home / carriere / sollicitatietraining / afwijzing sollicitatiegesprek

Afgewezen na een sollicitatie: hoe ga je ermee om?

Je hebt al verschillende sollicitaties achter de rug en steeds volgt er een afwijzing. Op een gegeven moment ga je jezelf afvragen wat er misgaat. Doe je iets verkeerd? Past jouw cv niet? Kom je tijdens het gesprek onvoldoende uit de verf? Of heb je simpelweg nog niet de juiste werkgever getroffen? Binnen onze sollicitatietraining kijken we daarom niet alleen naar één sollicitatie, maar ook naar het patroon dat ontstaat wanneer het langere tijd niet lukt. Zeker tijdens een outplacementtraject is het belangrijk om afwijzingen niet alleen te incasseren, maar af en toe bewust te onderzoeken wat ze zeggen over jouw zoektocht en aanpak.

Doe je iets verkeerd?

Dat hoeft helemaal niet. Je kunt een goede sollicitatie doen en toch worden afgewezen omdat een andere kandidaat beter aansloot. Maar wanneer hetzelfde patroon zich steeds herhaalt, mag je jezelf wel een paar kritische vragen stellen. Zoek je naar functies die werkelijk bij jouw profiel passen? Word je voldoende uitgenodigd? Sluiten jouw cv en motivatie aan bij het werk dat je zoekt? Kom je tijdens gesprekken goed over? En heb je voldoende scherp wat jij een werkgever te bieden hebt? Evalueren betekent niet dat je automatisch de schuld bij jezelf legt. Het betekent dat je onderzoekt welk deel van het proces je kunt beïnvloeden.

Kijk waar in het sollicitatieproces het misgaat

Niet iedere afwijzing vertelt hetzelfde verhaal. Wanneer je tientallen reacties verstuurt en bijna nooit wordt uitgenodigd, ligt de vraag ergens anders dan wanneer je regelmatig op gesprek komt maar steeds na het tweede gesprek afvalt. Kijk daarom naar het hele proces in plaats van alleen naar het eindresultaat.

• Vind je nauwelijks passende vacatures? Kijk dan opnieuw naar jouw zoekrichting en de functies waarop je mikt.
• Solliciteer je veel maar word je nauwelijks uitgenodigd? Onderzoek dan jouw selectie van vacatures, cv en motivatie.
• Word je regelmatig uitgenodigd maar kom je niet verder? Kijk dan kritisch naar jouw sollicitatiegesprekken en presentatie.
• Kom je ver in procedures maar word je steeds de tweede kandidaat? Dan kan het verschil klein zijn en hoeft er niet automatisch iets fundamenteel mis te zijn met jouw aanpak.

Voorkom dat sollicitatiemoeheid tot paniekacties leidt

Wanneer afwijzingen zich opstapelen, ontstaat gemakkelijk de gedachte dat je jouw eisen maar moet laten varen en op alles moet reageren. Daarmee dreig je van teleurstelling in paniek solliciteren terecht te komen. Dan wordt het belangrijkste criterium dat je ergens wordt aangenomen, terwijl de vraag of het werk werkelijk bij je past steeds minder belangrijk wordt. Soms moet je vanwege jouw situatie concessies doen, maar probeer dat bewust te doen en niet uitsluitend vanuit angst dat je anders nooit meer aan het werk komt.

Zijn jouw verwachtingen nog realistisch?

Het is ook zinvol om jouw verwachtingen af en toe opnieuw te bekijken. Misschien zoek je alleen binnen een heel kleine regio, wil je uitsluitend een bepaalde functie, mag jouw salaris absoluut niet veranderen of wil je alleen onder een zeer specifieke combinatie van arbeidsvoorwaarden werken. Daar mag je voor kiezen, maar iedere extra voorwaarde maakt het zoekgebied kleiner. De andere kant is net zo belangrijk: uit teleurstelling alles accepteren wat langskomt kan betekenen dat je jezelf tekortdoet of opnieuw in werk terechtkomt dat niet bij je past. De vraag is dus niet of je eisen moet hebben, maar of je bewust weet welke voorwaarden voor jou noodzakelijk zijn en waar ruimte zit.

