Praktisch ingesteld
Praktisch ingesteld noem ik een kernkwaliteit. Ben je praktisch ingesteld? Dan ben je taakgericht, doelmatig en concreet. Je bent niet van de theorie maar je bent van de praktijk. Het is echt een kwaliteit in hoe je denkt en voelt. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat praktisch ingesteld zijn vooral over kennis toepassen, ideeën concretiseren en zorgen dat iets ook daadwerkelijk uitvoerbaar wordt.

Waaraan herken je dat je praktisch ingesteld bent?
Ik omschrijf praktisch ingesteld als:
- Je kunt kennis toepassen in de praktijk.
- Je bent doeltreffend.
- Je bent goed in het uitvoeren van bepaalde zaken.
- Je bent niet gericht op theorie maar op de praktische uitvoerbaarheid van bepaalde ideeën.
- Je bent doelmatig ingesteld.
- Voor jou moeten zaken wel nuttig zijn en nut hebben.
- Je werkt efficiënt.
- Je bent handig.
Je wilt dus niet alleen weten hoe iets bedacht is. Je wilt vooral weten wat je ermee kunt, hoe je het toepast en wat ervoor nodig is om het daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Dat ligt ook dicht bij oplossingsgericht denken en handelen: niet eindeloos rond het vraagstuk blijven draaien, maar zoeken naar een manier waarop je verder kunt.
Wat betekenen hoofd, hart en handen voor iemand die praktisch is?
Ik gebruik vaak het prachtige model: hoofd, hart en handen. Wanneer je praktisch bent ingesteld kun je jouw handen aanduiden als het gebied waar jouw kwaliteiten liggen. Vandaar het woord handig. Want dat is het! Praktisch is best wel handig. Je praat niet en je denkt niet maar je gaat doen. Jij weet te concretiseren. Ideeën weet jij om te zetten in praktische en toepasbare zaken. Je hebt een neusje voor operationele zaken.
Wat is het verschil tussen praktisch en pragmatisch?
Praktisch en pragmatisch zijn liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Wanneer je praktisch bent, ligt jouw kracht vooral in uitvoeren, toepassen en concreet maken. Je ziet wat er gedaan moet worden en krijgt het graag voor elkaar. Bij pragmatisch ligt het accent sterker op nut en bruikbaarheid: wat werkt in deze situatie en welke aanpak brengt ons verder?
Een pragmaticus hoeft dus niet alles zelf praktisch uit te voeren. Hij kan ook een keuze maken tussen verschillende mogelijkheden en kiezen voor de route die op dat moment het meest bruikbaar is. De praktisch ingestelde mens wordt vooral zichtbaar wanneer ideeën handen en voeten moeten krijgen.
Wat is het verschil tussen praktisch en analytisch?
De praktisch ingestelde mens wil graag aan de slag. De analytische denker wil eerst goed onderzoeken wat er precies aan de hand is. Die haalt een vraagstuk uit elkaar, zoekt verbanden en probeert te begrijpen waarom iets gebeurt. Beide kwaliteiten kunnen elkaar uitstekend aanvullen.
Want soms kun je meteen beginnen en kom je al doende tot een prima oplossing. Maar niet ieder vraagstuk leent zich daarvoor. Er zijn situaties waarin je eerst goed moet analyseren wat er aan de hand is om daarna met een passende aanpak te komen. De praktische instelling wordt sterker wanneer je weet wanneer doen voldoende is en wanneer eerst nadenken nodig is.
Wanneer wordt praktisch ingesteld zijn een valkuil?
Kun je ook te praktisch zijn? Ja, dat is een valkuil! Wat dan? Niet alles is praktisch op te lossen. Er zijn vraagstukken waar meer over nagedacht moet worden. Je gaat soms te snel over naar het praktische en dat werkt niet altijd en overal. Soms moet je goed analyseren wat er aan de hand is om daarna met een plan van aanpak te komen.
De valkuil ontstaat dus wanneer doen bijna automatisch jouw antwoord wordt. Je wilt iets oplossen, aanpakken of afhandelen terwijl een situatie misschien eerst vraagt om luisteren, onderzoeken of stilstaan bij wat er werkelijk speelt. Praktisch zijn is een kwaliteit, maar niet ieder probleem vraagt meteen om een praktische oplossing.
Wanneer wordt alleen maar doen een belemmering?
Te weinig nadenken waarom je de dingen doet zoals je ze doet, kan je ook belemmeren in jouw persoonlijke ontwikkeling. Het leidt af van de werkelijke gevoelens en hoe je de dingen ervaart. Soms is doen, net als te veel denken, een vlucht. Wegkruipen voor voelen en ervaren. Denken en voelen leidt soms tot onzekerheid en geeft jou gevoelens van twijfel. Iemand vertelde: "Als ik verdrietig ben ga ik meteen wat doen. Ik sta mijzelf die gevoelens niet toe."
Daar zit iets belangrijks in. Doen geeft houvast. Je hebt het gevoel dat je iets onderneemt en dat je vooruitkomt. Maar sommige ervaringen laten zich niet oplossen met een taak, klus of actiepunt. Soms moet je verdragen dat je iets voelt zonder dat je het onmiddellijk kunt repareren. Juist daar kan de praktisch ingestelde mens nog iets te ontdekken hebben.
