Redelijkheid is een persoonlijke waarde
Redelijkheid kan een belangrijke persoonlijke waarde zijn. Op de pagina over persoonlijke waarden en wat jij belangrijk vindt heb ik redelijkheid ingedeeld bij de waarden die zeggen hoe jij wilt handelen. Dat past hier omdat redelijkheid gaat over de manier waarop je met verschillen, belangen en meningsverschillen wilt omgaan. Je wilt zaken binnen de grenzen van de redelijkheid oplossen en probeert bij een conflict of verschil van mening tot een redelijke oplossing te komen.
Wat is redelijk?
Redelijkheid betekent dat je probeert iets tot stand te brengen wat aanvaardbaar, billijk, behoorlijk, gegrond, schappelijk, voor de hand liggend en aannemelijk is. Het betekent ook dat je handelt naar de rede. Je probeert een verstandige oplossing te vinden en niet alleen vanuit emotie te reageren.
- Aanvaardbaar.
- Billijk.
- Behoorlijk.
- Gegrond.
- Schappelijk.
- Voor de hand liggend.
- Aannemelijk.

Is redelijkheid ook een idealistische waarde?
Ja, redelijkheid is in zekere zin een idealistische waarde en een nobel streven. Ik vind het zeer de moeite waard en hoogstaand. Maar helaas is niet iedereen redelijk. Soms zijn mensen buitensporig op zichzelf gericht, niet billijk maar oneerlijk, onschappelijk, onverstandig of redeloos. De bewustwording is dat je niet alles in redelijkheid kunt oplossen, ook al zou je dat graag willen.
Welke normen kunnen bij redelijkheid horen?
Bij elke waarde hoort een norm en bij elke norm hoort een waarde. Een norm die bij redelijkheid kan horen, is de overtuiging dat je er samen altijd uit moet komen. Of dat je in onderling overleg altijd tot een oplossing moet kunnen komen. Maar klopt dat ook? Er zijn altijd twee partijen of personen. De bereidheid om een redelijke oplossing te vinden moet daarom wel van twee kanten komen. Dat is niet altijd het geval.
Wat betekent redelijkerwijs handelen?
Ik moest denken aan een situatie die wij meemaakten bij een groot bedrijf. Diverse trainers waren ingepland om daar wekenlang training te geven. Er deed zich echter een bedrijfssituatie voor waardoor het bedrijf zich genoodzaakt voelde de trainingen op dat moment te annuleren. Zo ontstond een situatie waarin onze leveringsvoorwaarden niet voorzagen. De trainingen werden niet definitief geannuleerd maar uitgesteld, met als gevolg dat diverse trainers wekenlang niet declarabel zouden zijn.
Dit bedrijf dacht met ons mee en redelijkerwijs zijn wij er samen goed uitgekomen, naar volle tevredenheid van alle partijen. Een aantal jaren later moest hetzelfde bedrijf werktijdverkorting aanvragen vanwege de economische crisis van 2009. Ze hadden amper nog werk en heel veel mensen in dienst. Ook toen losten we dit samen redelijkerwijs op. Wij trainden een aantal medewerkers die vervolgens door het bedrijf werden ingezet om intern communicatiecursussen te geven.
Wanneer is een oplossing redelijk?
Redelijkerwijs handelen betekent voor mij dat je in alle redelijkheid met elkaar meedenkt, elkaar niet overvraagt en geen zaken verlangt die onredelijk of onuitvoerbaar zijn. Je kijkt dus niet alleen naar jouw eigen belang, maar ook naar wat voor de ander haalbaar en aanvaardbaar is. Dat betekent niet dat je altijd precies in het midden moet uitkomen. Het betekent wel dat je probeert tot een oplossing te komen die je kunt uitleggen en verantwoorden.
Wat betekent redelijkheid voor jouw werk?
Wanneer redelijkheid voor jou een belangrijke waarde is, wil je waarschijnlijk ook op jouw werk dat mensen naar elkaar luisteren en verschillen op een verstandige manier proberen op te lossen. Je kunt moeite hebben met buitensporige eisen, onbillijkheid of situaties waarin iemand alleen zijn eigen belang ziet. Zeker wanneer je veel moet samenwerken, onderhandelen of omgaan met verschillende belangen, kan redelijkheid sterk bepalen welke manier van werken bij jou past.
Waar ligt de grens van redelijkheid?
De grens zit onder andere in de bereidheid van de ander. Je kunt zelf redelijk willen zijn, maar je kunt redelijkheid niet afdwingen. Wanneer de ander niet bereid is om mee te denken, alleen het eigen belang nastreeft of eisen stelt die voor jou niet aanvaardbaar zijn, kom je soms niet tot een gezamenlijke oplossing. Dat kan lastig zijn wanneer jij vanuit jouw eigen waarde juist sterk gelooft in overleg en redelijkheid.
Online training loopbaanontwikkeling
Wil je jouw loopbaan onderzoeken? Deze training helpt je persoonlijke waarden herkennen, mogelijkheden afwegen en gericht werken aan een passende volgende stap in jouw werk.
Loopbaantest
Wil je onderzoeken wat voor jou belangrijk is in jouw werk? De loopbaantest helpt je om jouw persoonlijke waarden en loopbaandrijfveren beter te herkennen.
E-book Je loopbaan is geen zitbaan
Wil je verder nadenken over jouw werk en loopbaan? In mijn e-book staan persoonlijke drijfveren, keuzes en beweging in jouw loopbaan centraal.
Veelgestelde vragen over redelijkheid
Redelijkheid gaat over de manier waarop je met belangen, verschillen en meningsverschillen omgaat. Je zoekt naar wat aanvaardbaar en billijk is, maar dat lukt alleen wanneer ook de ander bereid is om redelijk te handelen. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over redelijkheid als persoonlijke waarde.
Wat betekent redelijkheid als persoonlijke waarde?
Het betekent dat je het belangrijk vindt om verstandig, billijk en aanvaardbaar te handelen. Je probeert bij verschillen of problemen tot een oplossing te komen die voor betrokkenen redelijk is.
Welke normen kunnen bij redelijkheid horen?
Een norm kan zijn dat je meningsverschillen in overleg wilt oplossen of dat je geen eisen wilt stellen die voor de ander onredelijk of onuitvoerbaar zijn.
Kun je ieder conflict in redelijkheid oplossen?
Nee. Daarvoor is de bereidheid van beide partijen nodig. Je kunt zelf redelijk handelen, maar je kunt de ander niet dwingen om dat ook te doen.
Wat betekent redelijkerwijs handelen?
Redelijkerwijs handelen betekent dat je rekening houdt met de omstandigheden en belangen van beide kanten en probeert tot een aanvaardbare en uitvoerbare oplossing te komen.
Waarom kan redelijkheid belangrijk zijn in jouw werk?
Omdat je op het werk regelmatig te maken hebt met verschillende belangen, verwachtingen en meningen. Wanneer redelijkheid voor jou belangrijk is, wil je waarschijnlijk dat mensen daar zorgvuldig en billijk mee omgaan.
Wat vind jij belangrijk in jouw loopbaan?
Redelijkheid zegt iets over de manier waarop jij met anderen wilt samenwerken en omgaan met verschillende belangen. Ook zulke waarden kunnen meewegen wanneer je kijkt naar een werkomgeving die bij jou past. In deze podcast hoor je een gesprek tussen mijn dochter Aniek en mij over loopbaanontwikkeling. Wil je breder nadenken over jouw eigen loopbaan en de keuzes die je daarin maakt, luister dan eens naar ons gesprek.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 11-12-2022
Update: 22 augustus 2026.