Evalueer jouw sollicitatieaanpak

Maak na verloop van tijd eens een tussenbalans op. Hoe lang zoek je inmiddels? Hoeveel passende vacatures heb je gevonden? Hoe vaak heb je gereageerd? Hoe vaak ben je uitgenodigd en hoe ver kwam je vervolgens in de procedure? Door dat concreet te bekijken, ontstaat vaak een veel bruikbaarder beeld dan wanneer je alleen denkt: "Het lukt maar niet." Evalueren is geen administratieve oefening. Het helpt je ontdekken welk onderdeel goed gaat en waar misschien iets aangepast moet worden.

Heb je jouw vorige baan voldoende achter je gelaten?

Zeker na gedwongen vertrek kan jouw vorige werksituatie nog veel ruimte innemen. Misschien ben je boos, teleurgesteld of voel je jezelf beschadigd door wat er is gebeurd. Dat kan onbedoeld meekomen in gesprekken met mogelijke werkgevers. Je hoeft jouw verleden niet te vergeten voordat je verder mag, maar het helpt wel wanneer je erover kunt praten zonder dat het hele sollicitatiegesprek opnieuw over jouw vorige werkgever gaat. Bij gedwongen baanverlies besteden we meer aandacht aan die overgang.

Klopt jouw profiel nog met wat je zoekt?

Misschien ben je begonnen met een bepaalde functie voor ogen, maar merk je na een aantal maanden dat daar weinig passende mogelijkheden liggen. Of je ontdekt tijdens gesprekken dat een ander soort werk je eigenlijk meer aanspreekt. Kijk dan opnieuw naar jouw profiel: wie ben je, wat kun je, wat wil je en waar ligt jouw toegevoegde waarde? Binnen outplacement gebruiken we daarvoor het persoonlijk marketingprofiel. Dat profiel is geen document dat voor altijd vaststaat. Nieuwe informatie uit de arbeidsmarkt kan reden zijn om jouw richting verder aan te scherpen.

Word je voldoende uitgenodigd?

Wanneer je bijna nooit wordt uitgenodigd, heeft het weinig zin om uitsluitend jouw sollicitatiegesprekken te trainen. Dan moet je eerder onderzoeken wat er vóór dat gesprek gebeurt. Reageer je op functies waarvoor jouw profiel werkelijk aansluit? Komt die aansluiting voldoende terug in jouw cv en motivatie? En maak je duidelijk waarom juist deze vacature interessant voor je is? Pas wanneer je weet waar de uitval ontstaat, kun je gericht iets verbeteren.

Word je wel uitgenodigd maar niet aangenomen?

Dan verschuift de aandacht naar het gesprek. Hoe duidelijk vertel je wat je kunt? Kun je concrete voorbeelden geven? Komt jouw motivatie geloofwaardig over? Stel je zelf goede vragen en maak je voldoende duidelijk waarom deze functie bij jou past? Probeer na ieder gesprek zo concreet mogelijk terug te kijken. Niet alleen: "Het voelde niet goed", maar: waar verloor ik de draad, welke vraag vond ik moeilijk en op welk moment had ik mijn verhaal duidelijker kunnen vertellen?

Heb je naast plan A ook een plan B?

Een duidelijke voorkeursroute helpt bij het zoeken naar werk, maar het kan verstandig zijn om vooraf te bedenken wat je doet wanneer die route onvoldoende resultaat oplevert. Plan A kan bijvoorbeeld bestaan uit jouw ideale functie binnen een bepaalde sector en regio. Plan B hoeft niet te betekenen dat je alles loslaat. Je kunt bijvoorbeeld jouw zoekgebied vergroten, naar aanverwante functies kijken of onderzoeken welke andere sector jouw ervaring kan gebruiken. Het voordeel is dat je zulke keuzes vooraf bewust maakt in plaats van ze vanuit teleurstelling ineens te moeten nemen.

Vraag om feedback als dat mogelijk is

Na een afwijzing kun je vragen waarom een andere kandidaat is gekozen en of de werkgever feedback voor je heeft. Niet iedere werkgever zal daar uitgebreid antwoord op geven, maar soms krijg je informatie waar je werkelijk iets aan hebt. Misschien was jouw ervaring minder passend, bleef jouw motivatie onvoldoende duidelijk of was een andere kandidaat simpelweg sterker op een belangrijk onderdeel. Luister naar die feedback zonder iedere opmerking onmiddellijk als waarheid te beschouwen. Eén mening is nog geen patroon, maar dezelfde feedback uit verschillende gesprekken verdient wel aandacht.

Afwijzing is geen oordeel over jouw waarde

Dat je niet wordt gekozen voor een functie betekent uiteindelijk alleen dat je voor die functie en op dat moment niet de gekozen kandidaat bent. Toch wordt een afwijzing gemakkelijk veel groter gemaakt: zie je wel, ik ben niet goed genoeg. Probeer dat onderscheid te bewaren. Natuurlijk mag een afwijzing teleurstellen en na een lange zoektocht kan die behoorlijk hard aankomen. Maar gebruik de uitkomst waar mogelijk als informatie. Wat leer ik hiervan en wat betekent dit voor mijn volgende stap?

Wanneer moet je jouw aanpak veranderen?

Verander niet na iedere afwijzing meteen alles. Dan weet je uiteindelijk niet meer wat wel en niet werkt. Kijk naar patronen over meerdere sollicitaties en bepaal daarna waar bijstelling nodig is. Misschien moet je jouw zoekrichting aanscherpen, misschien jouw cv verbeteren en misschien blijkt vooral het gesprek een struikelblok. Bij gericht solliciteren gaat het verder over het kiezen van vacatures en werkgevers die werkelijk aansluiten op jouw profiel in plaats van steeds meer reacties te versturen.

Omgaan met afwijzing binnen outplacement

Binnen outplacement hoort evalueren bij de zoektocht naar nieuw werk. Niet omdat iedere afwijzing uitgebreid geanalyseerd moet worden, maar omdat we willen voorkomen dat iemand maandenlang precies hetzelfde blijft doen terwijl het nauwelijks resultaat oplevert. We kennen dan jouw profiel, weten welke richting je zoekt en kunnen samen bekijken waar het proces stokt. Soms hoeft er nauwelijks iets te veranderen en is vooral volhouden nodig. Soms wordt juist duidelijk dat jouw zoekrichting, presentatie of sollicitatieaanpak moet worden bijgesteld.

Veelgestelde vragen over afwijzing tijdens het solliciteren

Wanneer afwijzingen zich opstapelen, ontstaat gemakkelijk twijfel over jezelf en over jouw aanpak. Hieronder beantwoord ik vijf vragen die daarbij regelmatig spelen.

Waarom word ik steeds afgewezen na een sollicitatie?

Daar kan niet één reden voor worden gegeven. Misschien sluit een andere kandidaat beter aan, misschien solliciteer je op functies die onvoldoende bij jouw profiel passen of misschien zit er ergens in jouw cv, motivatie of gesprek ruimte voor verbetering. Kijk daarom naar het patroon over meerdere sollicitaties in plaats van één afwijzing als bewijs te zien.

Hoe voorkom ik sollicitatiemoeheid?

Zorg dat solliciteren niet jouw hele dag en identiteit gaat beheersen. Werk met een gerichte aanpak, evalueer regelmatig wat jouw activiteiten opleveren en blijf voldoende ruimte houden voor andere dingen. Wanneer je alleen maar meer gaat solliciteren omdat eerdere reacties niets opleverden, kan de vermoeidheid juist toenemen.

Heeft het zin om na een afwijzing om feedback te vragen?

Ja, vooral wanneer je ver in een procedure bent gekomen. Vraag rustig of de werkgever kan aangeven wat uiteindelijk het verschil heeft gemaakt. Niet iedere organisatie geeft uitgebreide feedback, maar bruikbare informatie kan je helpen bij een volgende sollicitatie.

Moet ik na veel afwijzingen mijn eisen verlagen?

Niet automatisch. Onderzoek eerst waarom jouw zoektocht onvoldoende resultaat oplevert. Misschien moet je jouw zoekgebied verbreden of bepaalde voorwaarden opnieuw bekijken, maar dat is iets anders dan uit teleurstelling iedere baan accepteren. Maak bewuste keuzes over wat voor jou belangrijk blijft en waar je eventueel ruimte hebt.

Wanneer is het verstandig mijn sollicitatieaanpak opnieuw te bekijken?

Wanneer je over langere tijd hetzelfde patroon ziet, is evalueren verstandig. Word je vrijwel nooit uitgenodigd, kijk dan vooral naar jouw zoekrichting, cv en motivatie. Kom je regelmatig op gesprek maar niet verder, onderzoek dan jouw presentatie en antwoorden tijdens het gesprek. Zo werk je aan het onderdeel waar werkelijk winst te behalen valt.