Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Onbezonnen en ondoordacht: handel jij soms te snel?

Ben je soms onbezonnen en ondoordacht? Is dat een valkuil van je? Dat betekent dat je weleens acties hebt die op zijn zachtst gezegd onhandig zijn. Of dat je uitspraken doet die onzorgvuldig zijn. Vaak zit daar ook een kracht achter. Wanneer slagvaardig zijn bij jou past, houd je van aanpakken, beslissen en doorpakken. Alleen kun je jezelf soms net te weinig tijd gunnen om te bedenken wat de gevolgen zijn van wat je zegt of doet.

Wat betekent onbezonnen of ondoordacht zijn?

Wat betekent onbezonnenheid? Ik probeer het te duiden:

  • Soms denk je niet goed na over wat je zegt of doet.
  • Bezint eer gij begint heb jij ingeruild voor begint eer gij bezint.
  • Soms ben je niet behoedzaam en ga je lichtzinnig om met bepaalde zaken.
  • Je kunt weleens een domme uitspraak doen.
  • Soms ben je nalatig of onberaden.
  • Je zegt weleens onverstandige dingen.
  • Soms ben je impulsief en loszinnig.
  • Je onderschat de consequenties nog weleens van lichtvaardig handelen.
  • Je stapt te snel over bezwaren heen.
  • Losbandigheid is je niet helemaal vreemd.
  • Je neemt niet altijd verantwoordelijkheid voor jouw gedrag.
  • Je bent vaker niet oplettend en soms zelfs achteloos.

De kern is dat je handelt of spreekt voordat je voldoende hebt stilgestaan bij de gevolgen. Dat kan in een klein moment zitten. Een uitspraak die eruit floept, een toezegging die je te snel doet of een beslissing waarbij je denkt: dat zien we later wel. Maar soms blijkt later nu juist het probleem te zijn.

Onbezonnen en ondoordacht

Wat is het verschil tussen slagvaardig en onbezonnen handelen?

Slagvaardigheid is een kwaliteit. Je blijft niet eindeloos wikken en wegen maar komt tot een besluit en gaat aan de slag. Wanneer er iets moet gebeuren, ben jij vaak degene die de beweging erin krijgt. Je kunt snel schakelen en hoeft niet voor iedere stap eerst een commissie op te richten.

Onbezonnen wordt het wanneer de snelheid belangrijker wordt dan de afweging. Je handelt nog steeds snel, maar je hebt onvoldoende onderzocht wat jouw keuze betekent. De actie staat dan al voordat het denken goed en wel begonnen is. Dat is het verschil tussen doorpakken omdat je weet wat je doet en doorpakken terwijl je eigenlijk nog niet weet waar je aan begint.

Je hoeft dus beslist niet traag te worden. De kunst is dat jouw snelheid wordt ondersteund door voldoende bezinning. Soms kost dat maar een minuut. Even nadenken voordat je reageert, even een vraag stellen voordat je beslist of even onderzoeken wat de gevolgen zijn voordat je ergens vol in springt.

Waarom kan één moment van onbedachtzaamheid grote gevolgen hebben?

Och, mijn moeder zei het al: één moment van onbedachtzaamheid kan maken dat je jaren schreit. Wat dat zegt? Nou, in ieder geval dat je jezelf behoorlijk in de nesten kunt werken in zo'n impuls van onberadenheid, onbezonnenheid en ondoordachtheid. Dat is op de blaren zitten omdat je je onbekookt hebt gedragen.

Soms zie je achteraf precies waar het fout ging. Je had die ene zin beter niet kunnen zeggen. Je had nog even moeten wachten voordat je tekende, beloofde of besloot. Je had misschien eerst iemand moeten raadplegen of jezelf moeten afvragen of je alle informatie wel had. Achteraf is dat gemakkelijk praten natuurlijk. Het leerpunt zit juist in dat kleine moment vóór de actie.

Want onbezonnenheid hoeft helemaal niet te betekenen dat je dom bent. Integendeel. Je kunt slim, snel en doortastend zijn en toch een stomme beslissing nemen omdat je jezelf simpelweg geen tijd gaf om jouw verstand erbij te houden.

Welke kwaliteiten kunnen doorschieten in onbezonnenheid?

Achter onbezonnenheid zit een kwaliteit. Je bent bijvoorbeeld slagvaardig, doortastend, voortvarend, spontaan of enthousiast. Dat zijn kwaliteiten die te maken hebben met snelheid van handelen maar ook met doorpakken en snel beslissen. En dan kun je inderdaad terechtkomen in de valkuil van onbezonnenheid.

Je hebt de consequenties niet goed overzien van een bepaalde keuze. Of je hebt jezelf geen tijd gegund om dat te overzien. Misschien was je zo enthousiast dat je onmiddellijk ja zei. Misschien wilde je vooral dóór en vond je de bezwaren maar lastig. Of misschien dacht je dat je een probleem onderweg wel zou oplossen terwijl je vooraf al had kunnen zien dat het verkeerd zou gaan.

