home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / positief

Ben jij een positieve denker?

Ben jij een positieve denker? Daar gaat dit artikel namelijk over! De vraag is: wat is een positieve denker? Het woord "positief" komt van het Latijnse woord "positivus", wat "bevestigend" of "bevestigend van iets" betekent. Positief ingesteld zijn is echt een kwaliteit in hoe je communiceert. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat het bij positief zijn over jouw aandacht richten op wat goed gaat, mogelijkheden zien en die positieve kijk ook in jouw woorden en gedrag laten doorklinken.

Wat betekent het dat je positief ingesteld bent?

Toch is het woord "positieve denker" te marginaal. De positieve denker denkt niet alleen. Je hebt ook een positieve mindset en bent positief ingesteld. Dat merk je aan de manier waarop je kijkt, reageert en communiceert. Vaak zie je daarbij ook andere kwaliteiten terug. Je kunt bijvoorbeeld optimistisch, enthousiast, energiek, spontaan en ontspannen zijn. Ook kun je inspirerend zijn, omdat jouw positieve houding iets bij andere mensen in beweging kan zetten.

Waaraan herken je een positieve denker?

Wanneer je positief ingesteld bent, dan:

• Lever je een fijne bijdrage aan een positief werkklimaat.
• Zie je fouten als leermoment en niet als falen of reden om jezelf af te straffen.
• Zie je het positieve in andere mensen.
• Zoek je de kracht op van collega's en niet alleen de zwakke punten.
• Neem je door jouw humor anderen gemakkelijk mee in een positieve mindset.
• Ben je een gezellige en fijne collega om mee samen te werken.
• Breng je vaak plezier mee wanneer je ergens binnenkomt.

Een positieve instelling werkt dus niet alleen naar binnen. Andere mensen merken het ook. Wanneer jij gemakkelijk ziet wat goed gaat en waar mogelijkheden liggen, kan dat de sfeer veranderen. Zeker in een omgeving waar problemen en tekortkomingen snel alle aandacht krijgen, kan jouw manier van kijken helpen om weer wat perspectief te zien.

Wat is het verschil tussen positief en optimistisch?

Positief ingesteld zijn en optimistisch zijn liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Positief zijn gaat breder over de manier waarop je denkt en communiceert. Je hebt aandacht voor wat goed gaat, wat waardevol is en welke mogelijkheden er zijn. Optimisme gaat sterker over jouw verwachting van de toekomst: je vertrouwt gemakkelijker op een goede afloop en ziet eerder kansen dan onmogelijkheden.

Je kunt dus positief reageren op een moeilijke situatie zonder te weten hoe die zal aflopen. Bijvoorbeeld door te benoemen wat ondanks alles nog goed gaat of welke stap wel mogelijk is. De optimist zal daar gemakkelijker aan toevoegen dat hij vertrouwen heeft dat er uiteindelijk een goede weg gevonden wordt.

Voorbeelden van positief taalgebruik

Ik geef wat voorbeelden van communicatie vanuit positief denken en vergelijk het met negatief denken.

• Zeg je: "Ik ben voor de zoveelste keer afgewezen tijdens de sollicitatie en ik denk dat het voor mij heel moeilijk wordt", of zeg je: "Ik had een heel goed sollicitatiegesprek, kon mezelf goed neerzetten tijdens het gesprek en ondanks dat ik het niet geworden ben, voel ik dat ik gegroeid ben in gesprekstechnieken."
• Zeg je: "Om bij mijn leidinggevende punten in te brengen heeft geen enkele zin", of zeg je: "Ik heb mijn kritische punten doorgegeven aan mijn leidinggevende en het is aan haar wat ze ermee doet."
• Zeg je: "Ik had een moeilijke dag en voel me niet zo goed, maar ondanks dat heb ik toch een wandeling gemaakt en mijn rust gepakt", of zeg je: "Het was een waardeloze dag vandaag."
• Zeg je: "Als ik zie wat er allemaal fout gaat, dan deugt er weinig van", of zeg je: "Het meeste gaat bij ons goed, maar ik zie wel enkele ontwikkelpunten."
• Zeg je: "Als we zo doorgaan, lopen al onze klanten weg en komen we in de rode cijfers", of zeg je: "Als we een nieuwe weg inslaan, winnen we terrein als organisatie, gaat het rendement omhoog en neemt de klanttevredenheid toe."
• Zeg je: "Als je doorfietst kom je in de sloot terecht", of zeg je: "Als je de andere kant opgaat, heb je een hele veilige weg."

Het verschil zit niet alleen in mooie woorden gebruiken. Positief taalgebruik helpt om aandacht te geven aan wat mogelijk is, welke invloed je nog hebt en wat een gewenste richting is. Je benoemt niet alleen wat je wilt voorkomen, maar ook waar je wel naartoe wilt.

Wat is de kracht van positief denken?

Wanneer je positief kunt denken is dat bijzonder veel waard. Ook al is er weinig uitzicht of lijkt een situatie zelfs uitzichtloos: je ziet vaak nog wel een lichtpuntje. Positieve denkers kunnen aanstekelijk, inspirerend en enthousiast zijn en daardoor nemen ze de ander gemakkelijk mee. Weet je hoe dat kan? Je dwingt niet, maar je nodigt uit. Je duwt niet, maar je verleidt.

