Training praktisch leidinggeven
Praktisch leidinggeven gaat over wat je als leidinggevende iedere dag daadwerkelijk moet doen: richting geven, afspraken maken, medewerkers aansturen, keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat. Deze pagina valt onder het thema basisvaardigheden leidinggeven en richt zich vooral op teamleiders, middle-managers en andere leidinggevenden in het middenkader.
Juist in het middenkader komt veel samen. Je hebt te maken met medewerkers op de werkvloer, verwachtingen vanuit het hoger management en doelstellingen die gerealiseerd moeten worden. Dat vraagt om praktische leidinggevende vaardigheden, maar ook om duidelijkheid over jouw positie, jouw verantwoordelijkheid en de manier waarop je communiceert.
Wij verzorgen de training praktisch leidinggeven als maatwerktraject. Dat kan in groepsverband, maar ook via individuele coaching. De inhoud stemmen we af op jouw functie, jouw organisatie en de situaties waar jij in de dagelijkse praktijk tegenaan loopt.
Wat is praktisch leidinggeven?
Praktisch leidinggeven betekent dat je jouw leidinggevende verantwoordelijkheid vertaalt naar concreet gedrag. Medewerkers moeten weten wat je van hen verwacht, welke afspraken gelden, waar hun verantwoordelijkheid begint en wanneer jij ingrijpt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar juist daar ontstaan in de praktijk veel problemen.
Een leidinggevende kan inhoudelijk sterk zijn en toch moeite hebben met aansturen. Misschien neem je te veel werk over, stel je gesprekken uit of blijf je te lang zoeken naar draagvlak. Andersom kun je ook te nadrukkelijk sturen en medewerkers daardoor weinig ruimte geven. Praktisch leidinggeven vraagt steeds om een werkbare balans tussen duidelijkheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid.
Voor wie is de training praktisch leidinggeven bedoeld?
De training is vooral bedoeld voor leidinggevenden uit het middenkader en middenmanagement. Zij vormen vaak de schakel tussen beleid en uitvoering. Vanuit de organisatie komen doelstellingen, veranderingen en verwachtingen naar beneden, terwijl medewerkers juist met praktische vragen, knelpunten en zorgen naar boven komen.
De training is geschikt voor leidinggevenden die:
- Hun kennis en inzicht in praktisch leidinggeven willen vergroten.
- Medewerkers duidelijker willen leren aansturen.
- Hun communicatie op de werkvloer willen verbeteren.
- De interne communicatie binnen hun afdeling of team willen verbeteren.
- Meer grip willen krijgen op planning en organisatie.
- Beter willen omgaan met weerstand en tegengestelde belangen.
- Meer verantwoordelijkheid bij medewerkers willen neerleggen.
- Steviger willen worden in hun positie als leidinggevende.
Waarom is leidinggeven in het middenkader soms lastig?
Leidinggevenden in het middenkader staan vaak tussen verschillende belangen. Je vertegenwoordigt de organisatie richting medewerkers, maar brengt ook signalen vanuit jouw team terug naar boven. Daardoor kun je gemakkelijk het gevoel krijgen dat je van twee kanten wordt aangesproken.
Die positie kan behoorlijk belastend zijn. Op de pagina over het zwaar belaste middenkader gaan we verder in op die druk. Daarnaast vraagt jouw positie soms dat je niet alleen naar medewerkers leidinggeeft, maar ook leert omhoog te managen. Je moet kunnen aangeven wat jouw team nodig heeft, welke knelpunten er spelen en waar besluiten vanuit het hoger management in de uitvoering problemen opleveren.
Welke vaardigheden heb je nodig bij praktisch leidinggeven?
Praktisch leidinggeven bestaat uit verschillende vaardigheden die in het dagelijkse werk voortdurend door elkaar lopen. Tijdens een gesprek met een medewerker moet je bijvoorbeeld luisteren, duidelijk zijn, verwachtingen benoemen en tegelijk bepalen hoeveel verantwoordelijkheid je bij de medewerker laat.
Duidelijk aansturen
Medewerkers hebben behoefte aan duidelijkheid over taken, rollen, afspraken en resultaten. Duidelijk aansturen betekent niet dat je alles voorschrijft. Het betekent dat je helder bent over wat nodig is en vervolgens ruimte geeft binnen afgesproken grenzen.
Communiceren op de werkvloer
Veel problemen in teams worden groter doordat zaken te lang onbesproken blijven. Praktisch leidinggeven vraagt dat je tijdig communiceert, controleert of afspraken begrepen zijn en moeilijke onderwerpen niet vermijdt. Dat geldt zowel voor individuele gesprekken als voor communicatie met het hele team.