Daarom zit de kwaliteit niet in minder doen. Jouw vermogen om snelheid te maken blijft waardevol. Het gaat erom dat je jouw snelheid op het juiste moment inzet en niet iedere twijfel, waarschuwing of bedenking behandelt als onnodige vertraging.

Wat is het verschil tussen onbezonnen, impulsief en voorbarig?

Deze woorden liggen dicht bij elkaar, maar ik zou ze niet helemaal hetzelfde gebruiken. Bij impulsiviteit ligt het accent sterk op reageren vanuit een onmiddellijke ingeving of impuls. Je doet iets omdat het op dat moment in je opkomt. De impuls gaat als het ware vóór de bezinning uit.

Voorbarig zijn heeft meer te maken met te vroeg zijn met jouw conclusie, uitspraak of beslissing. Je loopt vooruit op iets wat nog niet voldoende duidelijk is. Je trekt bijvoorbeeld al een conclusie terwijl nog niet alle informatie beschikbaar is.

Onbezonnen en ondoordacht is breder. Je hebt onvoldoende nagedacht over wat je doet en over de gevolgen ervan. Dat kan impulsief zijn. Dat kan voorbarig zijn. Maar je kunt ook heel bewust ergens hard doorheen lopen zonder werkelijk stil te staan bij de consequenties. Dan is het misschien niet eens een plotselinge impuls. Je hebt gewoon te weinig bezonnen.

Hoe vind je balans tussen snelheid en bedachtzaamheid?

De balans tussen slagvaardigheid en doordachtheid bewaart jou voor de valkuil van onbezonnenheid. De balans tussen voortvarendheid en bedachtzaam, doordacht en weloverwogen zijn voorkomt dat jij in de valkuil stapt van ondoordachtheid.

Bedachtzaamheid betekent niet dat je ieder besluit eindeloos moet uitstellen. Het betekent dat je op het juiste moment voldoende nadenkt. Wat zijn de gevolgen? Wie krijgt hiermee te maken? Welke informatie mis ik nog? Is dit het goede moment? En kan ik deze beslissing straks nog gemakkelijk herstellen wanneer ik het verkeerd heb ingeschat?

Daarmee vertraag je jezelf niet noodzakelijk. Soms weet je binnen enkele ogenblikken genoeg. Maar je bouwt wel een kleine tussenruimte in tussen impuls en actie. Juist die tussenruimte kan voorkomen dat je later op de blaren moet zitten.

Hoe word je doordachter zonder jouw snelheid kwijt te raken?

Door niet te denken dat je moet kiezen tussen snel of zorgvuldig. Dat is een valse tegenstelling. Je kunt snel handelen en toch eerst nadenken. Je kunt voortvarend zijn en toch een bezwaar serieus nemen. En je kunt enthousiast zijn zonder onmiddellijk overal ja op te zeggen.

Maak voor jezelf onderscheid tussen beslissingen die gemakkelijk terug te draaien zijn en beslissingen die grote gevolgen hebben. Niet iedere keuze verdient een uitgebreide analyse. Maar wanneer geld, mensen, relaties, reputatie of langdurige verplichtingen meespelen, mag je best wat meer bezinning organiseren voordat je begint.

Ook bij uitspraken helpt een kleine rem. Moet dit nu gezegd worden? Weet ik zeker dat dit klopt? En wat doet mijn uitspraak met de ander? Dat betekent niet dat je voortaan ieder woord moet wegen alsof je voor de rechtbank staat. Het betekent dat spontaniteit geen excuus wordt voor onzorgvuldigheid.

Blijf dus vooral doorpakken. Slagvaardigheid, doortastendheid en voortvarendheid zijn prachtige kwaliteiten. Alleen: begint eer gij bezint klinkt grappig, maar het is een behoorlijk duur levensmotto wanneer je iedere keer achteraf de schade mag opruimen.

Wanneer is onbezonnenheid juist jouw allergie?

Onbezonnenheid kan ook een allergie van je zijn. In dat geval is bedachtzaamheid een kwaliteit van je. Jij denkt graag na voordat je ergens aan begint, wilt de gevolgen overzien en ergert je misschien aan mensen die eerst handelen en daarna pas bedenken waar ze eigenlijk mee bezig zijn.

Dan zit jouw leerpunt aan de andere kant. Want wanneer je je sterk ergert aan onbezonnen mensen, kun je zelf te lang blijven denken, wegen en overwegen. Je wilt eerst alle gevolgen overzien voordat je begint. Alleen zijn niet alle gevolgen vooraf te kennen. Soms moet je gewoon een besluit nemen en ervaren wat er gebeurt.

De balans blijft dus hetzelfde, alleen kom je van de andere kant. De onbezonnene moet meer bezinnen. De overbedachtzame moet soms gewoon beginnen.

Ontwikkeldoelen wanneer onbezonnenheid jouw valkuil is

  • Voor belangrijke acties en uitspraken eerst voldoende stilstaan bij mogelijke gevolgen.
  • Jouw snelheid, spontaniteit en slagvaardigheid behouden terwijl je meer bedachtzaamheid toevoegt.
  • Leren onderscheiden wanneer direct handelen nodig is en wanneer eerst bezinnen verstandiger is.

