home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / kunnen / wel kunnen maar past niet

Je kunt het wel, maar het past niet bij je

Soms kun je iets wel, terwijl het toch niet bij je past. Dat is een ingewikkeld vraagstuk en reden voor mij om er eens woorden aan te geven. Misschien herken je dat je een functie of taak inhoudelijk goed aankunt, maar dat je er geen voldoening uit haalt. Dan ontbreekt het je niet aan kennis of vaardigheden. De vraag is of het werk past bij wie je bent. Dit artikel is een verdieping op de vraag wat je kunt.

Je vindt het niet meer leuk of de uitdaging is weg

Ik noem eerst een paar voor de hand liggende redenen. Je kunt het werk wel, maar je vindt het niet meer leuk. Dat betekent dat jouw interesse niet meer bij deze taken ligt. Of je hebt het wel gehad met de functie. Je kent het werk, je hebt de benodigde ervaring en je weet precies wat je moet doen. Maar er zit voor jou geen uitdaging meer in. Het werk vraagt niets nieuws meer van je en je merkt dat jouw aandacht ergens anders naartoe gaat.

De functie past niet bij wie je bent

Wie mij kent, weet dat ik graag praat over willen, kunnen en zijn. Jazeker: wie je bent, heeft ook invloed op wat je kunt en wat je wilt. Toch benoem ik het hier als een afzonderlijk onderdeel. Stel, je kunt iets goed, maar het past niet bij jou. Hoe kan dat? Dan kan de functie niet aansluiten bij jouw kernkwaliteiten, talenten, normen of waarden. Dat kan op verschillende manieren zichtbaar worden.

Past niet bij jouw kernkwaliteiten of talenten

Qua vaardigheden en opleiding past een functie wel bij je, maar jouw talenten en kernkwaliteiten liggen op een heel ander vlak. Een voorbeeld? Stel, je bent accountant. Je hebt de opleiding goed doorlopen en werkervaring opgedaan. Je komt in een functie waarbij je financiële jaarverslagen moet maken. Op zich kun je dat ook prima. Je bent er immers voor opgeleid. Maar eigenlijk zou je in deze functie heel accuraat, nauwkeurig en precies moeten zijn. Je zou oog moeten hebben voor details. Terwijl je iemand bent van de hoofdlijn, de grote lijn en de lange termijn. In onze termen gesproken: ze vragen een aardetype, maar dat ben jij niet.

Een ander voorbeeld in dit kader: je hebt op een bepaald gebied veel expertise in huis. Je wilt graag voor jezelf beginnen. Toch ontbreken jou de ondernemerskwaliteiten die je ook als zzp’er nodig hebt. Je merkt dat je daardoor vastloopt. Zolang je opdrachten hebt, gaat het nog. Maar andere aspecten blijken niet bij jou te passen. Vandaar mijn stelling: de een is ondernemer in hart en nieren. De ander is door de fiscus aangemerkt als ondernemer. Zie je het verschil?

Of werk werkelijk bij je past, hangt dus niet alleen af van jouw opleiding en ervaring. Ook jouw talenten, drijfveren en persoonlijke kwaliteiten spelen een rol. In onze serie over loopbaan en loopbaanontwikkeling lees je meer over passend werk en het maken van loopbaankeuzes.

Past niet bij jouw normen en waarden

Pas moest ik een verkoper trainen in het closen van de deal. Zijn baas vond dat hij te zacht was bij het afsluiten van de deal. Hij moest meer doordrukken. Maar bij nadere analyse had ik een andere conclusie. Het past bij deze verkoper niet om een ander iets ‘door de strot te drukken’. Dat gevoel heeft hij, terwijl zijn leidinggevende dat ‘closen van de deal’ noemt. Er wordt dus iets van hem gevraagd waar hij niet achter kan staan.

Kunnen en zijn in beeld

Wanneer je kijkt naar wat je kunt en naar wie je bent, ontstaan verschillende combinaties. Soms sluiten jouw kennis, vaardigheden, talenten en persoonlijke kwaliteiten goed op elkaar aan. Soms is die aansluiting er nog niet of helemaal niet.

Ik kan het en het past bij me

Als je het kunt en het past bij je, is er een functie of zijn er taken waar je voldoening uit haalt. Je beschikt over de kennis en vaardigheden en het werk sluit aan bij jouw talenten en persoonlijke kwaliteiten. Dat zou je moeten willen wanneer het over willen, kunnen en zijn gaat.

