Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Dogmatisch: valkuil of kwaliteit?

Dogmatisch wordt vaak als valkuil gezien. En dat begrijp ik wel, maar het is me te kort door de bocht. In dit artikel ga ik in op de valkuil dogmatisch: wat betekent het?

Wat betekent dogmatisch?

Wanneer ik mensen vraag wat een dogma is hoor ik vaak beschrijvingen als:

  • Leerstelligheid
  • Streng in de leer
  • Vasthoudend op principiële punten
  • Orthodox
  • Starheid qua standpunt
  • Vastomlijnd en onverzettelijk
  • Vaste regel
  • Streng en onbuigbaar

In die zin wordt het vaak omschreven als de doorgeslagen variant van de kernkwaliteit betrouwbaar. En die omschrijving begrijp ik wel. Maar ik zie ook een andere kant die ik verderop omschrijf. Eerst de vraag naar welke soorten dogma’s er zijn.

Dogmatisch

Doe de test!

Bij De Steven kun je een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in jouw kwaliteiten, eigenschappen,  persoonskenmerken en valkuilen.

Zo krijg je inzicht in jouw ontwikkeldoelen.

Meer informatie

Training en coaching

Wil je een training volgen om te leren hoe jij je valkuilen kunt vermijden? Dat kan! Bekijk de mogelijkheden: 

  • individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
  • teamtraining kernkwaliteiten

Training kwaliteiten ontdekken

Soorten dogma’s

Je hebt christelijke dogma’s. Het vak dogmatiek is zelfs onderdeel van een theologische studie. Maar je kunt ook andere dogma’s hebben:

  • Juridische dogma's
  • Politieke dogma's: liberale dogma's
  • Wetenschappelijke dogma’s

Leer en leven

In feite gaat het over leer en leven. Het dogma gaat dan met name over de leer, de geloofsleer, de ideologie, waar je voor gaat en waar je voor staat. Het is wat mij betreft een overtuiging, zoals iedere politieke, ideologische of religieuze beweging een bepaald principieel gedachtengoed heeft, waarop de beweging is gestoeld, van waaruit de beweging is ontstaan. In feite is dat vervat in een dogmatiek.
Onder het leven versta ik de praktijk van alledag. En die is vaak anders dan het dogma voorschrijft. De praktijk is weerbarstiger. En daar wringt een spanningsveld. Ga je vasthouden aan het dogma, of veer je mee? Ik noem dat de eeuwenoude strijd tussen de letter van de wet en de geest van de wet.

Wat is er goed aan een dogma?

Een dogma geeft houvast en richting. Dat is meteen het bestaansrecht van een dogma. Het geeft helderheid en duidelijkheid. Of het nu omschreven is in een geloofsbelijdenis, of een geloofsartikel: er is omschreven wat de beginselen zijn van een bepaalde groepering. Zo wordt hier gedacht. Zo staan wij in het leven. Dit zijn onze beginselen. Dat is een mooie gedachte. Mensen die ergens voor staan. Of je nu veganistisch bent, vegetariër, antimilitaristisch, christelijk-gereformeerd: je staat ergens voor en je gaat ergens voor!

De keerzijde: verstarring en verwarring

Wat goed begint en wat mooi is, kan ook radicaal misgaan. Hoe dan? Hoe langer een gedachte of ideologie bestaat, hoe vaker je ziet dat mensen een dogma aanhangen als een dode letter. Men meent geloof en overtuiging, ideologie en gedachtengoed te kunnen vasthouden door zich vast te klampen aan het dogma. De context en de beleving verdwijnen en er ontstaat waarheidsdenken. Dogmatisch inzicht leidt tot moraalridders, die de waarheid in pacht hebben en zich niet meer kunnen verplaatsen in andere mensen.
Vandaar dat dogmatisch als negatief wordt gezien. Je merkt het: ik zie het niet als negatief. Maar ik erken dat het kan leiden tot moralisme.

Dogma’s en procedures

Dogma’s kun je vergelijken met procedures en procesbeschrijvingen. Ik denk aan HR-dogma’s zoals:

  • Het huishoudelijk reglement
  • Het personeelshandboek

Dogma’s omschrijven de blauwe kant van HR, veiligheid, hygiëne etc.

Allergie

De tegenhanger van dogmatisch is:

  • Ketter
  • Ongelovige vrijgeest
  • Vrijbuiter en losbandigheid

Training kwaliteiten en valkuilen

Wil je een training volgen om te leren hoe jij je valkuilen vermijd? Dat kan! Bekijk de mogelijkheden: 

  • individuele training: spelen vanuit jouw kwaliteiten
  • teamtraining kernkwaliteiten

Training kwaliteiten ontdekken

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Jan Stevens


Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden

Ebook jezelf kwijtraken

Meer informatie

Hoogsensitief: label of labiel?

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: hoogsensitief, label of labiel?

HSP ebook

Meer informatie

Authentiek communiceren

Wil je werken aan jouw communicatie? E-book authentiek communiceren is te bestellen via de webshop!

ebook communicatie

Meer informatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.