home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / enthousiast

Enthousiast en enthousiasme als kernkwaliteit

Enthousiast of enthousiasme is een gevoel of gemoedstoestand. Ben jij een enthousiast mens? Dat is nog wat anders dan dat je een keer ergens enthousiast over bent. Wanneer je van nature enthousiast bent, dan is enthousiasme een kernkwaliteit van jou. Het zit in jouw aard en karakter en anderen zullen jou waarschijnlijk omschrijven als een enthousiaste persoonlijkheid. Het is echt een kwaliteit om anderen in beweging te zetten. Jouw geestdrift, bevlogenheid en vuur kunnen aanstekelijk werken en maken dat je anderen gemakkelijk meeneemt in een idee, plan of activiteit. Op de pagina over persoonlijke kernkwaliteiten kun je meer lezen over dit soort kwaliteiten.

Waarover ben je enthousiast?

Misschien ben je enthousiast over het nieuwe huis dat je wilt kopen of over jouw nieuwe auto. Misschien ben je enthousiast omdat jouw kind geslaagd is voor het zwemdiploma. Je kunt enthousiast zijn over het bedrijf waar je werkt, over jouw baan of carrière, over een nieuw idee of over wat je bereikt hebt in het leven. Enthousiasme heeft dus altijd te maken met iets wat jou raakt, wat jou in vuur en vlam zet of waar jouw hart ligt. Dat maakt ook duidelijk waarom een keer ergens enthousiast over zijn iets anders is dan van nature een enthousiast mens zijn. In het eerste geval gaat het om jouw reactie op een bepaalde gebeurtenis. In het tweede geval hoort geestdrift veel sterker bij jouw natuurlijke manier van reageren en in het leven staan.

Enthousiasme kun je niet spelen

Soms krijg ik de vraag van iemand die graag enthousiaster wil leren overkomen. Of dat door middel van een training te leren is. Vooropgesteld: je bent enthousiast of je bent het niet. Enthousiasme is een innerlijke opwelling vanuit het hart. Die is er wel of die is er niet. Je wordt dus niet enthousiast op de toneelschool. Je kunt enthousiasme natuurlijk acteren, maar dan is het gespeeld en niet oprecht. Zo eenvoudig is het. Gespeeld enthousiasme is fake en nep en dus geen werkelijk enthousiasme.

Een vraag van een heel andere orde is wanneer je wel enthousiast bent, maar je geremd voelt om het te tonen. Dan is het enthousiasme er al. De vraag is waarom je het niet durft te laten zien. Misschien heb je geleerd om jezelf in te houden of ben je bang dat anderen jouw reactie te groot vinden. Dan hoef je geen enthousiasme aan te leren, maar mag je onderzoeken wat jou belemmert om jouw oprechte enthousiasme te tonen.

Afgerekend! Enthousiasme de doofpot in?

Je kunt ook worden afgerekend op de kwaliteit enthousiasme. Erica vertelde dat er van huis uit niet goed op haar enthousiasme werd gereageerd. Haar geestdrift werd de kop ingedrukt met opmerkingen als:

• Doe nu eens rustig.
• Reageer eens normaal.
• Schreeuw niet zo.
• Doe niet zo druk.
• Je reageert altijd zo overdreven.
• Maak je niet zo druk.

Dat is pijnlijk wanneer het voortdurend gebeurt. In feite word je dan miskend in wie je bent, in jouw zijn en in jouw kwaliteiten. Erica vertelde: ‘Daardoor ontwikkelde ik een overlevingsmechaniekje. Ik werd terughoudend, gereserveerd, kroop weg achter de muur en durfde me niet te laten zien. Ik doofde mijn ware IK uit en kroop in mijn schulp.’ Voel je het verdriet wanneer je dit leest? Kom, sta op en ga er iets mee doen. Steek de vlam aan en laat zien wie jij bent. Ga weer terug naar jouw oorsprong. Gewoon doen dus. Gewoon, zoals je bent. Moeilijker is het niet.

Enthousiasme werkt aanstekelijk, maar kan ook overweldigend worden

De kracht van enthousiasme zit juist in die aanstekelijkheid. Wanneer jij ergens werkelijk warm voor loopt, kun je andere mensen meenemen in jouw energie, plezier en geestdrift. Je blaast als het ware het vuurtje aan. Dat is ook waarom enthousiasme zo waardevol kan zijn wanneer je mensen wilt inspireren of motiveren. Maar iedere kwaliteit heeft een valkuil. Jouw enthousiasme kan zo krachtig naar buiten komen dat anderen het te veel vinden of er nauwelijks nog ruimte naast ervaren.

Overweldigend overkomen

Misschien ben je soms overweldigend in jouw enthousiasme. Je praat snel, hebt veel ideeën, wilt meteen van alles en neemt anderen als het ware mee in jouw stroom. Voor jou voelt dat misschien als gewone geestdrift, terwijl de ander tijd nodig heeft om te begrijpen wat er allemaal gebeurt.

Te onstuimig reageren

De omgeving kan ook zeggen: doe niet zo onstuimig in jouw reactie of reageer eens wat nuchterder. Niet iedereen zegt dat even tactisch. Toch kan er een boodschap in zitten. Wanneer enthousiasme doorschiet, kun je een stukje realiteitszin uit het oog verliezen, impulsief handelen of vol vuur aan een plan beginnen dat bij nader inzien niet realistisch blijkt te zijn.