Eigenschappenanalyse

Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, eigenschappen en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je inzicht in jouw sterke kanten en ontdek je wat er gebeurt wanneer bijvoorbeeld slagvaardigheid, voortvarendheid, spontaniteit of enthousiasme doorschiet.

Bekijk de eigenschappenanalyse

E-books

Wil je verder de diepte in? In mijn e-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen lees je meer over jouw sterke kanten, valkuilen en persoonlijke ontwikkeldoelen.

Bekijk de e-books

Veelgestelde vragen over onbezonnen en ondoordacht handelen

Onbezonnenheid gaat vooral over handelen of spreken zonder voldoende stil te staan bij de gevolgen. Daar kunnen juist sterke kwaliteiten onder liggen, zoals snelheid, spontaniteit, doortastendheid en enthousiasme. Het probleem ontstaat wanneer de actie sneller is dan de bezinning.

Wat betekent onbezonnen?

Onbezonnen betekent dat je iets doet zonder voldoende na te denken over de gevolgen. Je handelt bijvoorbeeld onberaden, impulsief of lichtvaardig en ontdekt soms pas achteraf wat jouw keuze heeft veroorzaakt.

Wat betekent ondoordacht?

Ondoordacht betekent dat een handeling, uitspraak of beslissing onvoldoende is overwogen. Je hebt jezelf niet genoeg tijd gegund om na te denken over bezwaren, gevolgen of mogelijke risico's.

Is onbezonnen hetzelfde als impulsief?

Nee, maar het kan wel overlappen. Impulsiviteit ontstaat sterk vanuit een onmiddellijke ingeving. Onbezonnenheid is breder en betekent vooral dat voldoende bezinning ontbreekt, ongeacht of de actie uit een plotselinge impuls kwam.

Welke kwaliteit ligt onder onbezonnenheid?

Slagvaardigheid kan een belangrijke kwaliteit eronder zijn. Ook doortastendheid, voortvarendheid, spontaniteit en enthousiasme kunnen doorschieten wanneer je te snel handelt en onvoldoende rekening houdt met de consequenties.

Wat is het belangrijkste leerdoel bij onbezonnenheid?

Doordachter handelen zonder jouw snelheid kwijt te raken. Bezint eer gij begint blijft dus een bruikbaar advies. Niet omdat je overal eindeloos over moet nadenken, maar omdat één moment van onbedachtzaamheid soms jarenlang gevolgen kan hebben.

Valkuilen in hoe je op situaties reageert

Onbezonnen en ondoordacht handelen hoort bij de valkuilen in hoe je op situaties reageert. Er gebeurt iets en jij komt snel in beweging. Daar kan jouw kracht zitten: je bent slagvaardig, spontaan, voortvarend of doortastend. Maar wanneer de reactie sneller gaat dan de bezinning, kunnen acties en uitspraken behoorlijk onhandig uitpakken.

Houd jouw snelheid dus vooral. De wereld heeft weinig aan mensen die eindeloos blijven nadenken en nooit beginnen. Maar gun jezelf op het juiste moment voldoende tijd om de gevolgen te overzien. Want mijn moeder zei het al: één moment van onbedachtzaamheid kan maken dat je jaren schreit.

Bekijk de persoonlijke valkuilen

Auteur en publicatiegegevens

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid. 

Jan Stevens

Publicatiedatum: 27-12-2020
Update: 14 augustus 2026.


E=book Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden

Ben je de verbinding met jezelf kwijtgeraakt door burn-out, depressie, verlies, overbelasting of een andere ingrijpende ervaring? In het e-book Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden vind je herkenning, woorden en richting. Meer dan 6000 mensen gingen je voor.

Jezelf kwijtraken

Bekijk de aanbieding: jezelf kwijtraken en jezelf hervinden

Verder verdiepen bij De Steven

Soms lees je een artikel omdat je iets herkent. Je loopt ergens tegenaan in jezelf, in je werk, in je communicatie of in de manier waarop je met anderen omgaat. Dan kan het helpen om verder te lezen, te luisteren of gericht met een thema aan de slag te gaan.

Ontvang onze nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen, podcasts, webinars, e-books en online trainingen? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. We sturen je inspiratie, herkenning en praktische verdieping rond persoonlijke ontwikkeling, leiderschap, communicatie, loopbaan en herstel.

Inschrijven voor de nieuwsbrief

Ontdek jouw volgende stap

Wil je onderzoeken wat bij jou speelt? Doe een gratis test, bekijk onze online trainingen of lees verder over thema’s als grenzen, assertiviteit, hoogsensitiviteit, loopbaanontwikkeling, communicatie en leiderschap.

Bekijk testen, trainingen en verdieping

Luister naar onze podcasts

In de podcasts van De Steven gaan we in gesprek over persoonlijke ontwikkeling, hoogsensitiviteit, hoogbegaafdheid, leiderschap, coping, familiepatronen, verlies en herstel. Geen glad verhaal, maar gesprekken over wat mensen werkelijk meemaken. Abonneer je op ons Spotify-kanaal!

Contact met De Steven

Contact

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.