Accepteren of acceptatie: is dat te leren?
Je moet het gewoon accepteren. Tenminste, dat wordt nogal gauw gezegd. Zo van: ‘Het is nu eenmaal niet anders.’ Maar accepteren is geen knop die je even omzet. Het is een werkwoord met een brede en soms diepe betekenis. In dit artikel gaat het over accepteren als onderdeel van loslaten. Wat betekent het, waarom is het soms zo moeilijk en kun je het leren?
- Wat betekent accepteren?
- Waarom is acceptatie moeilijk?
- Wat is het verschil met aanvaarden?
- Kun je leren accepteren?
Wat betekent accepteren?
Accepteren lijkt veel op het verschil tussen accepteren en aanvaarden. In gewone taal worden beide woorden vaak door elkaar gebruikt. Het onderscheid zit meestal meer in gevoel en betekenis dan in een harde definitie. Stel dat jouw fiets te koop staat en je krijgt een bod van 50 euro. Dan kun je dat bod afwijzen of accepteren. Je kunt ook een functie of een nieuwe baan accepteren. Bij kleine zaken is accepteren vaak een besluit. Bij verlies, ziekte of ingrijpende verandering is het meestal een proces.
Wanneer betekent accepteren dat je de strijd opgeeft?
Accepteren betekent soms dat je de strijd staakt tegen een situatie die er nu eenmaal is. Je stopt dan met vechten tegen het feit zelf. Dat betekent niet dat je niets meer doet of dat je alles maar goedvindt. Je erkent dat iets werkelijk zo is en richt jouw energie op wat nog wel mogelijk is. Soms moet je in het leven incasseren. Ik weet hoe moeilijk dat kan zijn. Juist dan kan stoppen met vechten tegen wat niet te veranderen is ruimte geven.

Is accepteren hetzelfde als goedkeuren?
Nee. Accepteren betekent niet dat je iets goedkeurt, eerlijk vindt of prettig vindt. Je kunt accepteren dat een relatie voorbij is en daar nog steeds verdrietig of boos over zijn. Je kunt accepteren dat iemand jou onrecht heeft aangedaan en toch een grens stellen. Accepteren betekent dat je erkent wat er werkelijk is. Het zegt niet dat je ermee instemt.
Wanneer is accepteren moeilijk?
Heb je vaak moeite om zaken te accepteren zoals ze zijn? Dat kan ermee te maken hebben dat je niet iemand bent die alles voor zoete koek slikt en klakkeloos aanneemt wat een ander zegt. Dat is positief. Wanneer je daarin doorslaat, krijg je er last van en kan het neigen naar eigengereidheid. Moeite met accepteren speelt vooral wanneer iets raakt aan liefde, gezondheid, werk, identiteit, toekomst of verwachtingen.
- Jouw partner heeft de relatie beëindigd en jij zit vol verwijten en opstandigheid.
- Je moet een ziekte accepteren waardoor je lichaam niet meer doet wat je gewend was.
- Je baan is opgezegd.
- Je hebt een geliefde door de dood verloren.
- Jouw geliefde is ziek en er is geen uitzicht op herstel.
- Je probeert het verleden een plek te geven, maar het lukt nog niet.
- Je hebt een kinderwens die niet wordt vervuld.
- Je verlangt naar een partner, terwijl je alleen bent.
- Je moet leren leven met een beperking.
Zo kan ik doorgaan. Accepteren gaat ver. Moeite met accepteren ook. Juist bij dit soort gebeurtenissen laat acceptatie zich niet afdwingen.
Waarom begrijpt je hoofd het wel, maar je gevoel nog niet?
Accepteren is een kwestie van hoofd en hart. In je hoofd weet je allang hoe het zit. Jouw hoofd weet dat het leven verdergaat, dat het niet anders is of dat je er niets meer aan kunt doen. Maar zolang dat alleen in je hoofd zit, blijven het dooddoeners. Accepteren gaat niet alleen over rationeel weten, maar ook over innerlijk weten. Dat betekent dat jouw gevoelens en emoties langzaam mee moeten komen. Verdriet, boosheid of machteloosheid betekenen niet dat je faalt. Ze horen vaak bij het proces.
Is acceptatie een besluit of een proces?
Accepteren is het werkwoord. Acceptatie is het proces of de toestand die kan ontstaan. Bij kleine dingen kan dat snel gaan. Bij verlies, ziekte of een grote verandering is het zelden in één keer klaar. Dat was op school anders. Je doorliep een aantal klassen en kreeg daarna een diploma. Op de levensschool krijg je geen diploma’s. Je slaagt niet en je hoeft zelfs geen examen te doen. Soms moet je dezelfde werkelijkheid meerdere keren opnieuw onder ogen zien.
Kun je het leven leren accepteren zoals het komt?
Het leven leren accepteren zoals het tot je komt, is levenskunst. Het betekent dat je niet voortdurend de strijd aangaat met gebeurtenissen waarop je geen invloed hebt. Voor een deel kun je iets doen. Soms heb je invloed, moet je handelen of verwachtingen bijstellen. Voor een groot deel kun je ook niets veranderen. Het leven is niet maakbaar en al helemaal niet voor 100%. Leren om niet tegen het leven te vechten gaat niet zonder slag of stoot. Het gaat ook niet zonder negatieve gevoelens, innerlijke strijd of verdriet.
Soms vraagt dit ook dat je leert toegeven dat je niet alles meer kunt. Dat kan spelen bij ziekte, ouder worden, verminderde energie of een blijvende beperking. Toegeven is dan niet hetzelfde als verliezen. Het is erkennen wat jouw huidige mogelijkheden werkelijk zijn.
