home / persoonlijke ontwikkeling / veranderingen / rouwcoaching / echtscheiding rouwproces / ouders

Echtscheiding ook rouwproces voor ouders en schoonouders

Een echtscheiding raakt niet alleen de partners. Ik schrijf dit artikel in de serie over echtscheiding als rouwproces. In dit artikel gaat het over de gevoelens van ouders en schoonouders wanneer hun zoon, dochter, schoonzoon of schoondochter gaat scheiden.

Ook ouders en schoonouders kunnen in een rouwproces terechtkomen. Zij verliezen niet hun partner, maar wel een vertrouwd familieverband, oude vanzelfsprekendheden en soms ook een stuk nabijheid tot hun kleinkinderen. Daar wordt nogal eens aan voorbijgegaan.

Opeens krijg je als vader of moeder, als schoonvader of schoonmoeder die boodschap. Je krijgt te horen dat jouw kind gaat scheiden. En dat roept veel op. Waarom? Ook jij hebt een band gekregen met jouw schoondochter of schoonzoon. Je hebt iemand geïntegreerd in jouw leven. En als er kleinkinderen zijn, dan voel je de pijn wellicht nog dieper. Wat voel je dan? Verdriet, teleurstelling maar ook bezorgdheid. Je wilt je kleinkind maar ook je kind zo graag beschermen tegen deze pijn.

Wanneer door de scheiding ook het contact met kleinkinderen verandert, kan dat de pijn nog groter maken. Dan gaat het niet alleen over de scheiding zelf, maar ook over verlies van nabijheid, ritme en vertrouwde familiegewoonten.

Waarom reageren ouders of schoonouders soms verkeerd?

Het is zo verleidelijk om vanuit de pijn totaal verkeerd te reageren. Maar voor mij is het ook zo begrijpelijk dat dit gebeurt. Een jonge vrouw vertelde me pas over haar scheiding. Ze zei: toen ik dat aan mijn ouders vertelde, kreeg ik als reactie: ‘nou da's lekker, dat je daarmee komt zo vlak voor onze vakantie’. Iemand anders vertelde hoe haar moeder in boosheid ontstak: ‘dit is ook jouw eigen schuld en we hebben het al vaker tegen je gezegd’.

Verkeerd reageren is primair reageren vanuit jouw verdriet of teleurstelling. Waarom verkeerd? Ik vind het op zich niet vreemd, maar het wordt vaak niet begrepen. Verkeerd is dat je als ouders of schoonouders een schuldige gaat zoeken of dat je uit bescherming van jouw kind je schoonzoon of schoondochter gaat beschuldigen. Ik begrijp wel dat je dat primair doet, maar meestal zit het anders. Jouw kind ging een relatie aan met jouw schoonzoon of schoondochter. Daarin namen ze beiden verantwoordelijkheid. Jouw invloed als ouder hield daarom ook op. Je moest leren loslaten. Als de relatie niet brengt wat ze hadden gehoopt of verwacht, dan is dat in eerste instantie een verantwoordelijkheid van beide partners. En hoezeer het je ook raakt, probeer het los te laten. Zeker, loslaten is niet: ze zoeken het maar uit. Loslaten is: ik laat de verantwoordelijkheid waar die hoort. En in communicatie mag je ze daarop wijzen.

Waar neem je als ouder of schoonouder afscheid van?

Bij een scheiding raak je je schoonzoon of schoondochter kwijt, zonder dat jij daarvoor hebt gekozen. Misschien was er nooit een hechte band en vind je dat verlies niet zo erg. Maar misschien ben je erg op die partner gesteld geraakt en vind je de scheiding moeilijk te accepteren. Je hebt hem of haar tenslotte in je leven toegelaten, hij of zij is opgenomen in de familie, en nu komt dat anders te liggen.

Het is niet gek als je daar moeite mee hebt. Ook als jouw contact met de ex-partner van je kind niet helemaal wordt afgesneden, zijn de verhoudingen wel grondig veranderd en daar zul je aan moeten wennen. De oude vertrouwdheid is weg, en dat kan je in een rouwproces brengen. Dat is heel begrijpelijk. Ook kan het zo zijn dat je niet goed weet waar jouw loyaliteit ligt. Het voelt alsof je een kant moet kiezen, en dat kan veel tegenstrijdige gevoelens bij je oproepen. Het is niet vanzelfsprekend dat jouw zoon of dochter daar begrip voor heeft. Die zit midden in een scheiding en dat is een ander soort rouwproces. Als je steun nodig hebt bij het verwerken van je verlies, zoek die dan bij een ander.

Wat helpt als ouder of schoonouder bij een echtscheiding?

• Beschuldigen of schuldigen zoeken werkt meestal averechts: wijs hen op hun verantwoordelijkheden.
• Vertel wat jouw verdriet is, wat het met je doet en neem daar zelf verantwoordelijkheid voor.
• Zoek steun bij anderen en niet bij je zoon of dochter, want die zit midden in zijn of haar eigen rouwproces.

Veelgestelde vragen over ouders, schoonouders en rouw bij echtscheiding

Hieronder beantwoord ik een paar veelgestelde vragen over de impact van een echtscheiding op ouders, schoonouders en familieverbanden.

Kunnen ouders rouwen om de scheiding van hun kind?

Ja. Ouders kunnen rouwen omdat zij afscheid moeten nemen van een vertrouwd familiebeeld, oude verhoudingen en soms ook van vanzelfsprekend contact met hun schoonzoon, schoondochter of kleinkinderen.

Waarom doet de scheiding van je kind zoveel pijn?

De scheiding van je kind kan pijn doen omdat je betrokken bent geraakt bij de relatie, de familie en het gezamenlijke leven dat is opgebouwd. Als dat uiteenvalt, raakt dat ook jou.

Waarom reageren ouders soms boos of verwijtend?

Boosheid of verwijt komt vaak voort uit verdriet, teleurstelling, machteloosheid of bezorgdheid. Toch helpt het meestal niet om schuldigen te zoeken.

Moet je als ouder partij kiezen bij een echtscheiding?

Meestal helpt partij kiezen niet. Je kunt je kind steunen zonder de volledige verantwoordelijkheid over te nemen of de ex-partner direct te veroordelen.

Waar kun je steun zoeken als ouder of schoonouder?

Zoek steun bij iemand buiten de directe scheidingssituatie. Je zoon of dochter zit zelf midden in een rouwproces en kan jouw verdriet er vaak niet ook nog bij dragen.