home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / sfeervoeler

Sfeervoeler: is dat een kwaliteit?

Voel je snel sfeer en stemmingen aan? Is dat een kwaliteit die bij jou past? Dan voel je vaak snel aan hoe anderen zich voelen. Ook wanneer er spanningen zijn, merk je dat meestal op. Het is echt een kwaliteit in hoe je denkt en voelt. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat het bij een sfeervoeler vooral om het waarnemen van sfeer, onderlinge verhoudingen en wat er tussen mensen speelt zonder dat dit altijd wordt uitgesproken.

Waar ligt de kracht van een sfeervoeler?

Herken je deze kwaliteit? Heeft jouw leidinggevende dat ook al ontdekt? En wordt er ook gebruik van gemaakt? Kun je het ook kwijt in je werk? Jouw kracht is dat je situaties, mensen en stemmingen bijzonder snel aanvoelt. Je merkt vaak eerder dan anderen wanneer de sfeer verandert, wanneer iemand zich ongemakkelijk voelt of wanneer er onderhuids iets speelt.

Je bent vaak eerlijk en oprecht en hebt een hekel aan diplomatieke spelletjes. Je doorziet mensen vrij snel of voelt aan dat een verhaal niet helemaal klopt. Je bent een gevoelsmens, vaak intuïtief ingesteld en gericht op harmonie. Daarbij kan intuïtie een rol spelen: je voelt soms al dat er iets aan de hand is voordat je precies kunt uitleggen waarop je dat baseert.

Wat is het verschil tussen een sfeervoeler en sensitief zijn?

Een sfeervoeler en iemand die sensitief is, kunnen veel op elkaar lijken. Sensitiviteit gaat breder over het sterk waarnemen van subtiele signalen, prikkels en veranderingen. Bij een sfeervoeler ligt het accent vooral op wat er tussen mensen gebeurt: sfeer, spanning, onderlinge verhoudingen en de emotionele onderstroom.

Je hoeft dus niet automatisch hoogsensitief te zijn omdat je een goede sfeervoeler bent. Andersom kan iemand zeer sensitief zijn voor geluid, prikkels of details zonder voortdurend sterk gericht te zijn op de sfeer in een groep.

Wanneer wordt sfeer aanvoelen een valkuil?

Jazeker, jij hebt ook valkuilen. Gelukkig maar! Anders was je geen mens. Maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. De belangrijkste valkuil is dat je niet alleen voelt wat er bij een ander speelt, maar het ook gaat overnemen.

• Je hebt de neiging om gevoelens van anderen over te nemen. Als de ander verdrietig, boos of blij is, kun jij je ook zo gaan voelen.
• Je hebt de neiging om je te diep in anderen te verplaatsen.
• Afstand en nabijheid zijn soms een punt voor je.
• Je blijft weleens met bepaalde gevoelens rondlopen.
• Je bent zo gericht op harmonie dat het ten koste van jezelf kan gaan.
• Je bent gevoelig voor emotionele verstrengeling.
• Soms ben je overgevoelig.

Daar zit ook het verschil met empathisch vermogen. Meevoelen met een ander kan een prachtige kwaliteit zijn, maar het wordt ingewikkeld wanneer je niet meer goed kunt onderscheiden wat van de ander is en wat van jou.

Hoe weet je of een gevoel van jou of van de ander is?

Dat is voor een sfeervoeler soms een lastige vraag. Je komt ergens binnen en voelt spanning. Maar ben jij gespannen of pik je iets op wat al in de ruimte aanwezig was? Je praat met iemand die somber is en merkt dat jouw eigen stemming verandert. Is dat jouw gevoel of heb je iets van de ander overgenomen?

Het helpt om bewust stil te staan bij wat je voelde voordat je in die situatie kwam. Was dit gevoel er al? Verandert het sterk wanneer je bij een bepaald persoon bent? En verdwijnt het weer wanneer je afstand neemt? Je hoeft niet alles precies te kunnen verklaren. Het belangrijkste is dat je leert herkennen dat iets aanvoelen nog niet betekent dat jij het ook moet dragen.