Plannen en organiseren
Als leidinggevende kijk je verder dan jouw eigen werkzaamheden. Je houdt overzicht over capaciteit, prioriteiten, deadlines en afhankelijkheden. Daarbij moet je steeds bepalen wat werkelijk jouw verantwoordelijkheid is en wat medewerkers zelf kunnen organiseren.
Loslaten zonder vrijblijvendheid
Een veelvoorkomende valkuil is dat leidinggevenden problemen snel zelf oplossen. Dat werkt op korte termijn vaak goed, maar medewerkers leren daardoor niet vanzelf om verantwoordelijkheid te nemen. Praktisch leidinggeven betekent dat je ondersteunt waar dat nodig is, maar niet iedere moeilijkheid bij de ander wegneemt.
Jouw positie innemen
Je hoeft niet boven medewerkers te gaan staan om leiding te kunnen geven. Je hebt wel een andere verantwoordelijkheid. Dat betekent dat je soms keuzes moet maken, grenzen moet bewaken of een medewerker moet aanspreken. Wanneer je als meewerkend leidinggevende zelf ook uitvoerend werk doet, vraagt het extra aandacht om duidelijk te blijven schakelen tussen meewerken en leidinggeven.
Basistraining praktisch leidinggeven
De basistraining praktisch leidinggeven is bedoeld voor leidinggevenden die niet eerder een managementtraining of training leidinggeven hebben gevolgd en hun dagelijkse manier van aansturen willen versterken. De groepstraining duurt drie dagen. De training kan ook individueel worden gevolgd via coaching.
Onderwerpen die in de basistraining aan bod kunnen komen zijn communicatie op de werkvloer, medewerkers aansturen en motiveren, planning en organisatie, omgaan met weerstand en jouw persoonlijke ontwikkeling als leidinggevende. Welke onderwerpen uiteindelijk centraal staan, hangt af van jouw functie en leerdoelen.
Doorgegroeid vanaf de werkvloer?
Wanneer je vanuit een uitvoerende functie bent doorgegroeid, verandert jouw verhouding met collega's. Mensen met wie je eerst samenwerkte, zijn nu medewerkers aan wie je leidinggeeft. Je moet leren om verantwoordelijkheid te nemen voor het geheel zonder afstandelijk of autoritair te worden. Juist die overgang kan in de training extra aandacht krijgen.
Van uitvoeren naar daadwerkelijk leidinggeven
Veel leidinggevenden in het middenkader zijn ooit doorgegroeid omdat zij hun vak goed beheersten. Dat is een sterke basis, maar goed vakmanschap maakt je nog niet automatisch tot een goede leidinggevende. Op een bepaald moment moet je minder zelf oplossen en meer zorgen dat anderen hun verantwoordelijkheid kunnen nemen.
Dat vraagt om een andere manier van kijken. Niet alleen: hoe krijg ik dit werk vandaag af? Maar ook: wie is hiervoor verantwoordelijk, welke afspraak hebben we gemaakt en wat heeft deze medewerker nodig om het zelf te kunnen uitvoeren?
5-daagse training praktisch middle-management
De 5-daagse training praktisch middle-management is een uitgebreid traject voor de verdere ontwikkeling van het middenmanagement binnen jouw organisatie. Wanneer meerdere leidinggevenden uit jouw organisatie deze training willen volgen, kunnen wij een incompanytraject samenstellen. De Steven voert deze training uit in heel Nederland.
Mogelijke onderwerpen
- Motiveren en enthousiasmeren.
- Plannen en organiseren.
- Delegeren en loslaten.
- Coachend leidinggeven.
- Samenwerken binnen het team.
- Resultaatgericht leidinggeven.
- Leidinggeven aan veranderingen.
- Functioneren en beoordelen.
- Communicatie en conflicthantering.
- Persoonlijke ontwikkeling als leidinggevende.
Werkwijze
De training voeren wij uit in groepsverband. Vooraf stemmen wij de inhoud af op de werksituatie van jouw leidinggevenden. Daardoor kunnen we tijdens de training werken met herkenbare situaties uit de eigen organisatie in plaats van uitsluitend met algemene voorbeelden.
Duur en groepsgrootte
De training duurt vijf dagen en bestaat uit twee blokken van twee dagen en een blok van een dag. Het traject vindt plaats binnen een periode van ongeveer drie maanden. De trainingsdagen starten om 9.30 uur en eindigen om 16.00 uur. Wij werken met groepen van maximaal acht personen.
Investering
Voor de groepstraining hanteren wij onze dagtarieven. Dat is de prijs voor de trainer en de training inclusief voorbereiding, reiskosten en reistijd van de trainer. Op basis van de vraagstelling, groepsgrootte en gewenste inhoud kunnen wij een gerichte aanbieding maken.