Hoe werkt acceptatie bij verlies en rouw?
Acceptatie wordt vaak genoemd binnen acceptatie binnen de fasen van een rouwproces. Maar een rouwproces verloopt niet keurig van stap één naar stap vijf. Verdriet, boosheid, ongeloof en rust kunnen elkaar afwisselen en later opnieuw terugkomen. Accepteren betekent niet dat het verlies geen pijn meer doet. Het betekent dat je langzaam onder ogen ziet dat de werkelijkheid niet meer teruggaat naar hoe zij was. Soms moet je daardoor ook jouw verwachtingen, idealen en toekomstbeelden bijstellen.
Wat is het verschil tussen acceptatie en zelfacceptatie?
Deze pagina gaat vooral over situaties en gebeurtenissen accepteren. Zelfacceptatie gaat over wie jij bent. Daarbij gaat het om jezelf accepteren zoals je bent, met jouw kwaliteiten, valkuilen, twijfels, geschiedenis en eigenaardigheden. Het kan moeilijk zijn om jouw seksuele geaardheid te accepteren, om te erkennen dat je een opleiding niet haalt of dat jouw leven anders is gelopen dan je had gehoopt. Dat raakt aan dezelfde beweging, maar de nadruk ligt dan op jezelf in plaats van op een gebeurtenis.
Is gelatenheid hetzelfde als acceptatie?
Acceptatie heeft niets te maken met desinteresse of gelatenheid. Opmerkingen als deze kunnen wel zo klinken:
- Ze bekijken het maar.
- Het kan mij niet schelen.
- Laat maar.
- Het is niet anders.
- Je kunt er toch niets aan doen.
Dergelijke uitspraken kunnen eerder wijzen op zelfbescherming of pijnvermijding. De pijn is dan misschien zo groot dat je haar niet wilt voelen. Rationeel probeer je de pijn uit te schakelen, maar dat lukt niet werkelijk. De vraag is daarom: heb je echt geaccepteerd wat er is, of probeer je vooral niet meer te voelen wat het met je doet?
Is accepteren te leren?
Acceptatie begint met weten dat het een proces is. Wanneer je dat herkent en durft te erkennen, ben je al een stap verder. Je bent verder dan wanneer je jezelf een deadline oplegt waarop het proces volgens jou afgerond moet zijn. Je leert accepteren door eerlijk te kijken naar wat feitelijk zo is, te onderscheiden waarop je nog invloed hebt en gevoelens niet weg te drukken. Niet door steeds harder tegen jezelf te zeggen dat het nu maar eens klaar moet zijn.
Accepteren betekent dus niet dat je alles passief ondergaat. Je handelt waar dat mogelijk is, stelt grenzen waar dat nodig is en laat los waar jouw invloed ophoudt. Soms lukt dat vandaag en komt morgen het verzet weer terug. Ook dat hoort erbij.
Webinar over loslaten
Soms weet je met je hoofd allang dat iets niet meer te veranderen is, terwijl je gevoel nog in verzet komt. In dit webinar neem ik je mee in invloed en verantwoordelijkheid, verwachtingen bijstellen, gevoelens toelaten en loslaten in het hier en nu. Ook ziekte, beperkingen, ouder worden en het erkennen van jouw eigen grens komen aan bod.
Veelgestelde vragen – FAQ
Accepteren klinkt eenvoudig, maar bij verlies, ziekte of ingrijpende verandering is het vaak een heel proces. Hieronder beantwoord ik veelgestelde vragen over acceptatie.
Wat betekent accepteren?
Accepteren betekent dat je erkent dat iets werkelijk zo is. Dat kan een klein besluit zijn, zoals een aanbod aannemen, maar ook een langdurig proces bij verlies, ziekte of verandering.
Is accepteren hetzelfde als goedkeuren?
Nee. Je kunt erkennen dat iets gebeurd is zonder het eerlijk, prettig of aanvaardbaar gedrag te vinden. Acceptatie sluit boosheid, verdriet en het stellen van grenzen niet uit.
Wat is het verschil tussen accepteren en aanvaarden?
In gewone taal worden beide woorden vaak door elkaar gebruikt. Accepteren legt vaak de nadruk op erkennen dat iets feitelijk zo is. Aanvaarden raakt meestal meer aan de innerlijke en gevoelsmatige verwerking.
Waarom is acceptatie zo moeilijk?
Acceptatie is moeilijk wanneer de werkelijkheid botst met jouw wensen, verwachtingen, identiteit of toekomstbeeld. Je hoofd kan iets al begrijpen, terwijl jouw gevoel nog tijd nodig heeft.
Kun je iets accepteren en toch actie ondernemen?
Ja. Je kunt accepteren dat een situatie bestaat en tegelijk onderzoeken wat je nog kunt veranderen. Acceptatie betekent niet dat je passief wordt of geen grens meer stelt.
Is acceptatie hetzelfde als berusting?
Nee. Bij berusting kun je passief worden en jouw invloed niet meer gebruiken. Bij acceptatie erken je wat er is en blijf je kijken naar wat nog wel mogelijk of nodig is.
Kun je leren accepteren?
Ja, maar niet door jezelf te dwingen. Je kunt leren feiten onder ogen te zien, invloed en machteloosheid te onderscheiden, gevoelens toe te laten en jezelf geen kunstmatige deadline op te leggen.
Omgaan met verandering
Accepteren wordt moeilijk wanneer de werkelijkheid anders is dan je had gehoopt of verwacht. In de training omgaan met verandering werk je aan bewustwording, veerkracht en het omgaan met situaties waarop je niet altijd invloed hebt.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 20-12-2020
Update: 11 juli 2026.


