Gezichtsverlies lijden: angst voor gezichtsverlies
Gezichtsverlies: wat is dat? En wat is angst voor gezichtsverlies? Wanneer je gezichtsverlies lijdt: waar lijd je dan precies aan? Deze vorm van angst en bang zijn heeft vaak te maken met schaamte, aanzien en de vrees voor het oordeel van anderen. Hoe ontstaat het precies? Wat zijn de oorzaken? En is het te voorkomen?
Wat betekent gezichtsverlies?
Om meteen maar met de deur in huis te vallen. Ik heb nooit begrepen wat gezichtsverlies precies inhield. Vroeger dacht ik nog aan vermindering van je vermogen om te zien, maar in dat geval zou een bril of zouden contactlenzen je enorm helpen. Dat is het dus niet. Gezichtsverlies gaat wel over verlies van gezicht, maar dan in figuurlijke betekenis. Een gezicht hebben is ook de presentatie naar de buitenwereld toe.
Graag maak ik de definitie aan de hand van een aantal criteria. Gezichtsverlies is een:
- Gemoedstoestand van iemand.
- Gevoel van falen, tekortschieten en schaamte, vooral naar de buitenwereld toe.
- Gevoel dat men een stuk aanzien, gezag en respect verliest of dat er afbreuk wordt gedaan aan de verworven positie.
Wanneer ontstaat gezichtsverlies?
Gezichtsverlies ontstaat bijvoorbeeld door:
- Beloftes of toezeggingen die niet kunnen worden waargemaakt.
- Verwachtingen die gewekt zijn bij anderen waaraan men niet kan voldoen.
- Handelingen of daden die men zelf als bloopers of blunders ervaart, die sterk worden veroordeeld door de omgeving of die niet bij de normen en waarden van de omgeving passen.
- Verlies van positie, bijvoorbeeld in het bedrijf of in de politiek, maar ook verlies van een sociale positie of gezagspositie.
- Wanneer je teruggezet wordt uit een leidinggevende functie.
Daarbij kun je denken aan tal van situaties, zoals het gedwongen vertrek van een bestuurder, een minister of een directeur, of een gedwongen ontslag. Ook een faillissement kan tot gezichtsverlies leiden.
Wat hebben aanzienbehoefte en angst voor gezichtsverlies met elkaar te maken?
Heb je een hoge aanzienbehoefte? Dan is de angst voor gezichtsverlies wellicht groter. Met een hoge aanzienbehoefte haal je erkenning en waardering uit aanzien, prestaties en prestige.
Daarbij kun je denken aan maatschappelijke of sociale status of positie, maar ook aan gezagsposities. Angst voor gezichtsverlies vertelt dat je veel met de buitenwereld bezig bent. Het is belangrijk voor je wat men van je vindt of denkt. Deze angst kan daarom samenhangen met angst voor andermans oordeel.
Wanneer je jouw identiteit ophangt aan verworvenheden zoals een baan of positie, kan verlies daarvan leiden tot angst voor gezichtsverlies. In ernstige mate kan zelfs een vorm van identiteitsverlies ontstaan.
Hoe reageren mensen op gezichtsverlies?
Hoe reageren mensen wanneer er gezichtsverlies wordt geleden?
- Als het heel dramatisch is, kan men depressief of suïcidaal worden.
- In mindere mate kan men kampen met twijfel over zichzelf, gebrek aan zelfvertrouwen, gevoelens van schaamte of falen en soms schuldgevoel. Als reactie daarop kan men de neiging hebben de wereld en vooral bekenden te vermijden.
Hoe kan de omgeving reageren op gezichtsverlies?
De omgeving kan in dergelijke situaties soms keihard en veroordelend reageren. Dat maakt het ook lastig, omdat er vaak weinig begrip is voor dit soort omstandigheden. Bovendien kent men de situatie niet, maar oordeelt men er toch over.
Wat kun je doen na gezichtsverlies?
Het slechtste wat je kunt doen, is op de stoel blijven zitten. Zoek op zijn minst professionele hulp en praat van je af. Je zult zien en ervaren dat niet de hele wereld je veroordeelt of afwijst.
Welke persoonlijke ontwikkeldoelen passen bij angst voor gezichtsverlies?
Angst voor gezichtsverlies kan zichtbaar maken hoeveel jouw zelfbeeld afhankelijk is van status, prestaties en de waardering van anderen. Een passend ontwikkeldoel kan zijn om meer zelfvertrouwen te ontwikkelen, zodat een fout of tegenvaller niet meteen bepaalt hoe jij naar jezelf kijkt. Ook kan het belangrijk zijn om beter te leren omgaan met kritiek, zonder ieder oordeel als een bedreiging voor jouw waarde of integriteit te ervaren. Daarnaast kan authenticiteit ontwikkelen helpen om minder bezig te zijn met het beeld dat anderen van jou hebben. Je hoeft dan niet voortdurend jouw positie, aanzien of reputatie te verdedigen. Het doel is niet dat ieder oordeel je koud laat, maar dat je jezelf niet verliest wanneer anderen kritisch of afwijzend reageren.
Veelgestelde vragen over gezichtsverlies
Gezichtsverlies kan ook vragen oproepen die verder gaan dan de directe gebeurtenis. Hieronder vind je vijf aanvullende vragen over schaamte, identiteit en herstel.
Waarom kan een kleine fout als groot gezichtsverlies voelen?
Een kleine fout kan groot aanvoelen wanneer je jouw eigenwaarde sterk verbindt aan foutloos presteren, deskundigheid of controle. De gebeurtenis zelf is dan beperkt, maar in jouw beleving zegt zij iets over wie jij bent en hoe anderen jou voortaan zullen zien.
Waarom wil je mensen vermijden na gezichtsverlies?
Je kunt bang zijn dat anderen de gebeurtenis opnieuw ter sprake brengen, je anders behandelen of achter jouw rug over je praten. Vermijden geeft tijdelijk rust, maar kan de overtuiging versterken dat je jezelf niet meer kunt laten zien.
Kan gezichtsverlies leiden tot bewijsdrang?
Ja. Je kunt extra hard gaan werken, jezelf voortdurend verdedigen of proberen zo snel mogelijk opnieuw aanzien te verwerven. Die bewijsdrang is dan een poging om het beschadigde beeld van jezelf te herstellen.
Hoe maak je onderscheid tussen echte reputatieschade en angst daarvoor?
Kijk naar concrete feiten. Welke gevolgen zijn werkelijk ontstaan en welke reacties vul je zelf in? Niet ieder kritisch commentaar betekent dat jouw volledige reputatie of positie verloren is gegaan.
Hoe kun je iemand steunen die gezichtsverlies heeft ervaren?
Luister zonder de gebeurtenis kleiner te maken of direct oplossingen aan te dragen. Help de ander om onderscheid te maken tussen wat er is gebeurd en wie diegene als persoon is. Bij signalen van depressie of suïcidaliteit is professionele hulp noodzakelijk.
Wat betekent angst voor gezichtsverlies voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Angst voor gezichtsverlies kan zichtbaar maken hoeveel waarde jij ontleent aan aanzien, prestaties en de mening van anderen. Wanneer je dit onderzoekt, kun je leren om jouw identiteit minder afhankelijk te maken van jouw positie of reputatie.
Dat betekent niet dat waardering of respect onbelangrijk zijn. Het betekent dat een fout, afwijzing of verlies van positie niet bepaalt wat jij als mens waard bent.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 05-10-2017
Update: 3 augustus 2026.