Individuele coaching gericht op praktisch middle-management
Een individueel traject is geschikt wanneer je vooral wilt werken aan jouw eigen leidinggevende situaties. Tijdens de eerste sessie stellen we samen de leerdoelen vast. Daarna gebruiken we concrete situaties uit jouw werk als uitgangspunt voor de coaching.
Mogelijke onderwerpen voor coaching
- Jouw rol als leidinggevende bij het begeleiden van medewerkers.
- Jouw sterke punten en valkuilen bij het aansturen van medewerkers.
- Jouw persoonlijke communicatie.
- De stijl van leidinggeven die je doorgaans hanteert.
- Omgaan met weerstand, spanning en lastige situaties.
- Planning, organisatie en prioriteiten stellen.
- Jouw persoonlijke ontwikkeldoelen als leidinggevende.
Locatie en duur
Je kunt de coaching volgen op onze locaties in Amersfoort of Hoogeveen. We kunnen het traject ook op jouw locatie uitvoeren. Een individueel coachingstraject gericht op praktisch middle-management bestaat doorgaans uit acht sessies van anderhalf uur.
Wat levert praktisch leidinggeven op?
Het doel is niet dat je na een training meer managementtermen kent. Het gaat erom dat je in jouw dagelijkse werk bewuster en duidelijker handelt. Je leert beter bepalen wanneer je moet sturen, wanneer je ruimte kunt geven en wanneer je een onderwerp bespreekbaar moet maken.
Na een traject heb je meer zicht op jouw rol, jouw manier van communiceren en jouw valkuilen. Je kunt afspraken concreter maken, medewerkers duidelijker aanspreken en beter onderscheiden wat jij zelf moet doen en wat je bij een medewerker kunt laten. Daardoor ontstaat meer rust in jouw rol en meer duidelijkheid voor de mensen aan wie je leidinggeeft.
Individuele coaching
Wil je vooral werken aan jouw eigen praktijksituaties, manier van communiceren en persoonlijke valkuilen? Dan kan een individueel coachingstraject passend zijn. De inhoud wordt afgestemd op jouw functie en ontwikkelvragen.
Training voor het middenmanagement
Wil je meerdere leidinggevenden binnen jouw organisatie tegelijk ontwikkelen? Dan kunnen we de training praktisch middle-management incompany verzorgen en aansluiten bij de situaties die binnen jullie organisatie spelen.
Veelgestelde vragen over praktisch leidinggeven
Hieronder beantwoorden we vijf veelgestelde vragen over praktisch leidinggeven en de verschillende vormen waarin je deze vaardigheden kunt ontwikkelen.
Wat is praktisch leidinggeven?
Praktisch leidinggeven betekent dat je jouw rol vertaalt naar concreet gedrag in het dagelijkse werk. Je maakt afspraken, geeft richting, spreekt medewerkers aan, verdeelt verantwoordelijkheden en bewaakt de voortgang zonder alles zelf over te nemen.
Voor wie is de training praktisch leidinggeven geschikt?
De training is vooral geschikt voor teamleiders, leidinggevenden in het middenkader en middle-managers die hun praktische vaardigheden willen versterken. Ook leidinggevenden die vanuit de werkvloer zijn doorgegroeid en nooit eerder een managementtraining hebben gevolgd, kunnen veel aan het traject hebben.
Wat is het verschil tussen de basistraining en de 5-daagse training?
De basistraining richt zich op de belangrijkste dagelijkse basisvaardigheden en duurt drie dagen. De 5-daagse training praktisch middle-management biedt meer ruimte voor verdieping en voor onderwerpen die specifiek spelen in het middenmanagement.
Kan praktisch leidinggeven ook individueel worden ontwikkeld?
Ja. Individuele coaching is juist geschikt wanneer jouw vragen sterk samenhangen met jouw eigen functie, team of organisatie. Je kunt dan rechtstreeks werken aan concrete situaties die je in jouw dagelijkse werk tegenkomt.
Is de training vooral theoretisch of praktisch?
De training is vooral praktisch. Theorie gebruiken we wanneer die helpt om een situatie beter te begrijpen, maar de eigen werkpraktijk vormt het uitgangspunt. Je werkt dus aan situaties die je als leidinggevende daadwerkelijk tegenkomt.
Praktisch leidinggeven ontwikkelen
Wil je weten welke aanpak past bij jouw situatie of bij de leidinggevenden binnen jouw organisatie? Vertel ons waar je in de praktijk tegenaan loopt. Dan kunnen we meedenken over individuele coaching, een basistraining of een uitgebreider traject voor het middenmanagement.
Leiderschapsontwikkeling
Wil je je verder verdiepen in leidinggeven en leiderschap? Bekijk dan de andere thema's, artikelen en ontwikkelmogelijkheden rond leiderschapsontwikkeling.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 25-03-2012
Update: 24 augustus 2026.
