Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Prestatiedruk: wat is dat?

Prestatiedruk betekent in feite: druk ervaren om te moeten presteren. Prestatiedruk kan zowel van buitenaf komen maar je kunt ook jezelf dwingen tot het behalen van prestaties.

Definitie en betekenis

Wat is de definitie van prestatiedruk? Wat betekent het? Ik zou het als volgt kunnen omschrijven: prestatiedruk die je ervaart om te moeten presteren. Bij prestatiedruk duidt men vaak op druk van buitenaf (privé omgeving, school, werk) en minder op prestatiedruk die je jezelf oplegt.

Toch is die formulering te eng. Prestatiedruk kan ook van jezelf komen immers? Wie een gezonde ambitie heeft of een gezonde prestatiedrang ervaart ook prestatiedruk. En wanneer het talent zichtbare presteerder bij je past ervaar je dat zeker.

Prestatiedruk: te hoog of te laag

Doe de test!

Bij De Steven kun je een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in jouw kwaliteiten, eigenschappen,  persoonskenmerken en valkuilen.

Zo krijg je inzicht in jouw ontwikkeldoelen.

Meer informatie

Stress en valkuilen

Sommige persoonlijke valkuilen dragen extra bij aan vermoeidheid, uitputting, stress of burn-out.

Wil je een overzicht van mogelijke andere valkuilen die daarbij een rol spelen?

Stress valkuilen

Druk om te presteren hoeft niet negatief te zijn

Het positieve nieuws bij deze definitie is: er is niets mis met prestatiedruk. Het heeft zelfs een functie. Het is voor mensen nu eenmaal goed dat ze worden aangezet, gestimuleerd om te presteren en het beste uit zichzelf te halen. Prestatiedruk heeft te maken met ‘moeten’ maar ook ‘iets moeten’  hoeft niet verkeerd te zijn per definitie. Wanneer er iets van jou verwacht wordt, brengt dat structuur en ook in zekere zin motivatie.

Sterker nog: als er niets van jou verwacht wordt, als er geen enkele prestatie verwacht of geëist wordt van jou draagt dit niet bij aan jouw algemene welzijn of welbevinden.

Prestatiedruk wordt dus vaak als negatief bestempeld maar wat negatief is, is teveel of te weinig prestatiedruk.

Vormen van prestatiedruk

Ik noem een drietal factoren van prestatiedruk:

  • Je legt jezelf druk op

    Je vindt van jezelf dat je moet presteren. Waarom? Misschien ben je ambitieus of prestatiegericht. In ieder geval: je verwacht iets van jezelf.

  • Anderen leggen jou druk op

    Het kan zo zijn dat anderen jou druk opleggen. In een werksituatie kan dat jouw leidinggevende zijn. Er worden prestaties van jou verwacht. Je moet bepaalde doelstellingen behalen, er wordt gewerkt met KPI’s of targets. Voor jongeren kan het druk zijn die ervaren wordt om schoolprestaties te leveren of om examens of tentamens te behalen.

  • Maatschappelijke druk

    Een vorm van prestatiedruk kan ook een bepaalde maatschappelijke druk zijn die op jou wordt uitgeoefend. Dat geldt voor jongeren als ouderen overigens. Dat kan de maatschappelijke norm zijn dat jongeren toch zeker wel een Hbo-opleiding moeten hebben (ongeacht of ze dat willen of kunnen). Dat geldt in brede zin ook voor ouderen. Steeds meer worden we beoordeeld op wat we wel en niet kunnen, wat we wel of niet gepresteerd hebben, wat we wel of niet verworven hebben en of we al dan geen succes hebben.

Klachten onder jongeren

Klachten als gevolg van prestatiedruk komen veel voor. Zelfs jongeren ervaren stress, slapeloosheid, depressieve gevoelens en burn-out. Een duidelijk verband is aanwezig met opgelegde druk door de maatschappij, school, ouders, vrienden of vriendinnen. Ook social media schijnt invloed te hebben op het ervaren van prestatiedruk. Dat is de druk om aan het ideaalbeeld te voldoen waarbij iedereen gelukkig is en negatieve gevoelens zijn uitbannen.

