home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / willen / goede voornemens

Goede voornemens: hoe maak je ze waar?

Ieder jaar begint voor veel mensen met goede voornemens. De een wil meer sporten, de ander wil stoppen met roken en een derde wil afvallen. Maar goede voornemens kunnen net zo goed gaan over een opleiding, persoonlijke ontwikkeling, jouw communicatie, werk of relatie. Ze zeggen iets over wat je graag anders zou willen en sluiten daarmee aan bij jouw persoonlijke dromen. Het probleem is meestal niet dat we geen voornemens hebben, maar dat ze verdwijnen voordat er werkelijk iets verandert. Een goed voornemen krijgt pas betekenis wanneer je werkelijk wilt wat je jezelf voorneemt en bereid bent daar concrete keuzes aan te verbinden.

Heb je altijd voornemens, ook als je niets verandert?

Ja. Ook niets veranderen is in feite een keuze om de bestaande situatie voort te zetten. Wie niet voornemens is om te stoppen met roken, is kennelijk voornemens om voorlopig door te gaan. Wie niets wil veranderen aan zijn werk, relatie of leefwijze kiest er feitelijk voor om de huidige situatie in stand te houden. Voornemens en keuzes liggen daarom dicht bij elkaar. Het verschil is vooral dat we ons lang niet altijd bewust zijn van de keuzes die we dagelijks maken.

Waarom worden goede voornemens zo vaak niet uitgevoerd?

Omdat een goed voornemen gemakkelijk een vrijblijvende intentie blijft. Je kent vast de uitdrukking dat de weg naar de hel geplaveid is met goede voornemens. Dat is een pittige vergelijking, maar de boodschap is duidelijk: mooie plannen en goede bedoelingen stellen weinig voor wanneer je er niets mee doet. Na een week zijn sommige voornemens alweer samen met de kruitdampen van het vuurwerk verdwenen en wanneer de kerstboom naar zolder gaat, gaan de goede voornemens gezellig mee.

• Je staat niet werkelijk achter jouw voornemen.
• Het voornemen is te vrijblijvend en heeft te veel open eindjes.
• Het voornemen is niet realistisch.
• Het voornemen is niet meer dan een tijdelijke bevlieging.
• Het voornemen is niet vertaald naar een persoonlijke doelstelling.
• Je doet het vooral om jouw omgeving tevreden te stellen terwijl je er zelf niet achter staat.

Waarom is intrinsieke motivatie belangrijk bij goede voornemens?

Omdat een voornemen veel moeilijker vol te houden is wanneer je het vooral doet omdat het moet of omdat anderen vinden dat het verstandig is. Een goed voornemen moet voldoende aansluiten bij jouw behoeften en bij iets wat jij zelf werkelijk wilt. Daar gaat het vaak mis. Mensen formuleren vooral wat ze niet meer willen: niet meer roken, niet meer te zwaar zijn, niet meer uitstellen of niet meer zo onzeker zijn. Maar daarmee blijft jouw aandacht nog steeds gericht op datgene waarvan je juist af wilt.

Neem stoppen met roken. Je kunt iedere dag met ijzeren wilskracht bezig zijn met de gedachte dat je geen sigaret mag opsteken, maar dan draait een groot deel van jouw denken nog steeds om die sigaret. Interessanter is de vraag waar je werkelijk naar verlangt. Misschien gaat het om vrijheid, gezondheid of onafhankelijkheid. Dan verschuift jouw aandacht van iets wat je niet meer wilt naar iets waarvoor je wél wilt kiezen.

Wat is het verschil tussen een goed voornemen en een doel?

Een goed voornemen beschrijft vooral jouw intentie, terwijl een doel duidelijker maakt wat je daadwerkelijk wilt bereiken. ‘Ik ga meer bewegen’ is een voornemen. Zodra je bepaalt wat je gaat doen, wanneer je begint en hoe je dat in jouw leven inpast, ontstaat er een concretere keuze. Daarom is het verstandig om belangrijke voornemens om te zetten in persoonlijke doelstellingen formuleren. Doelstellingen geven jouw goede bedoeling handen en voeten.

Moet een goed voornemen SMART zijn?

Nee, niet per se. SMART kan een hulpmiddel zijn om een voornemen specifieker te maken, maar ik heb er weinig mee wanneer het hulpmiddel verandert in een dwangbuis. Het belangrijkste is dat je duidelijk maakt wat je wilt bereiken en wat je daarvoor gaat doen. Een vaag voornemen als ‘ik wil mijzelf meer ontwikkelen’ vraagt dus om verduidelijking. Wat wil je leren? Waar wil je anders mee omgaan? Welke stap ga je zetten? Zodra je dat concreter maakt, wordt de kans groter dat jouw voornemen ook werkelijk gedrag wordt.

Moeten goede voornemens realistisch zijn?

Ja, uiteindelijk moet wat je wilt voldoende uitvoerbaar zijn, al betekent realistisch niet dat je alleen maar kleine en veilige doelen mag kiezen. In vijf weken alle pianowerken van Johann Sebastian Bach leren spelen is bijvoorbeeld niet erg waarschijnlijk. Menen dat je binnen drie weken een jarenlang gedragspatroon volledig hebt veranderd, kan eveneens zelfoverschatting zijn. Verandering vraagt vaak meer tijd dan we vooraf denken. Het probleem is dus niet dat je ambitieus bent, maar dat jouw verwachting moet passen bij wat ontwikkeling werkelijk vraagt.

Waarom mislukken voornemens die vooral uit moeten bestaan?

Omdat voortdurend moeten weinig innerlijke energie oplevert wanneer jouw eigen wil ontbreekt. ‘Ik moet meer sporten’, ‘ik moet gezonder eten’ en ‘ik moet mijzelf ontwikkelen’ klinken misschien verstandig, maar de interessante vraag blijft wie dat eigenlijk wil. Jijzelf? Jouw partner? De dokter? Jouw leidinggevende? De samenleving? Wanneer jouw voornemen vooral voortkomt uit verwachtingen van buitenaf, moet je jezelf voortdurend vooruitduwen. Wanneer je zelf werkelijk kiest, kunnen er nog steeds verplichtingen ontstaan, maar dan horen die bij een richting waarvoor jij hebt gekozen.

Hoe maak je goede voornemens waar?

Je maakt goede voornemens waar door eerst helder te krijgen wat je werkelijk wilt en waarom je dat wilt. Daarna maak je jouw keuze concreet, bepaal je welke stappen nodig zijn en accepteer je dat verandering meestal herhaling, discipline en tijd vraagt. Begin liever met iets wat je werkelijk kunt volhouden dan met een spectaculair voornemen dat na twee weken instort. Goede voornemens worden namelijk niet waargemaakt op 1 januari, maar op al die gewone dagen daarna waarop je opnieuw kiest om te doen wat je met jezelf hebt afgesproken.

Kun je ook goede voornemens voor jouw werk hebben?

Ja. Misschien wil je een opleiding volgen, jezelf vakinhoudelijk ontwikkelen, ander werk onderzoeken of eindelijk een gesprek aangaan dat je al lange tijd uitstelt. Dan helpt het om niet alleen te kijken naar wat je volgend jaar moet presteren, maar ook naar wat je werkelijk met jouw loopbaan wilt. Een persoonlijke visie ontwikkelen kan helpen om losse voornemens te verbinden aan een richting die voor jou betekenis heeft.

Veelgestelde vragen over goede voornemens

De volgende vragen helpen om goede bedoelingen om te zetten in keuzes die ook na januari nog betekenis hebben.

Waarom werken goede voornemens vaak maar tijdelijk?

Omdat de eerste motivatie vaak groter is dan de werkelijke bereidheid om gedrag langdurig te veranderen. Zodra het nieuwe eraf is en het dagelijks leven terugkomt, blijkt of jouw voornemen werkelijk belangrijk genoeg is om tijd, aandacht en inspanning aan te blijven geven.

Wanneer kun je het beste met een goed voornemen beginnen?

Zodra je duidelijk weet wat je wilt en bereid bent om een concrete stap te zetten. Daar heb je 1 januari niet voor nodig. Soms wordt wachten op het nieuwe jaar zelfs een manier om verandering nog even uit te stellen.

Hoeveel goede voornemens kun je tegelijk hebben?

Dat hangt af van de omvang ervan, maar te veel tegelijk maakt de kans groter dat jouw aandacht versnipperd raakt. Eén of twee veranderingen die werkelijk belangrijk voor je zijn kunnen waardevoller zijn dan een hele lijst waarop je na enkele weken niets meer doet.

Wat doe je als een goed voornemen mislukt?

Onderzoek waarom het niet lukte in plaats van onmiddellijk te concluderen dat je onvoldoende discipline hebt. Misschien was jouw doel te groot, paste het niet werkelijk bij wat je wilde of had je onvoldoende rekening gehouden met oude gewoonten en omstandigheden. Daarna kun je jouw aanpak aanpassen en opnieuw kiezen.

Heb je wilskracht nodig voor goede voornemens?

Ja, maar wilskracht alleen is meestal niet genoeg. Het helpt wanneer je weet waarom je iets wilt, jouw voornemen concreet maakt en omstandigheden creëert die jouw nieuwe gedrag ondersteunen. Hoe beter jouw voornemen verbonden is met een werkelijke behoefte of keuze, hoe minder je uitsluitend op pure wilskracht hoeft te varen.