home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / kunnen / wel kunnen niet durven

Je kunt het wel, je wilt het wel, maar je durft niet

Herken je dat gevoel? Je kunt het wel, je wilt het wel, maar je durft niet. Waarover gaat het? Ik probeer het uit te leggen. Stel je eens voor dat je een functie wordt aangeboden of een bepaald project mag leiden. Of je zou voorzitter kunnen worden van het schoolbestuur of de sportclub. Diep in je hart zou je het wel willen doen. Je weet ook dat je het zou kunnen. Toch is er die aarzeling. Is het schroom? Ben je terughoudend? Deze situatie gaat niet over een gebrek aan kennis, ervaring of kunnen. Je durft de stap nog niet te zetten.

Durven is best lastig

Durven is best lastig. Het gaat erom dat je uit je comfortzone komt, je nek durft uit te steken, andere wegen durft te gaan dan je altijd deed en beslissingen durft te nemen die verdergaande gevolgen voor je kunnen hebben. Durven betekent niet dat je nergens bang voor bent. Het betekent dat je ondanks de spanning toch een stap zet. Lees meer over durven en moed tonen.

Past het werkelijk bij je?

Wat helpt, is jezelf kennen en jezelf bevragen. Een eerste vraag is: past het bij je? In een ander artikel schrijf ik over de situatie waarin je iets wel kunt, maar het niet bij je past. Ik neem nu even aan dat jouw antwoord ja is. Ja, het past bij mijn persoon, bij wie ik ben en bij mijn persoonskenmerken.

Dan is de volgende vraag: kun je het ook? Dat kun je uitleggen als: heb je er de kennis voor? Heb je de benodigde diploma’s? Beschik je over de vaardigheden die in dat werkveld nodig zijn? Wanneer het antwoord ook ja is, past het bij je en kun je het.

Wil je er werkelijk voor kiezen?

Toch voel je je nog wat onwennig of onzeker. Je aarzelt. Je voelt je beschroomd. Dus ga ik nog even door met vragen stellen. Een volgende vraag is: wil je het werkelijk? Willen gaat ook over vragen als: wil je hier jouw tijd en aandacht aan geven? Wil je er energie in stoppen? Ben je bereid tijd, energie en aandacht te geven aan dat project, die functie of die taak?

Is het antwoord nog steeds ja? Dan kun je het dus, het past bij je en je wilt het. De aarzeling komt dan niet voort uit onkunde of gebrek aan motivatie. Er is iets anders wat jou tegenhoudt.

Waar komt jouw aarzeling vandaan?

Voel je nog steeds aarzeling? Kan dat onzekerheid zijn omdat je het nog nooit hebt gedaan? Misschien weet je rationeel dat je de taak aankunt, maar mis je de ervaring die jou zekerheid geeft. Je kunt immers niet terugvallen op eerdere situaties waarin je hebt bewezen dat het goed ging.

Dan wordt het tijd om die aarzeling te overwinnen. En dat kun je zeker. Als kind leerde je lopen terwijl je het nooit eerder had gedaan. Je leerde fietsen terwijl je het nooit eerder had gedaan. Je wist vooraf ook niet zeker of het zou lukken. Door het te proberen, te vallen, op te staan en het opnieuw te doen, werd jouw wereld groter.

Onzekerheid betekent niet dat je het niet kunt

Onzekerheid wordt soms verward met onkunde. Omdat je twijfelt, ga je denken dat je het misschien niet kunt. Maar twijfel is geen bewijs van onvermogen. Je kunt over de kennis, vaardigheden en kwaliteiten beschikken en toch spanning voelen wanneer je iets voor het eerst doet.

Bij een nieuwe functie, taak of verantwoordelijkheid kun je niet precies voorspellen hoe alles zal verlopen. Dat maakt je onzeker. Je hebt nog geen routine en je hebt jezelf in die situatie nog niet meegemaakt. De vraag is dan niet alleen: kan ik het? De vraag is ook: geef ik mezelf de gelegenheid om ervaring op te doen?

Wat hebben zekerheden met durven te maken?

Ik heb nog een andere invalshoek voor je. Stel: je kunt het wel, je wilt het ook en het past bij je. Maar nu moet je uit je comfortzone. Daardoor verlies je een aantal zekerheden. Wanneer je jouw zogenaamde zekerheden verliest, kun je je onzeker voelen. Dat is logisch. Je weet wat je hebt, maar je weet nog niet precies wat je krijgt.

De kunst is om stappen te zetten en jouw comfortzone te verbreden. Je hoeft niet direct een enorme sprong te maken. Een eerste stap kan voldoende zijn om te ervaren wat er gebeurt en om nieuwe zekerheid op te bouwen.

Hoe zet je toch de eerste stap?

Je hoeft niet te wachten tot alle twijfel verdwenen is. Waarschijnlijk komt dat moment niet. Durven ontstaat vaak niet vóórdat je iets doet, maar juist doordat je het doet. Je neemt een besluit, probeert iets uit en ontdekt gaandeweg dat je meer aankunt dan je dacht.

Maak de stap daarom zo concreet mogelijk. Wat is het eerste wat je moet doen? Met wie moet je spreken? Welke informatie heb je nog nodig? Welke vaardigheid wil je verder ontwikkelen? Door een grote stap op te delen in kleinere stappen, maak je de onzekerheid overzichtelijker zonder te ontkennen dat je het spannend vindt.

Veelgestelde vragen over wel kunnen, maar niet durven

Onderstaande vragen helpen je om beter te begrijpen waarom je aarzelt en wat je nodig hebt om een stap te zetten.

Waarom twijfel ik terwijl ik weet dat ik het kan?

Weten dat je iets kunt, neemt niet alle onzekerheid weg. Een nieuwe situatie brengt onbekende gevolgen en verantwoordelijkheden met zich mee. Je kunt vertrouwen hebben in jouw vaardigheden en toch spanning voelen over wat er gaat gebeuren.

Is niet durven hetzelfde als een gebrek aan zelfvertrouwen?

Niet altijd. Je kunt in het algemeen voldoende zelfvertrouwen hebben en toch aarzelen bij een specifieke stap. Soms ontbreekt vooral ervaring. Soms ben je bang om een fout te maken, om zichtbaar te worden of om bestaande zekerheden los te laten.

Moet je altijd uit je comfortzone stappen?

Nee. Niet iedere mogelijkheid past bij jou of is de moeite waard. Onderzoek eerst of je het werkelijk wilt, of het bij je past en of je bereid bent er tijd en energie aan te geven. Pas daarna komt de vraag of angst jou onnodig tegenhoudt.

Hoe weet je of de stap te groot is?

Een stap kan te groot zijn wanneer je onvoldoende kennis, voorbereiding of ondersteuning hebt. Je hoeft de stap dan niet af te wijzen. Je kunt hem kleiner maken, aanvullende informatie verzamelen of eerst een deel van de benodigde ervaring opdoen.

Kun je leren om meer te durven?

Ja. Durven groeit door ervaring. Iedere keer dat je ondanks spanning een passende stap zet, ontdek je wat je aankunt. Daardoor ontstaat nieuwe zekerheid en wordt jouw comfortzone geleidelijk groter.