veel anders? Mijntje zei: ‘ik nam het gemis mee in mijn tweede huwelijk en ik kon er met mijn tweede partner heel goed over praten’. Zie je dat rouwverwerking altijd individueel is?
Waarom hoort gemis bij rouwgevoelens?
Gemis is een gevoel wat we onder de categorie rouwgevoelens scharen. In de zwaarste gradatie is dat het missen van iemand die je door de dood ontvallen is. Maar dat is toch te smal uitgedrukt. Pas sprak ik met iemand die na 40 jaar dienstverband pardoes en onterecht op non-actief werd gezet. En die miste zijn werk heel erg, maar ook de collega’s. Ik durf rustig te zeggen dat dit ook heftig was om te zien.
Wat mis je eigenlijk bij verlies?
Missen gaat niet alleen over iemand die er niet meer is. Het gaat ook over wat er verdwenen is in jouw leven. Misschien mis je gesprekken. Of het gevoel van samen zijn. Of de vanzelfsprekendheid die er ooit was. Soms gaat gemis ook over iets wat er nooit helemaal is geweest. Een relatie die je had gehoopt te hebben. Of woorden die nooit zijn uitgesproken. Je kunt zelfs de toekomst missen die je voor je zag. Plannen. Verwachtingen. Een beeld van hoe het zou zijn.
Dat maakt gemis complex. Het gaat niet alleen over het verleden, maar ook over wat er niet meer komt. Missen gaat over wat er niet meer is. Of misschien nog belangrijker over: wie er niet meer is. Maar je kunt ook verlangen naar ‘wat er nooit is geweest’. Je kunt ook missen waar je altijd naar verlangde. Misschien wordt het je nu te vaag. Maar ik denk aan Caroline. Toen ik haar sprak was ze circa 49 jaar. Ze vertelde dat haar broer is overleden maar dat ze nooit een goede relatie met hem had gehad. Ze dacht dat het rouwproces daarom niet zo diep was. Maar naarmate de tijd verstreek, voelde ze nog meer het gemis. Gemis van datgene wat er nooit is geweest.
Hoe ga je om met gevoelens van gemis?
Omgaan met gemis begint niet met het oplossen ervan. Gemis laat zich niet wegwerken. Misschien helpt het om jezelf toe te staan om het te voelen. Niet weg te drukken, maar ruimte te geven. Gemis zegt iets over wat belangrijk voor je was. Over wat je hebt liefgehad. En dat mag er zijn. Soms helpt het om herinneringen toe te laten. Of om erover te praten met iemand die je begrijpt. En misschien nog wel het belangrijkste: wees mild voor jezelf. Er is geen juiste manier om met gemis om te gaan.
Waarom wil je het gemis soms niet loslaten?
Mijn moeder verloor haar kind. Mijn broer overleed op 57-jarige leeftijd. Maar iedere keer zei ze: ‘ik hou zoveel van hem, ik wil het gemis nog niet missen’.
Veelgestelde vragen – FAQ
Hieronder beantwoord ik een aantal vragen die ik vaak hoor over gevoelens van gemis.
Is het normaal dat gemis blijft?
Ja. Gemis kan blijven. Het verandert vaak van vorm, maar verdwijnt niet zomaar.
Wordt gemis minder met de tijd?
Voor sommigen wel, voor anderen niet. Vaak wordt het anders, maar het blijft onderdeel van je leven.
Waarom wordt gemis soms juist sterker?
Omdat je je steeds meer bewust wordt van wat er ontbreekt. Of omdat herinneringen sterker naar boven komen.
Hoe ga ik om met gemis?
Door het niet weg te duwen, maar het toe te laten en er mild naar te kijken.
Wanneer moet ik hulp zoeken?
Als het gemis je belemmert in je dagelijks leven of als je er zelf niet meer uitkomt.
Rouw- en verlies
Bekijk de mogelijkheden voor rouw- en verliesverwerking.
Leerdoelen
Bekijk de leerdoelen voor de training omgaan met veranderingen.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 19-12-2020
Update: 6 april 2026.