Stress, burnout onder jongeren en studenten

Ongezonde prestatiedruk

Wanneer gaat prestatiedruk dan tegen je werken? Op twee manieren:

  • Te weinig prestatiedruk

    Wanneer er te weinig prestatiedruk is, komt er meestal niets uit jouw vingers. We zien het bijvoorbeeld gebeuren wanneer mensen werkloos worden. Als ze werkten, gingen ze op tijd uit bed en op tijd naar bed. Terwijl ze de hele dag al gewerkt hadden, deden ze de tuin en de huishouding er even bij in de avonduren of in het weekend. Nu ze iedere dag een zee van tijd hebben, doen ze steeds minder.

    Hetzelfde systeem ontstaat wanneer er op de werkvloer niks van je wordt verwacht. Vrijheid is geen blijheid in dat kader.

  • Te veel prestatiedruk

    Een overmatige prestatiedruk werkt tegen je wanneer je van jezelf zaken verwacht die onrealistisch zijn of wanneer je in een omgeving zit die zaken van je verwacht die niet realistisch zijn. Factoren die daarbij een rol kunnen spelen zijn: te hoge doelstellingen, de lat te hoog, te veeleisend zijn. Voorbeelden?

    • van jezelf een prestatie verwachten die te hoog is of in een omgeving verkeren waar men dat van je verwacht
    • een prestatie verwachten (jezelf of anderen) die binnen de gestelde termijn niet haalbaar is

    Kort samengevat: te veel, te hoog, te snel.

  • Onjuiste prestatiedruk

    Afzonderlijk noem ik ook graag een onjuiste prestatiedruk. In feite is een teveel of een te weinig aan prestatiedruk ook onjuist, maar hier bedoel ik nog wat anders. Onbalans tussen willen, kunnen en zijn zorgt ook vaak voor een onjuiste prestatiedruk. Wat bedoel ik daarmee?

    • Van jezelf dingen vragen die niet bij je passen
    • Van jezelf dingen vragen die je niet kunt
    • Zaken willen leren die je niet kunt leren om dat die niet overeenstemmen met jouw kwaliteiten
    • Carrière willen maken op een bij je niet passende manier
  • Onjuiste maatschappelijke druk

    Een onjuiste maatschappelijke druk kan ook bijdragen aan een teveel of een te weinig druk om te presteren. De behoefte om gehoord en gezien te worden kan zo groot zijn dat mensen zich in alle bochten wringen om erbij te horen. Dat kan zich uiten in:

    • altijd meer willen en nooit genoeg hebben
    • altijd hoger moeten opklimmen op de maatschappelijke ladder
    • menen dat het altijd leuk moet zijn in het leven en dat je je altijd fijn en plezierig moet voelen
    • een levensideaal voorstellen die feitelijk niet bestaat waarbij je jezelf alles kunt permitteren of kunt verwerven
    • een maakbare wereld voorstellen

Stress en burn-out

Wil je meer weten over coaching gericht op vermindering van stress of begeleiding bij burn-out?

Stressmanagement

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Jan Stevens


Nieuw in de webshop

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden

Ebook jezelf kwijtraken

Meer informatie

Webinar terugkijken: ontdek jouw kwaliteiten en talenten

Wil je de webinar terugkijken over het ontdekken van jouw kwaliteiten en talenten? Onderwerpen:

  • Wat is talent?
  • Wat zijn kernkwaliteiten?
  • Indeling van kwaliteiten
  • Zelfvertrouwen en kwaliteiten
  • Kwaliteiten in de koelkast
  • Jouw kwaliteiten ontdekken

Schrijf je meteen in en na betaling van € 12,50 krijg je meteen toegang.

Webinar kwaliteiten

Meer informatie

Authentiek communiceren

Wil je werken aan jouw communicatie? E-book authentiek communiceren is te bestellen via de webshop!

ebook communicatie

Meer informatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Op de hoogte blijven van onze nieuwste workshops, webinars of artikelen die wij plaatsen? Abonneer je op onze (gratis) nieuwsbrief!

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.