home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / zelfkennis zelfinzicht / mensenkennis

Mensenkennis: inzicht in de mens!

Mensenkennis is belangrijk. Tenminste dat vind ik. In dit artikel wil ik graag uitleggen wat mensenkennis is, waarom dat zo belangrijk is en hoe mis het kan gaan wanneer er gebrek aan mensenkennis is.

Kennis is te mager!

Ik zeg er meteen bij: kennis is mij te mager wanneer het over mensen gaat. Dat veronderstelt dat je dat kunt leren op school. Je gaat studeren en je leert heel veel over de factor mens:

• Over aard en karakter
• Over behoeften die de mens drijven
• Over motivatie en motieven
• Over normen en over waarden
• Over persoonskenmerken en eigenschappen

Dat is op zich prima en dat voegt heel veel toe. Maar voor mij betekent dat niet automatisch dat je mensenkennis hebt. Ik denk dat mensenkennis ook een gave is.

De ander in zijn wezen en eigenheid verstaan

Mensenkennis leg ik uit als: ‘de ander in zijn wezen en eigenheid verstaan’. Verstaan is wat anders dan ‘horen’. Verstaan is een combinatie van begrijpen en doorvoelen. Verstaan is dat jij niet door jouw bril naar de ander kijkt maar dat je ‘door het oog van de ander meekijkt’ en ‘door het oor van de ander meeluistert’. Het gaat niet om wat jij ervan vindt, het gaat erom wat de ander vertelt. Het gaat niet om jouw oor-deel, het gaat erom dat jij hoort wat de ander vertelt en bedoelt maar ook om wat de ander niet vertelt en toch bedoelt.

Verstaan is: begrijpen en doorvoelen

Verstaan is dat jij jouw oordeel aan de kant zet en luistert en hoort door het oor van de ander. Verstaan is dat jij jouw zienswijze aan de kant zet en luistert, begrijpt en doorvoelt hoe de ander het ziet.

Bovendien: het hoort allemaal bij elkaar. Ik denk dat we dat nogal eens vergeten. De ene keer doen we een loopbaanonderzoek. Dan onderzoeken we iemands drijfveren. Vervolgens doen we een persoonskenmerkentest. Alsof dat heel wat anders is. Maar zoals de spieren in jouw lichaam met elkaar verbonden zijn, zo zijn ook alle aspecten van de menselijke geest aan elkaar verbonden.
En die mens vertelt zijn/haar verhaal: in de context van zijn/haar perceptie, zijn/haar levensverhaal.

Graaf dieper!

Mijn vriend Ton was een mensenkenner eerste klas. Ik schetste ooit een beeld van iemand waar ik dagelijks mee wandelde. Ton had gesproken voor een publiek van ca. 400 personen, en hij zei: ‘die persoon waar jij het over had, zat die daar en daar?’. Kijk! Vakmanschap! Mensenkenner ten top!

Toen ik 24 jaar was werkte ik bij een opleidingsinstituut dat applicatieprogrammeurs, applicatiebeheerders, applicatieontwikkelaars opleidde. Op een dag zat de kantine vol nieuwe cursisten. Mijn collega zei: ‘er zijn drie applicatieprogrammeurs, kun jij vertellen wie dat zijn?’. Ik wees ze zomaar aan. Hij zei: ‘jij wist het hè?’. En mijn antwoord tot op vandaag is: ‘nee, ik wist niets, ik zag het’.

Ik zeg, graaf dieper: je zult meer juwelen vinden! Ga niet af op wat je hoort en ziet. En laat jouw oog- en oordeel los. De ander verstaan lukt alleen als je door zijn/haar ogen kijkt en wanneer je leert luisteren door zijn/haar oren.