Gevoelens van geluk! Ben je gelukkig?
Geluk en gelukkig: daar is al heel wat over geschreven en gezongen. De wereld zit er vol van. Hoeveel liedjes zijn er gezongen over geluk? Hoeveel gedichten zijn er gedicht? Ieder mens wil gelukkig zijn en ieder mens gun je geluk. Geluk hoort bij blijdschap en vreugde, omdat je ervaart dat iets jou goeddoet, dat een behoefte wordt vervuld of dat jouw leven op dat moment betekenisvol aanvoelt. Maar wat is geluk eigenlijk? En hoe ervaar je gevoelens van geluk?
Wat betekenen geluk en je gelukkig voelen?
Geluk wordt vaak als volgt gedefinieerd:
- Tevreden zijn of genoegen nemen met de bestaande situatie.
- Als alles goed gaat of als het zo gaat als ik had verwacht.
- Als de omstandigheden goed zijn of meevallen.
- Wanneer we succes of voorspoed hebben.
Ik omschrijf het zo: gevoelens van geluk ontstaan wanneer jouw persoonlijke behoeften worden vervuld.
Wat betekent: ik ben geluk(t) en het lukt mij?
De diepste gedachte achter geluksgevoelens is: ‘Ik ben gelukt.’ Of is het toeval dat ‘geluk’ en ‘gelukt’ zoveel verwantschap hebben? Wat betekent het dat je gelukt bent? Ik duid het in een aantal kenmerken. Wanneer:
- Je merkt dat je gewaardeerd wordt.
- Je voelt en ervaart dat jij er mag zijn.
- Je erbij hoort.
- Het leven voor jou zinvol is en een doel heeft.
- Je van betekenis bent en wanneer je iets toevoegt aan deze wereld.
- Je gehoord wordt en wanneer mensen je serieus nemen.
- Je je verbonden voelt met anderen.
‘Het lukt mij’ geeft ook gevoelens van geluk. Het is de combinatie van gevoelens van tevredenheid en voldoening, omdat het je lukt wat je wilde realiseren.
Wat is het verschil tussen geluk hebben en je gelukkig voelen?
Zie je het verschil tussen geluk hebben en je gelukkig voelen? Wanneer we spreken over geluk hebben, dan gaat het meestal over materiële zaken. Voorbeelden?
- Hun woning heeft maar een week in de verkoop gestaan, je moet soms ook een beetje geluk hebben.
- Hij heeft echt geluk gehad dat de manager hem een vaste baan heeft aangeboden.
Geluk wordt hier geduid wanneer je iets hebt bereikt, verworven of gekregen. In materiële zin is geluk hebben dus verwant aan succes en succesvol zijn. Maar daarom hoef je je nog niet gelukkig te voelen. Je gelukkig voelen is heel wat anders en duidt juist op immateriële zaken.
Wanneer ervaar je gevoelens van geluk?
Ik maak er geen woordenstrijd of scrabble van. De volksmond zegt bij het winnen van de loterij: ‘Die hebben geluk gehad.’ Maar dat is wat anders dan geluk ervaren of je gelukkig voelen. Je kunt je gelukkig voelen:
- Wanneer je jouw pasgeboren baby in de armen neemt.
- In jouw relatie: samenzijn, begrepen worden, aandacht krijgen of intiem worden.
- Wanneer je in de natuur loopt en jij je verwondert over de schoonheid ervan.
- Met wie je zelf bent, met jezelf.
- Door een goed gesprek van hart tot hart.
- Wanneer je je begrepen voelt.
Gaan verdriet en geluk samen?
Pas was ik bij een meneer van bijna 100 jaar oud. Hij vertelde dat zijn vrouw in 2011 is overleden. Het raakte hem toen hij daarover sprak. Maar hij zei: ‘Ik voel me zo gelukkig als ik eraan terugdenk. Want we hadden het samen zo goed.’ Zie je dat verdriet en geluk soms hand in hand gaan?
Of zoals iemand onlangs tegen me zei: ‘We hebben een kinderwens die niet wordt vervuld, maar dat betekent niet dat we niet gelukkig zijn samen.’
Iemand schreef
Zonnestralen verlichten mijn kamer
verblindend, kijk ik naar dat spel.
Ik droom, ik geniet en ik vergeet
de realiteit, het nu van deze dag.
Het koude gemoed wat in mij zetelt
smelt weg als sneeuw, sneeuw voor de zon.
Glinsterende ijspegels verliezen hun kracht
en ontdooien zienderogen.
De kleuren die ik zie doen mij vergeten,
het hemels blauw zie ik en verder niet.
Een warmtegloed maakt zich van mij meester,
Ik voel geluk, geen rouw en geen verdriet.
’t Is slechts een moment, een droom
en voor ik het weet is het eind alweer in zicht.
De tijd tikt met rasse schreden
en rijgt uren tot een dag en dagen tot een maand.
Ben je zelf verantwoordelijk voor jouw geluk?
De volksmond zegt al snel: hij maakt mij gelukkig of zij maakt hem gelukkig. Maar ik kijk daar toch wat anders tegenaan. Anderen dragen wellicht bij aan jouw geluk. Maar je bent zelf verantwoordelijk voor jouw behoeften en gevoelens. Niet een ander! Anderen maken je niet gelukkig. Stel dat de ander ermee stopt: dan heb je een probleem. Het hangt niet van een ander af of je je gelukkig voelt of niet. Het hangt dus ook niet van een ander af wanneer je je niet gelukkig voelt.
Geluk heeft te maken met de vervulling van jouw behoeften. Dat kan een ander niet voor jou doen. Dat moet je zelf doen. Weet je ook wat jouw behoeften zijn?
De volksmond zegt dat een ongeluk in een klein hoekje zit. Klopt het dat geluk dan in een grote hoek te vinden is?
Kun je geluk afdwingen?
Geluk dwing je ook af, zegt de volksmond. Is dat zo? Ik ben een klein beetje voorzichtig nu. Want als je geluk kunt afdwingen, dan zou je dus ook ongeluk afdwingen. En als dat zo gezegd wordt, kom ik op terrein waar terughoudendheid vereist is. Voor je het weet kom je bij de schuldvraag. Of wordt iemand die zich ongelukkig voelt beschuldigd op de manier van: ‘Je veroorzaakt het ook zelf’ of ‘Jij wilt ook niet anders.’ Voel je ook aan dat het dan de verkeerde kant op gaat?
Overigens, wanneer ik spreek over geluk afdwingen, lijkt het er heel erg op dat de wereld maakbaar is en dat we ons leven naar onze eigen hand kunnen zetten. Dat is niet helemaal waar. Het leven is niet perfect, de wereld is niet perfect en alles is niet maakbaar. Anderzijds is het zeker zo dat er factoren zijn die geluk bevorderen en dat er factoren zijn die het geluk in de weg staan. Deels heb je er dus invloed op of je je gelukkig voelt en voor een deel zijn er omstandigheden die jouw geluk bevorderen of tenietdoen.
Wat staat jouw geluk in de weg?
Onrealistische verwachtingen over onszelf, het leven of anderen kunnen ons geluk in de weg staan. Of vergeten te leven in het hier en nu. Maar er kunnen meer factoren zijn:
- Perfectionisme.
- Alles onder controle willen hebben en houden, de zogenaamde behoefte aan controle.
- De lat te hoog leggen en veeleisend zijn voor jezelf.
- Nooit genoeg en altijd meer willen hebben.
- Te weinig aandacht hebben voor eigen behoeften en gevoelens.
- Jezelf verwaarlozen.
Hoe hangen geluk en behoeften samen?
Geluk heeft dus met jouw behoeften te maken. En behoeften gaan in eerste instantie over immateriële zaken. Wie zijn behoeften vervult, krijgt positieve gevoelens. Geluk is een positief gevoel, net als blijdschap, vrolijkheid, vredigheid, vreugde, tevredenheid en je relaxt voelen.
Wanneer wordt geluk afhankelijk van voorwaarden?
Geluk wordt afhankelijk van voorwaarden wanneer je tegen jezelf zegt dat je pas gelukkig kunt zijn als alles klopt. Eerst moet je succes hebben, een bepaald inkomen verdienen, erkenning krijgen, de ideale relatie hebben of jouw doelen bereiken. Tot die tijd stel je geluk als het ware uit. Iedere vervulde voorwaarde wordt bovendien al snel gevolgd door een nieuwe. Zo verschuift het moment waarop je gelukkig mag zijn steeds verder naar de toekomst.
Dat betekent niet dat omstandigheden geen invloed hebben. Verlies, ziekte, onzekerheid en teleurstelling doen iets met jouw geluk. Maar wanneer jouw gevoel volledig afhankelijk wordt van wat er buiten jou gebeurt, raak je ook afhankelijk van factoren die je niet altijd kunt beïnvloeden.
Welke gevoelens hangen samen met geluk?
Geluk kan zichtbaar worden doordat je levenslustig in het leven staat. Je voelt energie, zin en nieuwsgierigheid. Soms merk je het vooral doordat je je opgewekt en vrolijk voelt. Je lacht gemakkelijker en straalt iets uit wat ook anderen kunnen opmerken.
Geluk kan bovendien beginnen met ergens zin in hebben. Je verheugt je op wat gaat komen en merkt dat jouw energie al in beweging komt. Geluk, levenslust, vrolijkheid en voorpret zijn niet hetzelfde, maar ze kunnen elkaar wel versterken.
Welke ontwikkeldoelen passen bij geluk?
Een belangrijk ontwikkeldoel kan zijn om jouw eigen behoeften te leren kennen. Geluk kan ontstaan wanneer belangrijke behoeften worden vervuld, maar dan moet je wel weten wat je werkelijk nodig hebt.
Daarnaast kan het helpen om jouw verwachtingen te onderzoeken en bij te stellen. Onrealistische verwachtingen over jezelf, anderen en het leven kunnen jouw geluk voortdurend uitstellen.
Ook kan het belangrijk zijn om jouw gevoelens toe te staan en te ervaren. Je hoeft niet voortdurend gelukkig te zijn. Verdriet, teleurstelling en geluk kunnen soms zelfs naast elkaar bestaan.
Veelgestelde vragen over geluk
Geluk roept ook vragen op over kwetsbaarheid, vergelijking en de manier waarop je jouw geluksgevoel met anderen deelt. Hieronder beantwoord ik vijf verdiepende vragen.
Waarom kan geluk soms een schuldgevoel oproepen?
Je kunt je schuldig voelen wanneer jij iets moois ervaart terwijl iemand anders verdriet, verlies of tegenslag kent. Toch helpt het de ander meestal niet wanneer jij jouw eigen geluk kleiner maakt. Je kunt blij zijn en tegelijkertijd aandacht hebben voor het verdriet van een ander.
Waarom went een mens aan gunstige omstandigheden?
Wat eerst bijzonder of waardevol voelde, kan na verloop van tijd gewoon worden. Je aandacht verschuift dan naar wat nog ontbreekt. Bewust stilstaan bij wat er al is, kan voorkomen dat je er volledig aan voorbijgaat.
Kun je bang zijn om jouw geluk weer kwijt te raken?
Ja. Een fijne periode kan de angst oproepen dat er straks iets misgaat. Daardoor houd je jezelf in en durf je niet volledig te genieten. Die angst zegt vaak iets over eerdere teleurstellingen of jouw behoefte aan zekerheid.
Hoe deel je geluk zonder op te scheppen?
Vertel wat een gebeurtenis met jou doet in plaats van alleen te benadrukken wat je hebt bereikt. Daarmee deel je jouw vreugde zonder jezelf boven een ander te plaatsen.
Waarom kan het geluk van een ander pijnlijk zijn?
Het geluk van een ander kan zichtbaar maken wat jij zelf mist of waar je naar verlangt. Dat betekent niet automatisch dat je de ander niets gunt. Het kan een aanwijzing zijn om jouw eigen behoefte of verdriet serieus te nemen.
Wat betekent geluk voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Geluk kan zichtbaar maken welke behoeften, mensen, activiteiten en ervaringen voor jou werkelijk van betekenis zijn.
Persoonlijke ontwikkeling betekent niet dat je voortdurend gelukkig moet zijn. Het betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor jouw behoeften en leert omgaan met wat je wel en niet kunt beïnvloeden.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 13-08-2016
Update: 5 augustus 2026.