Hoe houd je afstand zonder jouw gevoeligheid kwijt te raken?

Jouw leerdoel is omgaan met afstand en nabijheid. Oftewel: de gevoelens van de ander laten liggen waar ze horen. Dan ben je in je kracht. Je hoeft daarvoor niet minder gevoelig te worden en ook geen muur om jezelf heen te bouwen.

De kunst is dat je kunt waarnemen: "Ik voel dat hier spanning zit", zonder automatisch te denken: "Ik moet dit oplossen." Je kunt merken dat iemand verdrietig is zonder zelf helemaal in dat verdriet te verdwijnen. Juist wanneer je voldoende afstand houdt, blijft jouw gevoeligheid bruikbaar.

Is sfeer aanvoelen voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je merkt spanningen pas wanneer iemand ze hardop benoemt, hebt weinig oog voor subtiele veranderingen in een groep of bent vooral gericht op wat er letterlijk wordt gezegd. Dan kan sfeer aanvoelen voor jou een uitdaging zijn.

Je kunt oefenen door niet alleen naar woorden te luisteren, maar ook te letten op stiltes, toon, gezichtsuitdrukking en de manier waarop mensen op elkaar reageren. Wat verandert er wanneer iemand binnenkomt? Wie trekt zich terug? Waar wordt ineens gelachen terwijl het onderwerp eigenlijk serieus is? Zo leer je beter waarnemen wat er tussen mensen gebeurt.

Welke ontwikkeldoelen passen bij een sfeervoeler?

Wanneer sfeer aanvoelen sterk bij jou past, hoef je jouw gevoeligheid niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in voelen zonder alles over te nemen.

• Onderscheid leren maken tussen jouw eigen gevoelens en wat je bij een ander oppikt.
• Afstand en nabijheid beter doseren zonder jezelf af te sluiten.
• Harmonie belangrijk vinden zonder verantwoordelijkheid te nemen voor de stemming van iedereen om je heen.

Veelgestelde vragen over de sfeervoeler

Sfeer aanvoelen kan enorm waardevol zijn, maar roept ook vragen op over gevoeligheid, afstand en het overnemen van emoties. Daarom nog vijf aanvullende vragen.

Voelt een sfeervoeler altijd precies wat er aan de hand is?

Nee. Je kunt heel goed waarnemen dat er spanning of ongemak is en toch verkeerd interpreteren waar dat vandaan komt. Een gevoel is dus een signaal, maar niet automatisch het bewijs dat jouw uitleg klopt.

Waarom raakt een sfeervoeler sneller vermoeid in een gespannen groep?

Omdat je voortdurend veel signalen en stemmingen kunt oppikken. Wanneer je daar ook nog verantwoordelijkheid voor gaat voelen, kost dat extra energie. Daarom is het belangrijk dat je niet iedere spanning hoeft op te lossen.

Is een sfeervoeler hetzelfde als een gevoelsmens?

Nee. Een gevoelsmens is sterk gericht op eigen gevoel en gevoelsbeleving. Een sfeervoeler heeft vooral een sterke antenne voor wat er in de omgeving en tussen mensen gebeurt. De twee kunnen natuurlijk wel samengaan.

Kan een sfeervoeler goed functioneren in een conflict?

Zeker, juist omdat je onderlinge spanning snel merkt. De valkuil is dat je het conflict te snel wilt verzachten om de harmonie te herstellen. Soms helpt het meer om de spanning eerst te laten bestaan en te onderzoeken wat er werkelijk speelt.

Moet je altijd iets doen met de sfeer die je aanvoelt?

Nee. Dat je iets waarneemt betekent niet automatisch dat jij verantwoordelijk bent om het op te lossen. Soms is waarnemen voldoende. De gevoelens, spanningen en verantwoordelijkheden van de ander mogen ook bij de ander blijven.