Ik kan het nog niet, maar het past wel bij me

Grote kans dat hier jouw latente talent ligt. Het past wel bij je. Je hebt er de kwaliteiten voor en wellicht ligt hier jouw ontwikkelingsgebied. Een opleiding, training of cursus gericht op het vermeerderen van kennis en vaardigheden kan je helpen om dit verder te ontwikkelen.

Ik kan het wel, maar het past niet bij me

Je kunt het werk inhoudelijk aan, maar je vindt het niet meer leuk. Misschien ben je doorgegroeid en heb je meer kennis en vaardigheden in huis dan de functie vraagt. Het kan ook zijn dat het werk niet past bij jouw kernkwaliteiten of dat het ingaat tegen jouw normen en waarden. Je kunt dan blijven functioneren, maar je haalt er weinig voldoening uit.

Ik kan het niet en het past niet bij me

De vierde mogelijkheid heet: ik kan het niet en het past niet bij me. Nooit aan beginnen dus! Je mist de benodigde kennis of vaardigheden en de taak sluit ook niet aan bij jouw talenten en persoonlijke kwaliteiten.

Hoe merk je dat een functie niet bij je past?

Je merkt het vaak niet doordat je het werk niet aankunt. Juist omdat je het wel kunt, blijf je ermee doorgaan. Toch kunnen er signalen ontstaan. Je hebt steeds minder plezier in jouw werk, je raakt verveeld of je moet jezelf voortdurend aansporen. Misschien voel je weerstand tegen bepaalde taken of merk je dat jouw energie vooral buiten het werk terugkomt. Je kunt ook het gevoel krijgen dat je een rol speelt of dat je niet volledig jezelf kunt zijn. Dat zijn signalen om niet alleen te kijken naar wat je kunt, maar ook naar wat je wilt en wie je bent.

Hoogbegaafd of hoogsensitief

Hoogbegaafde en hoogsensitieve mensen lopen regelmatig aan tegen het vraagstuk: ik kan het wel, maar het past niet bij me. Qua kennis en kunde is alles aanwezig. Maar de zijnsaspecten kloppen niet met wat nodig is in de functie. De omgeving, cultuur, manier van samenwerken of inhoud van het werk sluit onvoldoende aan. Loop je daartegenaan in jouw functioneren? Laat het dan niet voortbestaan, maar onderzoek wat er precies niet past.

Veelgestelde vragen over werk dat niet bij je past

Onderstaande vragen helpen je om het verschil te herkennen tussen iets niet kunnen en iets wel kunnen terwijl het niet bij je past.

Hoe kan werk niet bij je passen terwijl je er goed in bent?

Je kunt door opleiding en ervaring voldoende kennis en vaardigheden hebben ontwikkeld. Toch kan het werk onvoldoende aansluiten bij jouw talenten, interesses, waarden of persoonlijkheid. Goed presteren betekent dus niet automatisch dat het werk bij je past.

Betekent verveling dat een functie niet bij je past?

Niet altijd. Verveling kan tijdelijk zijn of ontstaan doordat bepaalde taken te weinig uitdaging bieden. Wanneer de verveling langdurig blijft en de functie weinig ruimte geeft voor jouw talenten en interesses, kan dat wel een signaal zijn dat het werk niet meer bij je past.

Kun je jezelf aanpassen aan werk dat niet bij je past?

Je kunt jouw gedrag aanpassen en nieuwe vaardigheden ontwikkelen. Maar wanneer je jezelf voortdurend moet aanpassen aan werk dat botst met jouw kernkwaliteiten of waarden, kost dat veel energie. Aanpassen lost dan het onderliggende verschil niet altijd op.

Moet je meteen ander werk zoeken?

Nee. Onderzoek eerst wat er precies niet past. Misschien kunnen taken worden aangepast, kun je andere verantwoordelijkheden krijgen of is er binnen de organisatie een functie die beter aansluit. Pas daarna kun je beoordelen of een andere werkomgeving nodig is.

Wat is het verschil tussen iets niet willen en iets dat niet bij je past?

Iets niet willen gaat over jouw motivatie, behoeften en keuzes. Iets dat niet bij je past, gaat over de aansluiting met jouw talenten, waarden en persoonlijkheid. Beide kunnen tegelijk spelen, maar het zijn verschillende vragen.

Je kunt het wel maar het past niet bij je

Velden met een * zijn verplicht.

Aanvullende voorbeelden: