home / persoonlijke ontwikkeling / conflicthantering / conflictstijl / conflict doordrukken

Conflict: ga je doordrukken, forceren of afdwingen?

Een conflict forceren is soms nodig. Kort gezegd: soms moet je gewoon doordrukken. Schrik je daarvan als ik dat zeg? Dat begrijp ik! Meestal wordt het als negatief ervaren wanneer je een conflict forceert. Dan word je snel afgeschilderd als een dominant en bazig typetje dat zijn wil oplegt. Dit artikel gaat over een conflict forceren. Ik heb het geschreven in de serie over conflictstijlen. De vraag is:

• Wanneer is forceren nodig?
• Wanneer is forceren funest?

Beide situaties kunnen zich voordoen. Soms is het nodig en soms is het onbruikbaar.

Wanneer is forceren nodig?

Forceren is soms onvermijdelijk. Ik duid het met wat voorbeelden.

• Sander heeft een eigen bedrijf met 40 man personeel in dienst. Door marktomstandigheden komt zijn bedrijf onder druk te staan en na een paar maanden zijn er al liquide problemen. Het bedrijf komt in zwaar weer terecht. Er wordt verlies geleden. Sander praat veel met zijn adviseurs. Eerst wil hij er alles aan doen om iedereen in dienst te houden. Maar de lasten zijn hoger dan de inkomsten. En dan komt de dag waarop Sander een beslissing neemt. Hij moet reorganiseren door inkrimping. Op dat moment van de beslissing is er een conflict. In dezelfde seconde heeft Sander een ander belang dan zijn werknemers. Tenminste die werknemers die ontslag krijgen aangezegd. Sander forceert dit conflict en wijst aan wie er ontslag krijgt. Nee deze beslissing wordt niet democratisch genomen. Sander drukt door: 10 personeelsleden krijgen ontslag en hij heeft een lijstje gemaakt waarop de namen vermeld staan.
• Harriet werkt als financial controller bij de overheid. Ze heeft enige onrechtmatigheid bespeurd die er nogal toe doet. Harriet heeft dit gemeld bij haar leidinggevende. Maar hij deed er niets mee. Oftewel: hij deed er wel iets mee namelijk verbloemen, afzwakken en bagatelliseren. Harriet kon hier niet mee leven vanuit haar verantwoordelijkheid en ze schaalde op. Natuurlijk nam haar manager haar dit kwalijk. Maar ze kon weinig anders meer doen. Opschalen kan dus een vorm van een conflict afdwingen zijn.

Soms vraagt verantwoordelijkheid dus om een besluit. Niet omdat het prettig is, maar omdat uitstellen, ontwijken of blijven praten geen recht meer doet aan de situatie.

Wanneer wordt forceren funest?

Soms is forceren funest. Wanneer je te snel of te hard ingrijpt, te weinig tijd neemt of de zaak meteen naar je hand wilt zetten dan kan een conflict uit de hand lopen. Dan kan er zelfs escalatie van het conflict ontstaan. Je schaadt dan de relatie terwijl dit niet nodig was geweest. Ik moet denken aan een praktijksituatie.

Een medewerker die bij mij een coachingstraject volgde, was burn-out door spanningen onder andere op het werk. Hij kwam erachter dat deze functie en organisatie niet langer bij hem zouden passen. Elke sessie die we samen hadden, werd mij duidelijk dat de medewerker bezig was om afscheid te nemen.

Zijn directeur die ook wel inzag dat de houdbaarheidsdatum van de medewerker aan het verstrijken was, forceerde de beslissing. Hij stelde voor om op basis van wederzijds goedvinden over te gaan naar de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Toen barstte het arbeidsconflict los. Had de directeur nog vier weken gewacht dan was de medewerker zelf met een voorstel gekomen tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Nu ging het te drastisch, te snel en het overrompelde deze medewerker volkomen.

Dit noem ik een voorbeeld waarbij forceren funest is. Het heeft de relatie verstoord tussen directie en medewerker en het heeft de organisatie nodeloos veel geld en moeite gekost.

Wat vraagt deze conflictstijl van jou?

Doordrukken, forceren of afdwingen vraagt om zorgvuldigheid. Het is iets anders dan gelijk willen krijgen of je zin doordrijven. Soms moet je een beslissing nemen, een grens trekken of opschalen. Maar dan nog blijft de vraag: doe je dat vanuit verantwoordelijkheid of vanuit macht?

Wanneer er nog ruimte is om samen tot overeenstemming te komen, kan een compromis sluiten passender zijn. Wanneer je merkt dat je juist altijd wegblijft van spanning, kan het tegenovergestelde patroon spelen: conflictvermijdend gedrag. En soms is de beste route niet doordrukken of vermijden, maar onderzoeken hoe je het conflict werkelijk kunt oplossen.

De kern is: forceren kan nodig zijn, maar het vraagt timing, zelfkennis en verantwoordelijkheid. Anders wordt krachtig optreden al snel bot doordrukken.

Veelgestelde vragen over doordrukken en forceren bij conflicten

Hieronder beantwoord ik een paar vragen die vaak spelen wanneer je merkt dat je in een conflict wilt doordrukken, forceren of afdwingen.

Is doordrukken in een conflict altijd verkeerd?

Nee. Soms is doordrukken nodig, bijvoorbeeld wanneer er grote belangen op het spel staan of wanneer uitstel meer schade veroorzaakt. Het wordt verkeerd wanneer je te snel, te hard of zonder voldoende zorgvuldigheid jouw wil oplegt.

Wanneer is forceren nodig?

Forceren kan nodig zijn wanneer praten niets meer oplost, wanneer verantwoordelijkheid om een besluit vraagt of wanneer belangen zo zwaar wegen dat je niet kunt blijven uitstellen. Denk aan reorganisatie, veiligheid, integriteit of wettelijke verplichtingen.

Wanneer wordt forceren schadelijk?

Forceren wordt schadelijk wanneer je de ander overrompelt, de relatie onnodig beschadigt of geen oog hebt voor timing en draagvlak. Dan kan het conflict juist groter worden dan nodig was.

Wat is het verschil tussen krachtig optreden en doordrukken?

Krachtig optreden is duidelijk, verantwoordelijk en zorgvuldig. Doordrukken wordt problematisch wanneer je vooral jouw zin wilt krijgen en onvoldoende rekening houdt met de situatie, de ander of de gevolgen.