Een positieve instelling helpt je om bij tegenslag niet meteen bij de pakken neer te zitten. Je focust je niet alleen op wat je mist, maar ook op wat er wel is. Je kunt dankbaarheid en tevredenheid ervaren en gemakkelijker zoeken naar een volgende stap. Is positief denken voldoende? Nee! Je moet ook komen tot actie en tot doen. Dat kan jouw gevoel van positiviteit versterken omdat je zichtbare resultaten gaat zien.

Positief denken betekent niet dat je problemen moet wegpoetsen

Positief denken betekent niet dat alles leuk, prettig of gemakkelijk moet worden voorgesteld. Soms is een situatie gewoon moeilijk. Er kan verlies zijn, teleurstelling, frustratie of een serieus probleem dat opgelost moet worden. Wanneer je dan onmiddellijk roept dat we vooral positief moeten blijven, kan de ander het gevoel krijgen dat zijn probleem niet serieus wordt genomen.

Juist een sterke positieve instelling kan verdragen dat iets tegenzit. Je kunt zeggen: dit is vervelend, dit loopt niet goed en hier moeten we echt iets mee. En daarna kun je onderzoeken wat er nog mogelijk is. Positiviteit hoeft de werkelijkheid niet weg te poetsen. Zij kan juist helpen om vanuit die werkelijkheid weer beweging te vinden.

Wanneer wordt positief denken een valkuil?

Natuurlijk zijn er ook valkuilen. Kun je dan te positief zijn? Ja, dat kan. Je kunt de realiteit uit het oog verliezen, te gemakkelijk ingesteld raken, te kwetsbaar of naïef worden, zaken te rooskleurig voorstellen of bepaalde vraagstukken vermijden omdat je ze liever niet onder ogen ziet. Ook kun je weinig geduld krijgen met mensen die jij als klagers en zeurzakken omschrijft, terwijl zij misschien een terecht probleem benoemen.

Een andere valkuil is dat je problemen bagatelliseert waardoor mensen zich niet gehoord voelen. Dan wordt positiviteit een manier om ongemakkelijke informatie op afstand te houden. Juist daarom is realistisch blijven belangrijk. Positief denken en realiteitszin hoeven elkaar niet tegen te spreken. Je kunt zien wat er misgaat en tegelijkertijd aandacht houden voor wat nog wel kan.

Is positief denken voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je ziet snel wat fout gaat, waar risico's zitten en waarom iets waarschijnlijk niet zal lukken. Wanneer iemand met een idee komt, schieten de bezwaren misschien al door jouw hoofd voordat je hebt onderzocht wat er mogelijk is. Dan kan positief denken voor jou een uitdaging zijn.

Dat betekent niet dat je voortaan alles mooi moet praten. Je kunt beginnen door jouw aandacht bewust te verbreden. Wat gaat er naast het probleem ook goed? Wat is er wel beschikbaar? Welke kracht zie je bij de ander? Welke stap kan wel? Positief denken vraagt niet dat je jouw kritische blik kwijtraakt, maar dat je voorkomt dat die blik het enige perspectief wordt.

Welke ontwikkeldoelen passen bij positief denken?

Wanneer een positieve instelling sterk bij jou past, hoef je jouw optimisme, enthousiasme of vermogen om het goede te zien niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in positiviteit verbinden met realiteitszin en aandacht voor wat een ander werkelijk ervaart.

• Het positieve blijven zien zonder problemen of risico's te bagatelliseren.
• Ruimte geven aan teleurstelling en kritiek zonder direct naar een positieve draai te zoeken.
• Mogelijkheden benoemen en tegelijkertijd eerlijk blijven over wat moeilijk of onzeker is.

Veelgestelde vragen over positief denken

Positief denken gaat niet over alles mooi vinden. Het gaat vooral over de manier waarop je jouw aandacht richt en woorden geeft aan wat er gebeurt. Daarom nog vijf vragen die bij deze kwaliteit passen.

Is positief denken hetzelfde als alles van de zonnige kant bekijken?

Nee. De zonnige kant zien kan erbij horen, maar positief denken betekent niet dat je de schaduw moet ontkennen. Je kunt een probleem serieus nemen en toch onderzoeken wat er nog mogelijk is, welke hulp beschikbaar is of welke volgende stap gezet kan worden.

Kun je positief zijn en toch kritisch blijven?

Zeker. Kritiek hoeft niet negatief te zijn. Je kunt duidelijk aangeven wat niet goed gaat en tegelijkertijd benoemen wat beter kan of welke gewenste situatie je voor ogen hebt. Juist die combinatie maakt kritiek vaak bruikbaarder.

Waarom kan positief taalgebruik verschil maken?

Omdat woorden de aandacht sturen. Wanneer je alleen benoemt wat fout gaat en wat je niet wilt, blijft het gewenste alternatief soms onduidelijk. Door ook te zeggen wat je wel wilt, welke mogelijkheid je ziet of wat goed gaat, geef je richting aan het gesprek.

Is altijd positief blijven gezond gedrag?

Niet wanneer "positief blijven" betekent dat verdriet, frustratie, boosheid of echte problemen geen ruimte mogen krijgen. Een positieve instelling wordt sterker wanneer je moeilijke gevoelens en feiten niet hoeft te ontkennen. Je kunt ze erkennen en daarna kijken wat je ermee kunt doen.

Waarom irriteert negativiteit een positieve denker soms zo sterk?

Omdat jij waarschijnlijk snel ziet welke mogelijkheid er nog is en het vermoeiend kunt vinden wanneer een gesprek alleen over bezwaren en problemen blijft gaan. Toch kan iemand die kritiek of zorgen uit belangrijke informatie geven. De kunst is om te horen wat relevant is zonder zelf in negativiteit vast te raken.