home / persoonlijke ontwikkeling / hoogbegaafd coaching / kind hoogbegaafd / kind verveling school

Mijn kind verveelt zich op school

Dit artikel hoort bij de serie: Is jouw kind hoogbegaafd?

Binnen deze reeks kijk ik naar gedrag, motivatie, onderwijs, sociale aansluiting en vastlopen bij hoogbegaafde kinderen. Verveelt jouw kind zich op school? Merk je dat jouw kind het saai en eentonig vindt? Is jouw kind anders dan andere kinderen? Misschien maak je je zorgen over de toekomst van jouw kind. Je ziet dat jouw kind ongelukkig is en je merkt dat ook in het gedrag van jouw kind. Geloof me: hoogbegaafde kinderen worden niet ongemotiveerd geboren. Ze zijn ook niet lui of gemakzuchtig. Er is iets anders aan de hand. Lees daarom dit artikel. 

Waarom hoogbegaafde kinderen afhaken

Ik zei het al: hoogbegaafde kinderen worden niet ongemotiveerd geboren. Veel hoogbegaafde kinderen beginnen juist nieuwsgierig, leergierig en enthousiast aan school. Ze willen ontdekken, onderzoeken, begrijpen en verbanden leggen. Maar wanneer onderwijs langdurig onvoldoende aansluit bij hun manier van denken en leren, raken sommige kinderen langzaam afgehaakt. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer:

• Een kind jarenlang te weinig uitdaging krijgt.
• Een kind vooral bezig is met herhalen in plaats van leren.
• Er onvoldoende ruimte is voor verdieping en nieuwsgierigheid.
• Een kind zich voortdurend moet aanpassen aan het tempo van de groep.
• Een kind zich niet gezien voelt in zijn manier van denken.
• Een kind het gevoel krijgt dat het ‘te veel’ is.
• Fouten maken spannend wordt doordat iets jarenlang te makkelijk ging.
• Een kind geen aansluiting ervaart met klasgenoten.
• Onderwijs vooral gericht is op aanpassen, volgen en reproduceren.
• Gedrag belangrijker lijkt te worden dan begrijpen wat er onder gedrag zit.

Veel hoogbegaafde kinderen raken niet alleen hun motivatie kwijt, maar uiteindelijk ook een deel van zichzelf. Ze stoppen met vragen stellen. Ze passen zich aan. Ze worden stiller of juist bozer. En langzaam verdwijnt het plezier in leren.

Welk gedrag zie je wanneer je kind zich verveelt op school?

Wat voor gedrag vertoont jouw kind? Ik noem wat voorbeelden:

• Jouw kind communiceert niet met jou of met andere gezinsleden. Sterker nog: jouw kind trekt zich terug en zondert zich af.
• Anderen moeten het ontgelden (broertjes en zusjes).
• Jouw kind is snel gefrustreerd en geïrriteerd.
• Soms heb je het gevoel dat jouw kind een heel andere belevingswereld heeft.
• Wanneer het niet in één keer lukt, kan jouw kind onstuimig reageren.
• Jouw kind huilt om niets (tenminste, dat lijkt zo, maar de vraag is of dat echt zo is).
• Jouw kind is weleens agressief (en misschien schaam je je daar wel voor omdat je weleens geschopt en geslagen bent).
• Jouw kind laat steeds minder motivatie en inzet zien.
• Jouw kind haakt af en toont steeds minder interesse in school.
• Jouw kind gaat onderpresteren.
• Jouw kind doet alleen nog het minimale.
• Jouw kind trekt zich steeds verder terug.
• Jouw kind zegt steeds vaker dat school saai is.
• Frustratie slaat steeds vaker om in boosheid, verdriet of discussies thuis.

Welke vragen heb je als ouder wanneer je kind vastloopt?

Als ouder worstel je met tal van vragen. Je vraagt je af wat er nu precies aan de hand is en vooral ook wat de oplossing is. Hoe moet je jouw kind begeleiden? Wat moet je doen als ouder om je kind weer gelukkig te zien? Welke stappen moet je nemen? Zijn er ook tips of ideeën? Je hebt al zoveel gedaan, maar je weet het niet zo goed meer: hoe nu verder? Heb je er weleens over nagedacht dat jouw kind hoogbegaafd is? Zijn er criteria die er wellicht op wijzen dat dit het geval is? Zou het zinvol zijn om daar eens over van gedachten te wisselen?

Wat zijn de gevolgen als je kind zich blijft vervelen op school?

Je merkt dat er steeds meer spanning thuis ontstaat. Er ontstaat strijd en ruzie. Soms zijn er van die betweterige discussies die er weinig toe doen, maar wel schade opleveren in de onderlinge relatie. Misschien heb je wel een unheimisch gevoel dat je met jouw kind de verkeerde weg bewandelt of dat je de juiste afslag niet hebt genomen. Op school komt jouw kind niet goed uit de verf. De prestaties zijn niet zoals het zou kunnen zijn. Je hebt ook vaak geen idee wat jouw kind op school meemaakt omdat hij/zij er gewoon niet over praat.

Maar de frustratie bij jezelf bouwt zich ook op. Je merkt dat je met een vervelend gevoel rondloopt. Je voelt je soms machteloos en verdrietig.

Wanneer verveling omslaat in schoolhaat

Veel mensen onderschatten wat langdurige verveling met een kind kan doen. Wanneer een kind zich dag in dag uit niet gezien, niet begrepen of onvoldoende uitgedaagd voelt, ontstaat er langzaam steeds meer frustratie. Sommige kinderen trekken zich terug. Andere kinderen worden boos, verdrietig of raken volledig ongemotiveerd. Soms gaat een kind school uiteindelijk echt haten.

Een kind zegt dan niet alleen meer dat school saai is, maar wil er simpelweg niet meer heen. De spanning loopt thuis steeds verder op en ouders voelen dat hun kind langzaam vastloopt.

Wanneer school jouw kind niet begrijpt

Voor ouders is het extra moeilijk wanneer zij merken dat school heel anders naar hun kind kijkt dan zijzelf. Sommige hoogbegaafde kinderen worden gezien als lastig, ongemotiveerd, druk of ongeïnteresseerd, terwijl er onder het gedrag vaak iets heel anders speelt. Een kind dat zich verveelt, onvoldoende uitdaging krijgt of zich niet begrepen voelt, kan gedrag laten zien dat verkeerd geïnterpreteerd wordt. Daardoor voelen sommige kinderen zich steeds minder gezien op school. Ze gaan zich aanpassen, trekken zich terug of verliezen langzaam het vertrouwen in zichzelf.

Wanneer een kind niet meer naar school wil

Soms loopt de spanning zo hoog op dat een kind helemaal niet meer naar school wil. Dat ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Vaak gaat daar een lange periode van verveling, frustratie, niet begrepen worden en aanpassen aan vooraf. Sommige kinderen krijgen buikpijn, hoofdpijn of huilbuien. Andere kinderen trekken zich terug of raken thuis steeds emotioneler. Mariëlle ging zelfs zo ver dat zij zich verstopte om maar niet naar school te hoeven. Uiteindelijk spijbelde zij dagenlang. Niet omdat zij niet wilde leren. Maar omdat school voor haar steeds meer voelde als een plek waar zij zichzelf kwijt begon te raken. Dat is precies waarom langdurige verveling en onvoldoende aansluiting bij hoogbegaafde kinderen nooit onderschat mogen worden.

Mijn brief aan de meester

Ik deel mijn persoonlijke brief aan de meester van klas 6 (destijds). 

Beste meester,

Dag meester. Ik kijk vandaag terug. Dacht aan vroeger toen ik bij jou in de klas zat. Jij was groot en ik was klein. Ik had ontzag voor je. Jij wist het en ik moest het leren. Jij gaf het aan en ik volgde.

Lui

Meester, jij zei ooit bij een gesprek met mijn ouders dat ik lui was. Ik heb het jaren geloofd dat gemakzucht, luiheid en gebrek aan doorzettingsvermogen mijn leven zouden leiden. Ik dacht al vroeg dat er iets niet goed was met mij. Dat er iets aan mij zou mankeren. Later, ik heb er meer dan 40 jaar over gedaan kwam ik erachter dat ik helemaal niet lui ben.

Gebrek aan focus

Meester, jij zei ooit bij een gesprek met mijn ouders dat ik gebrek aan focus zou hebben. Jarenlang dacht ik dit ook. Ik heb gebrek aan focus. Maar nu, ik ben 40 jaar verder, om ik erachter dat ik geen gebrek aan focus heb. Ik wist alleen niet waar ik me op moest scherpstellen. Er kwam zoveel op me af wat mij wel boeide. Jij zei: je weet niet wat je wilt. Maar nu, zeg ik, dat ik zoveel wil en dat ik daarom vaak niet kon kiezen.

Einzelgänger

Meester, jij zei ooit in een gesprek met mijn ouders dat ik een beetje een einzelgänger was. Jarenlang dacht ik dit ook. Ik voelde me vaak anders dan andere kinderen in de klas. Zij hadden plezier en lol en vaak beleefde ik dat plezier niet. Of ik was bang en dan trok ik me terug. Liever ging ik met een boekje in een hoekje en daar las ik en leefde ik in mijn wereld. Jij zei: hij is een beetje zonderling. Ik zeg nu: ik ben graag onderling verbonden en van tijd tot tijd trek ik me als zonderling terug.

Hartelijke groet, 

Jan Stevens

Veelgestelde vragen – FAQ

Veel ouders merken dat hun kind verandert, maar vinden het lastig om precies te begrijpen wat er aan de hand is. Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen.

Kan verveling op school echt zoveel impact hebben?

Ja. Langdurige verveling kan bij hoogbegaafde kinderen veel meer veroorzaken dan alleen ‘geen zin hebben’. Sommige kinderen verliezen hun motivatie, raken gefrustreerd of trekken zich steeds verder terug.

Waarom lijkt mijn kind thuis heel anders dan op school?

Veel hoogbegaafde kinderen passen zich op school aan en houden spanning binnen. Thuis komt die spanning er vaak alsnog uit in emoties, discussies of boosheid.

Is mijn kind lui of ongemotiveerd?

Hoogbegaafde kinderen worden niet ongemotiveerd geboren. Vaak ontstaat motivatieverlies doordat onderwijs langdurig onvoldoende aansluit bij wat een kind nodig heeft.

Waarom praat mijn kind nauwelijks over school?

Sommige kinderen voelen zich niet begrepen, schamen zich of hebben het gevoel dat toch niemand echt begrijpt wat er speelt. Daardoor trekken zij zich steeds verder terug.

Wat heeft een hoogbegaafd kind nodig om weer gemotiveerd te raken?

Veel hoogbegaafde kinderen hebben behoefte aan uitdaging, verdieping, autonomie, veiligheid en volwassenen die werkelijk proberen te begrijpen wat er onder gedrag zit.