home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / durven

Durf je wel?

Durven speelt een rol bij persoonlijke ontwikkeling. Weet je dat ik daar heel lang over moest nadenken? Hoe krijg ik dit op een goede manier verwoord? Durven komt van het Middelnederlandse woord dorven, wat duidt op nodig hebben, en durren of dorren, wat duidt op wagen. Wellicht helpt deze duiding bij de betekenis van durven. Binnen willen, kunnen en zijn gaat durven over de stap die je zet wanneer iets bij je past, je het wilt en je bereid bent om het te wagen.

Zie je wat er gebeurt? Bij durven spelen jouw waarneming, inzichten, vaardigheden en vermogen om een situatie in te schatten een rol. Ook jouw persoonlijke eigenschappen, overtuigingen, normen en waarden zijn van invloed. Durven is dus niet hetzelfde als blind ergens op afstappen. Je overziet wat je doet, voelt waarom de stap nodig is en besluit vervolgens om hem te zetten.

Wat maakt dat je een goede durfal bent?

In jouw en mijn leven is het soms nodig om een stap te zetten. Dan bedoel ik niet dat je een nieuwe afvalcontainer aanschaft omdat de kleur je niet meer bevalt. Die stap valt nog wel mee. Ik moet denken aan vandaag. Twee deelnemers die bij mij een coachingstraject volgen, hebben ontslag genomen bij hun huidige werkgever. In dit geval namen ze ontslag zonder dat ze een andere baan hadden. Dat is gedurfd, toch? Vooral wanneer je ook nog een schoorsteen hebt die moet roken en je geen financiële reserves hebt waar je jaren op kunt teren. Durven heeft dus te maken met bepaalde zekerheden die je verlaat. Je zet je huis te koop terwijl je nog geen nieuwe woning hebt. Je koopt een nieuwe woning terwijl de huidige woning nog niet is verkocht. Je gaat werken in een nieuw vak of begint aan een studie die helemaal nieuw voor je is. De behoefte aan baanzekerheid kan zo’n stap extra spannend maken.

Een goede durfal kijkt en luistert naar zijn of haar behoeften en laat zich daardoor leiden. Je vertrouwt op jouw verstand en intuïtie. Vertrouwen op je gevoel is goed, maar je hebt je hersenen niet voor niets gekregen. Je schat de situatie in en beoordeelt wat er kan gebeuren. Daarbij laat je je leiden door jouw eigen morele kompas.

Waarom durf je niet?

Soms durven we niet. Ik durf de ladder niet op, want ik heb hoogtevrees. En ik ga beslist niet in een open lift. Zo kun je allerlei dingen niet durven. Je durft een risico niet aan, je durft niet van baan te veranderen of je durft jouw financiële zekerheden niet op te geven. De vraag is dan wat jou precies tegenhoudt. Is het een reëel gevaar dat je goed hebt ingeschat? Of zorgt angst ervoor dat je een noodzakelijke stap niet zet?

Welke rol spelen angst en moed?

Nu zie je dat je twee reisleiders hebt. Angst en moed gaan altijd met je mee wanneer je iets wel of niet durft. Angst is een sterke emotie. Onderschat haar niet. Je bent bang dat het verkeerd gaat, dat je in de problemen komt, dat je valt, faalt of iets verkeerd doet. Angst kan je de keel dichtknijpen. Let op: angst heeft ook een functie. Angst bewaart je voor gekke dingen en maakt je alert op gevaar. Moed duidt op lef, onverschrokkenheid, gewaagdheid en dapperheid. Moedig zijn betekent niet dat je geen angst voelt. Je besluit dat je ondanks de angst een passende stap zet. Lees daarover ook het artikel over moed en durf.

Wat heeft jouw zelfbeeld met durven te maken?

Jouw zelfbeeld speelt een rol bij wat je wel of niet durft. Je kunt overtuigingen over jezelf hebben. Je zegt bijvoorbeeld: ‘Ik ben niet zo’n spreker in een groep, dus ik durf geen spreekbeurt te houden.’ Dat is een belemmerende overtuiging. Je kunt ook denken zoals Pippi Langkous: ‘Ik heb dit nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.’ Hoe je naar jezelf kijkt, beïnvloedt de ruimte die je jezelf geeft om iets te proberen. Daarom raakt durven ook aan de vraag wie je bent en welke beelden je over jezelf hebt opgebouwd.