Hoe vind je balans tussen denken en doen?
Je komt meer in je kracht door een balans te vinden tussen denken en doen. Jouw praktische instelling krijgt dan meer effect en je zult je ontwikkelen tot een effectieve doener. Je hoeft jouw daadkracht en behoefte om dingen concreet te maken niet kwijt te raken. De ontwikkeling zit erin dat je bewuster kiest wanneer het tijd is om te handelen en wanneer het verstandiger is om eerst te onderzoeken, luisteren of voelen.
Is praktisch handelen voor jou een uitdaging?
Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je denkt veel na, onderzoekt allerlei mogelijkheden en vindt het lastig om een idee om te zetten in een concrete eerste stap. Je begrijpt misschien precies hoe iets zou moeten werken, maar de uitvoering blijft liggen. Dan kan praktisch handelen voor jou een uitdaging zijn.
Begin dan klein. Vraag jezelf af: wat kan ik hier vandaag daadwerkelijk mee doen? Welke eerste stap is uitvoerbaar? Wat heb ik nodig om van idee naar actie te komen? Praktisch handelen betekent niet dat je ophoudt met nadenken. Het betekent dat jouw denken uiteindelijk ook ergens zichtbaar wordt in wat je doet.
Welke ontwikkeldoelen passen bij praktisch ingesteld zijn?
Wanneer praktisch ingesteld zijn sterk bij jou past, hoef je jouw behoefte om te doen, concretiseren en uitvoeren niet af te zwakken. De ontwikkeling zit vooral in weten wanneer direct handelen helpt en wanneer een situatie eerst om verdieping vraagt.
- Praktisch handelen zonder te snel voorbij te gaan aan analyse, gevoelens of achterliggende oorzaken.
- Bewust kiezen wanneer het tijd is om te doen en wanneer je eerst moet luisteren of nadenken.
- Jouw praktische oplossingen verbinden met wat op langere termijn werkelijk nodig en effectief is.
Eigenschappenanalyse: rapport en webinar
Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, persoonskenmerken en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je een rapport. Daarnaast kun je een webinar van een uur bekijken waarin de analyse en het rapport worden uitgelegd.
E-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen
Wil je verder de diepte in? In mijn e-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen lees je meer over kwaliteiten, valkuilen en de ontwikkeldoelen die daarbij passen.
Veelgestelde vragen over praktisch ingesteld zijn
Praktisch ingesteld zijn heeft veel te maken met doen, toepassen en uitvoerbaarheid. Toch is praktisch handelen niet hetzelfde als zomaar direct beginnen. Daarom nog vijf vragen die bij deze kwaliteit passen.
Is praktisch ingesteld hetzelfde als handig zijn?
Handigheid kan er zeker bij horen. Maar praktisch ingesteld zijn is breder. Het gaat ook over ideeën toepasbaar maken, doelmatig werken en snel zien wat er concreet nodig is om iets voor elkaar te krijgen.
Kan een praktisch persoon ook theoretisch sterk zijn?
Zeker. Je kunt veel theoretische kennis hebben en toch sterk praktisch ingesteld zijn. Het verschil zit vooral in wat je vervolgens met die kennis wilt doen. De praktisch ingestelde mens zoekt snel naar toepassing: hoe werkt dit in de werkelijkheid en wat kunnen we ermee?
Waarom wil een praktisch persoon vaak snel beginnen?
Omdat veel duidelijk wordt tijdens het doen. Je hoeft niet ieder detail vooraf te kennen om een eerste stap te kunnen zetten. Voor de praktisch ingestelde mens voelt handelen vaak productiever dan lang blijven praten over wat er eventueel zou kunnen gebeuren.
Wanneer is een praktische oplossing te simpel?
Wanneer zij alleen het zichtbare probleem oplost en belangrijke oorzaken of gevolgen buiten beeld laat. Een snelle oplossing kan vandaag handig zijn maar het probleem morgen opnieuw veroorzaken. Dan is het verstandig om eerst iets dieper te kijken.
Kun je te veel bezig zijn met doen?
Ja. Doen kan zelfs een manier worden om niet te hoeven stilstaan bij twijfel, verdriet of andere gevoelens. Ook kun je zo druk bezig zijn met uitvoeren dat je nauwelijks nog onderzoekt waarom je iets doet. Dan helpt het om af en toe bewust afstand te nemen van de actie.
Praktisch ingesteld zijn in balans
Praktisch ingesteld zijn in balans betekent dat je ideeën kunt concretiseren, kennis weet toe te passen en graag tot doen komt zonder ieder vraagstuk onmiddellijk te willen oplossen. Je gebruikt jouw handen en daadkracht waar dat helpt, maar geeft ook ruimte aan denken, analyseren en voelen wanneer de situatie daarom vraagt. Zo wordt praktisch zijn niet alleen handig, maar werkelijk effectief.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 13-05-2014
Update: 11 augustus 2026.