Enthousiasmeren: jouw enthousiasme overbrengen

Introvert of extravert enthousiast

Kun je als introvert mens ook enthousiast zijn? Iemand vroeg mij eens: enthousiaste mensen zijn toch per definitie extravert? Jammer dat zulke denkbeelden bestaan. Onderschat de introverte mens niet. Die kan wel degelijk enthousiast zijn, alleen de manier waarop hij dat toont, kan beheerster zijn. Een extravert mens laat doorgaans sneller en zichtbaarder zien wanneer hij enthousiast is. Hij wordt misschien wat drukker, begint te gebaren of praat harder. Bij een introvert mens kan dat veel subtieler zichtbaar zijn. Je ziet het aan de ogen, hoort het aan de stem en proeft het aan de gemoedstoestand.

Dat sluit aan bij het verschil tussen introvert en extravert zijn. De manier waarop enthousiasme naar buiten komt kan verschillen, maar dat zegt niet automatisch iets over de kracht van het gevoel zelf. Je hoeft dus niet uitbundig te zijn om werkelijk in vuur en vlam te staan.

Is enthousiasme voor jou een uitdaging?

Raak je zelden ergens zichtbaar enthousiast over? Reageer je meestal koel, afwachtend of gereserveerd, ook wanneer iets je eigenlijk wel raakt? Of heb je geleerd om jouw enthousiasme te onderdrukken omdat anderen jouw reactie vroeger te groot, te luid of overdreven vonden? Dan kan enthousiasme voor jou juist een uitdaging zijn. De vraag is niet hoe je enthousiast kunt leren spelen. De vraag is eerder: waar gaat jouw hart sneller van kloppen en durf je dat nog te laten zien?

Misschien hoeft jouw enthousiasme ook helemaal niet uitbundig te zijn. Het kan rustig, warm en ingetogen zijn. Waar het om gaat, is dat je weer contact maakt met wat jou werkelijk raakt en dat je jezelf toestaat om daar iets van te laten zien. Enthousiasme ontstaat niet omdat het van je verwacht wordt, maar omdat iets van binnen bij jou in beweging komt.

Waar kun je je aan ergeren als je enthousiast bent?

Wanneer enthousiasme sterk bij jou past, kun je teleurgesteld raken wanneer mensen nooit ergens voor in vuur en vlam lijken te staan. Je komt met een idee waar jij helemaal warm voor loopt en de ander reageert koel, gezapig of gelaten. Dat kan voor jou voelen alsof er geen enkele energie of betrokkenheid aanwezig is. Het tegenovergestelde van jouw enthousiasme is voor jou misschien een kille, afstandelijke houding. Tegelijk hoeft een rustige reactie natuurlijk niet te betekenen dat iemand niets voelt. Zoals bij introversie kan enthousiasme zich ook veel minder zichtbaar tonen.

Welke ontwikkeldoelen passen bij enthousiasme?

Wanneer enthousiasme een sterke kwaliteit van jou is, gaat het er niet om dat je jouw vuur dooft. Jouw ontwikkeling zit vooral in het verbinden van geestdrift met voldoende nuchterheid, realiteitszin en bedachtzaamheid.

• Nuchter blijven kijken wanneer jouw enthousiasme heel groot wordt.
• Realistisch blijven beoordelen of een idee of plan werkelijk haalbaar is.
• Bedachtzaam en weloverwogen handelen voordat je vanuit enthousiasme onmiddellijk in actie komt.

Concentreer je overigens niet te veel op jouw leerdoelen. Jouw nuchterheid, realisme en bedachtzaamheid zijn er niet om enthousiasme weg te drukken. Ze helpen je juist om niet in de valkuil van overenthousiasme terecht te komen. Ze zorgen voor balans terwijl het vuur gewoon mag blijven branden.

Veelgestelde vragen over enthousiasme

Enthousiasme is herkenbaar, maar wordt gemakkelijk verward met uitbundigheid, extraversie of motivatie. Daarom beantwoord ik hieronder vijf aanvullende vragen.

Is enthousiasme een gevoel of een kernkwaliteit?

Het kan allebei zijn. Je kunt een keer enthousiast zijn over een gebeurtenis, idee of aankoop. Dan gaat het om een gevoel of gemoedstoestand. Wanneer enthousiasme van nature bij jouw persoonlijkheid hoort en regelmatig zichtbaar wordt in de manier waarop jij reageert, kan het een kernkwaliteit zijn.

Is enthousiasme hetzelfde als motivatie?

Nee. Enthousiasme gaat over geestdrift, vuur en ergens warm voor lopen. Motivatie heeft te maken met wat jou ertoe aanzet om iets te willen of te doen. De twee kunnen elkaar natuurlijk versterken. Wanneer je ergens enthousiast over bent, kan dat je sterk motiveren om ermee aan de slag te gaan.

Kun je enthousiasme aanleren?

Oprecht enthousiasme kun je niet als kunstje aanleren. Je kunt wel leren om enthousiasme dat al in jou aanwezig is beter te uiten en over te brengen. Ook kun je onderzoeken welke onderwerpen, activiteiten of mensen werkelijk iets in jou wakker maken.

Kun je enthousiast zijn zonder druk te zijn?

Jazeker. Enthousiasme hoeft niet luid of uitbundig te zijn. Een rustig of introvert mens kan diep geraakt en geestdriftig zijn zonder veel gebaren te maken of luid te praten. Enthousiasme kan ook zichtbaar zijn in jouw ogen, stem, aandacht en betrokkenheid.

Wanneer wordt enthousiasme een valkuil?

Dat gebeurt wanneer jouw geestdrift zo groot wordt dat je realiteitszin, tempo of de ruimte van anderen uit het oog verliest. Je kunt dan overweldigend of onstuimig worden, te snel in actie komen of een plan mooier inschatten dan het in werkelijkheid is.