home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / volhardend

Volhardend zijn: doorgaan als het tegenzit

Volhardend is een kwaliteit. Ben je volhardend? Dan geef je niet snel op. Je bent vasthoudend en hebt een route uitgestippeld om jouw doel te bereiken. Onvermoeibaar ga jij jouw gang. Tegenslagen overwin je, je laat je niet snel afleiden en je komt onverzettelijk over op anderen. Je bent standvastig.

Het is echt een kwaliteit in hoe je jezelf in beweging zet. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat volharding over doorgaan wanneer iets moeite kost, wanneer het tegenzit of wanneer het resultaat langer op zich laat wachten dan je had gehoopt.

Is volhardend hetzelfde als doorzettingsvermogen?

Goede vraag: in hoeverre is volharding hetzelfde als doorzettingsvermogen ontwikkelen? Ik wil er geen bibliotheekdiscussie van maken. Het is geen woordenspel. Iemand die volhardend is, zal waarschijnlijk ook een doorzetter zijn.

Bij volharding hoor ik vooral iets van blijven staan en vasthouden. Dat kan gaan over een doel, maar ook over een overtuiging, ideaal of principe. Doorzettingsvermogen gaat sterker over de kracht om door te gaan ondanks moeite, vermoeidheid of tegenslag. In de praktijk lopen die kwaliteiten natuurlijk behoorlijk door elkaar.

• Je houdt vast aan jouw mening, zienswijze of gedachten.
• Je bent onverzettelijk wanneer het over belangrijke principes gaat.
• Je blijft werken aan de realisatie van idealen of doelstellingen.

Wanneer helpt volharding je door tegenslag heen?

Volharding laat zich vooral zien wanneer het niet vanzelf gaat. Zolang alles meezit, hoef je weinig volharding te tonen. Pas wanneer je weerstand krijgt, een tegenslag moet verwerken, kritiek ontvangt of langer op resultaat moet wachten, blijkt of je blijft staan.

Daar zit de kracht van deze kwaliteit. Je laat je niet bij de eerste teleurstelling ontmoedigen. Je weet dat sommige doelen tijd vragen en dat niet iedere tegenvaller betekent dat je op de verkeerde weg zit. Je kunt opnieuw beginnen, jouw aanpak bijstellen en toch vasthouden aan wat je wilt bereiken.

Wanneer moet je juist stoppen of jouw koers bijstellen?

Volhouden is niet hetzelfde als koste wat het kost doorgaan. Soms veranderden de omstandigheden. Soms blijkt een doel niet meer haalbaar of niet meer belangrijk. En soms krijg je informatie die je eerder niet had. Dan is koers wijzigen geen zwakte.

De kunst is om onderscheid te maken tussen een moeilijke fase en een doodlopende weg. Geef je op omdat het even tegenzit? Dan kan volharding nodig zijn. Ga je alleen nog door omdat stoppen als falen voelt? Dan is het verstandig om opnieuw te kijken. Volharding heeft richting nodig, anders wordt doorzetten stug doorgaan.

Welk leerdoel hoort bij een sterke volharding?

Het leerdoel dat erbij hoort is toegeeflijk of meegaand kunnen zijn. Daarmee bedoel ik niet dat je jouw overtuiging moet opgeven zodra iemand anders iets roept. Het betekent dat je open blijft staan voor informatie, feedback en een ander perspectief. Probeer het contact met de ander niet te verliezen terwijl je stevig blijft staan.

In de communicatie zit daar ook het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. En vooral ook: gelijk zijn. Jouw standpunt kan voor jou volkomen logisch zijn, maar wanneer je de relatie met de ander onderweg verliest, wordt jouw volharding ineens een stuk minder effectief.

Een ander leerdoel is: flexibel kunnen meebewegen. Niet ieder doel vraagt namelijk steeds dezelfde route. Je kunt vasthouden aan het doel en ondertussen jouw aanpak veranderen.

Waar ergert een volhardend persoon zich aan?

Voor mensen die volhardend zijn, is de irritatie dat anderen soms snel van mening veranderen, het bijltje er snel bij neergooien, erg meegaand zijn of hun hoofd laten hangen wanneer het even tegenzit. Mensen die net zo gemakkelijk van standpunt of overtuiging wisselen als van overhemd spreken jou waarschijnlijk minder aan.

Toch zit ook daar een spiegel. Wat jij gebrek aan ruggengraat noemt, kan soms aanpassingsvermogen zijn. En wat jij volharding noemt, kan door een ander als koppigheid worden ervaren. Het verschil zit niet alleen in hoe lang je volhoudt, maar ook in de vraag of je open blijft staan voor wat er om je heen gebeurt.

Is volhardend zijn voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je begint enthousiast, maar wanneer het moeilijk wordt of het resultaat niet snel genoeg komt, neemt jouw motivatie af. Je laat je gemakkelijk ontmoedigen door kritiek of tegenslag. Dan kan volharding voor jou een uitdaging zijn.

De ontwikkeling zit dan niet in koste wat het kost doorgaan. Het begint bij leren verdragen dat resultaat tijd kost. Maak het doel kleiner, houd zicht op waarom je ermee begonnen bent en leer dat een tegenslag niet automatisch betekent dat je moet stoppen. Soms ligt de volgende stap gewoon achter het moment waarop je normaal gesproken zou afhaken.

Welke ontwikkeldoelen passen bij volhardend zijn?

Wanneer volharding sterk bij jou past, hoef je jouw vasthoudendheid niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in blijven toetsen of jouw doel en aanpak nog kloppen.

• Blijven luisteren naar andere inzichten zonder jouw doel meteen los te laten.
• Jouw aanpak aanpassen wanneer de omstandigheden daarom vragen.
• Herkennen wanneer doorgaan kracht is en wanneer stoppen verstandiger is.

Veelgestelde vragen over volhardend zijn

Volharding is een krachtige kwaliteit, maar juist bij deze kwaliteit ligt de grens tussen doorzetten en te lang doorgaan soms dicht bij elkaar. Daarom nog vijf aanvullende vragen.

Is volhardend zijn hetzelfde als nooit opgeven?

Nee. Nooit opgeven klinkt stoer, maar kan ook onverstandig zijn. Volharding betekent dat je niet bij de eerste tegenslag stopt. Het betekent niet dat je nooit een doel, werkwijze of overtuiging opnieuw mag beoordelen.

Kun je volhardend zijn en toch flexibel blijven?

Zeker. Je kunt heel standvastig zijn in wat je wilt bereiken en tegelijkertijd flexibel zijn in de route ernaartoe. Juist die combinatie voorkomt dat volharding verandert in starheid.

Waarom raken volhardende mensen geïrriteerd door opgevers?

Omdat jij waarschijnlijk gewend bent dat tegenslag erbij hoort en dat je dan nog een keer probeert. Wanneer iemand anders snel stopt, kan dat voor jou voelen alsof diegene onvoldoende moeite doet. Toch kan een ander goede redenen hebben om een andere keuze te maken.

Wanneer wordt doorzetten fanatiek?

Dat gebeurt wanneer het doel bijna alles gaat bepalen. Je verliest dan oog voor jouw grenzen, gezondheid, relaties of andere belangrijke zaken. Volharding dient jouw doel. Fanatisme kan ervoor zorgen dat jij uiteindelijk jouw doel gaat dienen.

Kan volharding ook in communicatie zichtbaar worden?

Ja. Je kunt lang vasthouden aan jouw mening en blijven proberen de ander te overtuigen. Dat is niet altijd verkeerd, maar wanneer je niet meer werkelijk luistert, komt de relatie onder druk te staan. Dan ligt koppigheid dichtbij.