Moedigt jouw omgeving je aan of juist niet?

Ook jouw omgeving kan een rol spelen. Word je aangemoedigd, gestimuleerd en geïnspireerd om een stap voorwaarts te zetten? Of word je ontmoedigd en wordt jou angst aangepraat? Laat je je leiden door jouw omgeving? Of neem je de feedback van anderen tot je en haal je die vervolgens door jouw eigen morele kompas? Dat is belangrijk bij het maken van keuzes. De omgeving kan dingen zien die jij over het hoofd ziet, maar de omgeving hoeft jouw behoefte, verlangen en situatie niet beter te kennen dan jijzelf.

Wanneer durf je te weinig?

Te weinig durven kan je in de weg zitten. Wanneer je durven bekijkt zoals ik het hiervoor omschrijf, durf je te weinig wanneer je een stap voorwaarts moet zetten maar het niet doet. Je neemt een risico niet, terwijl dat risico wel in jouw behoefte voorziet. Of je dooft jouw verlangens en luistert er niet naar. Dan blijft het bij denken, wensen en overwegen. Er verandert pas iets wanneer je uiteindelijk overgaat tot doen.

Kun je ook te veel durven?

Je kunt ook te veel durven. Te veel durven duidt op driestheid, onbesuisdheid, branie en bluf. Je gaat risico’s aan die onnodig zijn en niet in jouw behoeften voorzien. Je zet stappen die je niet nodig hebt. Je luistert niet goed naar jouw verstand en intuïtie en gaat dingen aan die je niet kunt overzien. Het kan je ontbreken aan zelfbeheersing of je handelt impulsief en ondoordacht. Dan is durven geen moed meer, maar bravoure.

Wat durf je op het persoonlijke vlak?

Durven gaat niet alleen over ontslag nemen, verhuizen of een nieuwe studie beginnen. Ook in jouw persoonlijke ontwikkeling zijn er situaties waarin je iets moet wagen. Durf jij:

• Jezelf te laten zien zoals je bent?
• Jouw kwetsbaarheid te tonen?
• De beelden te verlaten die de maatschappij op jou heeft gelegd?
• Een eigen moreel kompas te ontwikkelen en los te laten wat jou is aangepraat?
• Te communiceren, presenteren en spreken zoals je bent in plaats van zoals het hoort?
• Te gaan staan voor jouw talent?
• Jouw eigen weg te gaan?
• Tegenslagen te incasseren?
• De werkelijkheid onder ogen te zien?
• Realistische verwachtingen van jezelf te hebben?

Veelgestelde vragen over durven

Onderstaande vragen helpen je om het verschil te herkennen tussen moed, angst, voorzichtigheid en onnodige bravoure.

Betekent durven dat je niet bang bent?

Nee. Je kunt bang zijn en toch een stap zetten. Moed ontstaat juist wanneer je de angst onder ogen ziet, de situatie beoordeelt en besluit om ondanks de spanning te handelen.

Hoe weet je of een risico verantwoord is?

Onderzoek wat je nodig hebt, wat je wilt bereiken en welke gevolgen de stap kan hebben. Luister naar jouw verstand en intuïtie en beoordeel of het risico in verhouding staat tot wat de stap je kan brengen.

Kun je leren om meer te durven?

Ja. Durven groeit door passende ervaringen. Door eerst een kleine stap te zetten, ontdek je wat je aankunt. Daardoor ontstaat vertrouwen om later een grotere stap te nemen.

Wanneer is niet durven juist verstandig?

Niet durven kan verstandig zijn wanneer je de gevolgen niet kunt overzien, wanneer het risico onnodig groot is of wanneer de stap helemaal niet aansluit bij jouw behoeften, waarden en mogelijkheden.

Wat is het verschil tussen durven en roekeloos zijn?

Bij durven overzie je de situatie en maak je een bewuste keuze. Bij roekeloosheid negeer je risico’s, handel je impulsief of neem je een risico dat nergens voor nodig is.