De beste versie van jezelf
Wil jij de beste versie van jezelf worden? Dan is eerst de vraag: wat bedoel je daar eigenlijk mee? Voor de een gaat het over talenten ontwikkelen, voor de ander over een droom waarmaken, gezonder leven, meer tijd geven aan het gezin of eindelijk iets doen wat al jaren blijft liggen. Dit artikel over de beste versie van jezelf schreef ik in de serie Groei, ontwikkeling en wording. Het is een verdieping op zelfontplooiing en zelfontwikkeling. Want jezelf ontwikkelen betekent voor mij niet dat je huidige versie niet deugt. Het gaat erom dat je onderzoekt wat jij verder wilt ontwikkelen en wat in deze fase van jouw leven werkelijk bij je past.
Wat betekent het?
Wat de beste versie van jezelf betekent, is voor iedereen anders. Het is taal voor een wens die op de bodem van je hart leeft. Daarom is het goed om eerst te formuleren wat jij ermee bedoelt. Ik stelde een aantal mensen de vraag wat ze eronder verstaan. Antwoorden die ik kreeg:
- 'Ik heb het gevoel dat er meer in me zit dan ik nu kan laten zien: ik wil mijn talenten leren ontdekken en ontwikkelen'.
- 'Ik heb kansen laten liggen en wil gaan studeren'.
- 'Ik wil meer tijd geven aan mijn kinderen'.
- 'Ik heb nog een droom en die wil ik waarmaken'.
- 'Ik wil impact maken'.
- 'Ik wil gezonder leven en daarom ga ik sporten'.
Zie je dat het heel verschillend is wat ieder ermee bedoelt? Voor de een gaat het om ontwikkeling, voor de ander om een gemiste kans, een wens, een keuze of een droom. De woorden 'de beste versie van jezelf' zeggen dus nog niet zoveel zolang jij niet duidelijk maakt wat er voor jou achter zit.
Beter of niet goed?
De betere versie van jezelf lijkt wel een soort software-update. Alsof je van Jantje 1.0 naar Jantje 2.0 gaat. Het woord beter en verbeteren roept al snel de associatie op dat er iets niet goed is of dat je niet goed genoeg bent. Dat hebben we misschien ook zo geleerd op school. Onderaan stond: 11 fout, dit moet beter! Ik neem daar afstand van als het over jezelf gaat. Over jezelf praten alsof je niet goed genoeg bent, alsof jij er niet toe doet: stop er vandaag mee. Het brengt je niets. Ook al is jouw levensroute anders gelopen dan je had gehoopt, ook al heb je kansen laten liggen, tegenslagen gehad of verdriet gekend: wijs jezelf niet af, maar onderzoek jouw wensen en verlangens.
De beste versie van jezelf is niet iemand anders worden
Dat is voor mij een belangrijk onderscheid. De beste versie van jezelf betekent niet dat je iemand anders moet worden. Het betekent evenmin dat je een ideaalplaatje moet najagen waaraan je uiteindelijk nooit kunt voldoen. Je blijft jezelf. Je kunt wel leren, groeien, oefenen, anders naar situaties kijken en bepaalde kwaliteiten meer ruimte geven. Misschien leer je beter omgaan met jouw valkuilen. Misschien ontdek je iets wat jarenlang ondergesneeuwd is geraakt. Misschien ga je eindelijk doen wat al heel lang bij je past.
Daarom zit er voor mij ook een verschil tussen jezelf ontwikkelen en jezelf voortdurend corrigeren. Wanneer ontwikkeling alleen wordt aangedreven door de gedachte 'ik ben nog niet goed genoeg', blijf je achter een eindstreep aanlopen die steeds verder opschuift. Dan wordt persoonlijke ontwikkeling een nieuwe manier om jezelf af te wijzen. Groei wordt veel gezonder wanneer je kunt zeggen: dit ben ik, dit hoort bij mij en van hieruit wil ik verder.
Wat wil jij werkelijk verder ontwikkelen?
Dat is een veel concretere vraag dan: hoe word ik de beste versie van mezelf? Misschien wil je jouw talenten beter benutten. Misschien wil je kennis opdoen, leren presenteren, gezonder leven of meer tijd geven aan mensen die belangrijk voor je zijn. Misschien ligt er al jaren een droom die steeds wordt uitgesteld. Dan kun je jezelf afvragen: waarom is dit belangrijk voor mij en wat wil ik er daadwerkelijk mee doen?
De beste versie van jezelf gaat voor mij daarom niet automatisch over meer presteren. Soms is de gewenste ontwikkeling juist minder werken, beter begrenzen, meer rust nemen of anders omgaan met verwachtingen van anderen. Soms gaat het om iets realiseren wat werkelijk van jou is. Dan raakt deze vraag ook aan zelfverwezenlijking: geef je daadwerkelijk vorm aan wat voor jou wezenlijk is?
Ontwikkeling
Een mens ontwikkelt zich. Kijk maar naar een kind. Ik zie het bij mijn kleinkinderen. Ze leren staan, ze leren lopen en ze leren steeds beter praten. De ontwikkeling van een kind tot tien jaar is heel anders dan tussen de tien en twintig. Als ik die lijn doortrek, kan persoonlijke ontwikkeling tussen de dertig en veertig jaar ook weer anders zijn dan tussen de vijftig en zestig. Levensfasen spelen mee. Wat op jouw dertigste belangrijk was, hoeft op jouw zestigste niet meer dezelfde betekenis te hebben.
De factor tijd speelt daarin een belangrijke rol. In dit leven gaat het uiteindelijk ook om tijd. Aan wie geef jij jouw tijd? Met wie wil jij jouw tijd doorbrengen? Waaraan wil jij jouw tijd spenderen? Dat zijn keuzes. En juist die keuzes zeggen vaak meer over jouw ontwikkeling dan een lijst met doelen die je denkt te moeten afvinken.
Jouw beste versie verandert mee met jouw levensfase
Daarom geloof ik ook niet zo in één definitieve beste versie van jezelf. Wat voor jou op jouw dertigste ontwikkeling betekent, kan twintig jaar later heel anders zijn. Misschien wilde je eerst vooral iets opbouwen en bereiken. Later wordt vrijheid belangrijker. Of rust. Of betekenis. Misschien was je jarenlang sterk gericht op werk en verschuift jouw aandacht geleidelijk naar relaties, gezondheid, familie of wat je nog met jouw tijd wilt doen.
Dat betekent niet dat je iedere paar jaar een ander mens wordt. Jouw aard en karakter veranderen misschien helemaal niet zoveel. Maar je leert jezelf wel beter kennen en je leert omgaan met wat bij jou hoort. De scherpe kantjes kunnen er wat afgaan. Je leert relativeren, blokkades opruimen en anders omgaan met overtuigingen die je in een eerdere levensfase misschien nog sterk bepaalden. De beste versie van jezelf is daarom geen statisch eindproduct. Zij beweegt mee met jouw ervaringen, keuzes en levensfase.
Willen, kunnen en zijn
De betere versie van jezelf worden leg ik uit als een voortdurend proces waarbij willen, kunnen en zijn op elkaar afgestemd worden. Wat wil je? Wat kun je? Wie ben je? Die afstemming stopt pas als je er niet meer bent. Het is dus geen statisch proces in de trant van: kassa, dat diploma heb ik binnen en steek ik in mijn broekzak. En af en toe laat ik even aan de mensen om me heen zien dat ik een geaccrediteerd mens ben. Een soort bewijs dat ik er ook mag zijn.
Je kunt iets heel goed kunnen en toch ontdekken dat je het niet meer wilt. Je kunt iets graag willen en merken dat je nog iets te leren hebt. En je kunt gaandeweg ontdekken dat een richting die aantrekkelijk leek uiteindelijk helemaal niet bij je past. Daarom is de beste versie van jezelf niet alleen een kwestie van vaardigheden ontwikkelen. Willen, kunnen en zijn moeten steeds opnieuw met elkaar in gesprek blijven.
Je kunt ook leren om jouw valkuilen te vermijden
Weet je wat je ook kunt leren? Jezelf te aanvaarden zoals je bent en vanuit die innerlijke omarming jezelf verder te ontwikkelen. Dat is voor mij een mooi voorbeeld van jouw beste versie. Je ontwikkeling inzetten op wat er is en op hoe je bent, in plaats van voortdurend belemmeringen op te roepen over hoe je zou moeten zijn en hoe je volgens jezelf blijkbaar niet bent.
Dat betekent overigens niet dat je al jouw valkuilen maar moet accepteren in de zin van: zo ben ik nu eenmaal. Je kunt leren herkennen waar een kwaliteit doorschiet, waar je jezelf belemmert of welk gedrag niet werkt. Maar je hoeft daarvoor niet eerst jezelf als persoon af te keuren. Vanuit zelfaanvaarding kun je vaak veel helderder kijken naar wat je werkelijk wilt veranderen.
Welke ontwikkeldoelen passen bij de beste versie van jezelf?
Je hebt een wens of ideaal dat al langere tijd in je leeft en je wilt onderzoeken of je daar daadwerkelijk iets mee wilt doen. Lees dan verder over jouw dromen en verlangens.
Je wilt jezelf ontwikkelen zonder voortdurend vanuit het gevoel te leven dat je niet goed genoeg bent. Verdiep je dan in zelfaanvaarding en zelfacceptatie.
Je wilt steeds meer vormgeven aan wat werkelijk bij jou hoort en jouw keuzes daarop afstemmen. Lees dan verder over zelfverwezenlijking en zelfrealisatie.
Veelgestelde vragen over de beste versie van jezelf
De woorden 'de beste versie van jezelf' kunnen motiveren, maar ze kunnen ook druk oproepen. De volgende vragen helpen om het begrip nuchter en bruikbaar te houden.
Moet je altijd bezig zijn met jezelf verbeteren?
Nee. Persoonlijke ontwikkeling hoeft geen permanent verbeterprogramma te zijn. Soms is juist accepteren, vertragen of stoppen met iets een belangrijke vorm van ontwikkeling.
Kun je tevreden zijn met jezelf en toch willen groeien?
Ja. Die twee sluiten elkaar helemaal niet uit. Je kunt jezelf aanvaarden zoals je bent en tegelijkertijd iets willen leren, veranderen of verder ontwikkelen.
Is de beste versie van jezelf voor iedereen hetzelfde?
Nee. Wat jij wilt ontwikkelen hangt af van jouw waarden, wensen, levensfase, kwaliteiten en omstandigheden. Daarom heeft het weinig zin om het ideaalbeeld van iemand anders als maatstaf voor jouw ontwikkeling te gebruiken.
Kan jouw idee van de beste versie van jezelf veranderen?
Ja. Wat jij belangrijk vindt kan tijdens jouw leven veranderen. Nieuwe ervaringen, relaties, verlies, werk en andere levensfasen kunnen ervoor zorgen dat andere dingen meer waarde krijgen.
Hoe weet je of jouw ontwikkeldoel werkelijk van jou is?
Vraag jezelf af waarom je dit wilt. Komt het voort uit een eigen verlangen of vooral uit de gedachte dat je eraan zou moeten voldoen? Een doel dat werkelijk bij jou past voelt niet altijd gemakkelijk, maar meestal kun je wel uitleggen waarom het voor jou betekenis heeft.
De beste versie van jezelf en persoonlijke ontwikkeling
De beste versie van jezelf betekent voor mij niet dat je eerst een betere mens moet worden. Het gaat erom dat je steeds bewuster ontwikkelt wat bij jou past, keuzes maakt die aansluiten bij jouw waarden en wensen en jezelf onderweg niet afwijst.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 05-10-2022
Update: 7 augustus 2026.
