home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / gul / verkwistend

Verkwistend: geef jij te veel uit of weg?

Verkwisten of verkwistend: wat is dat eigenlijk? Ik noem het wel een valkuil van de kwaliteit gul en vrijgevig zijn. Maar er kan ook meer aan de hand zijn wanneer je verkwistend bent. Je kunt grenzeloos zijn in geven, maar je kunt ook geld, tijd, energie of aandacht verspillen. In dit artikel ga ik in op de vraag wat verkwistend is.

Wat is het verschil tussen gul en verkwistend zijn?

Gul zijn is een kwaliteit. Je geeft gemakkelijk, deelt graag en bent vrijgevig. Je hoeft niet overal krampachtig aan vast te houden en je gunt een ander iets. Daar zit iets moois in. Verkwistend wordt het wanneer er geen grens meer zit aan het geven. Dan slaat jouw gulheid door.

Dat verschil zit dus niet in de vraag of je geeft. De vraag is of je met verstand geeft en voldoende oog houdt voor wat er beschikbaar is, wat iets waard is en wat je zelf nodig hebt. Een gul mens kan royaal zijn en tegelijkertijd maat houden. Een verkwistend mens geeft of besteedt zo buitensporig dat waardevolle middelen verdwijnen.

Daarom is sober en matig zijn niet automatisch de tegenpool van gulheid. Matigheid kan juist helpen om gul te blijven zonder in overmatigheid terecht te komen.

Wanneer is verkwisting een valkuil?

Verkwisting kan een valkuil zijn. En dan is jouw kwaliteit dat je gul en vrijgevig bent. De valkuil is dat je grenzeloos bent in geven. Dan sla je door in jouw gulheid.

Je kunt bijvoorbeeld zo gemakkelijk iets voor een ander betalen, weggeven of beschikbaar stellen dat je nauwelijks meer onderzoekt waar jouw eigen grens ligt. Vrijgevigheid wordt dan niet meer gestuurd door een bewuste keuze maar door het ontbreken van begrenzing.

Wanneer wordt verkwisten geefzucht of spilzucht?

Verkwisting kan ook een geefzucht of verspilzucht zijn. Dat betekent dat je er ook aan verslaafd kunt zijn. Zoals je door hebzucht beheerst kunt worden, zo kun je ook door verspilling en overmatig geven beheerst worden. Je bent gefocust op het aangename gevoel van het uitgeven, maar je bent niet kritisch op wat je terugkrijgt. En bij verspilling is dat beslist te weinig.

Zo verdampen je waardevolle middelen, en daarmee bedoel ik niet alleen geld. Je kunt ook je tijd verspillen, je energie of je aandacht. Het principe blijft hetzelfde: je geeft iets waardevols weg zonder voldoende stil te staan bij de vraag of dat verstandig, nodig of passend is.

Waarom voelt uitgeven soms zo aantrekkelijk dat je blijft doorgaan?

Omdat het uitgeven of geven zelf een prettig gevoel kan opleveren. Je doet iets voor een ander, trakteert, koopt iets of geeft jezelf een ervaring. Dat aangename gevoel kan ervoor zorgen dat je minder kritisch kijkt naar wat het werkelijk kost en wat je ervoor terugkrijgt.

Dan kan het steeds gemakkelijker worden om opnieuw te geven of opnieuw iets uit te geven. Niet omdat je bewust hebt besloten dat dit een goede besteding is, maar omdat je het prettige gevoel opnieuw wilt ervaren. Daar zit volgens mij het risico van geefzucht of spilzucht.

Ook impulsiviteit kan daarbij een rol spelen. Eerst uitgeven, toezeggen of weggeven en pas daarna bedenken of het eigenlijk verstandig was, maakt begrenzen natuurlijk een stuk lastiger.

Waarom is verkwisting weinig respectvol voor wat is opgebouwd?

Verkwisting noem ik wel eens disrespect voor wat is opgebouwd. Het is weinig respectvol om te verboemelen wat in jaren is verworven en opgebouwd. Bovendien is het onnodig en dient het nergens toe. Sterker nog: het geeft ook geen goed gevoel. Omdat je grenzeloos bent. Het kenmerk van grenzeloosheid is overmatigheid en dat geeft nimmer positieve gevoelens.

Dat kan gaan over jouw eigen geld of bezit, maar ook over iets wat een ander heeft opgebouwd. Wanneer iemand jarenlang zorgvuldig iets heeft opgebouwd en dat vervolgens in korte tijd wordt verbrast of verkwanseld, gaat het niet alleen om geld. Het raakt ook de waarde van de inspanning die eraan voorafging.

Wat is het leerdoel wanneer je verkwistend bent?

Het leerdoel ligt voor de hand. Wanneer je verkwistend bent, moet je leren begrenzen. Ruil onbezonnenheid in voor doordachtheid. Geef met verstand en laat je niet leiden door impulsiviteit.

Daar hoort ook zelfbeheersing bij. Niet omdat je voortaan niets meer mag kopen, geven of genieten, maar omdat jij zelf weer bepaalt waar jouw grens ligt. Jij bestuurt jouw gulheid in plaats van dat de neiging om te geven of uit te geven jou bestuurt.

Hoe geef je gul zonder grenzeloos te worden?

Door gulheid en begrenzing niet als tegenpolen te zien. Je kunt ruimhartig zijn en tegelijkertijd weten wat iets mag kosten. Je kunt een ander graag iets geven en toch nee zeggen wanneer geven onverstandig wordt. Je kunt genieten zonder alles op te souperen wat beschikbaar is.

Vraag jezelf af wat je geeft, waarom je het geeft en of het past bij wat je hebt. Dat geldt voor geld, maar net zo goed voor jouw tijd, aandacht en energie. Wie altijd en overal onbeperkt geeft, kan uiteindelijk ontdekken dat er voor zichzelf weinig overblijft.

Grenzen maken gulheid niet kleiner. Ze zorgen ervoor dat jouw vrijgevigheid houdbaar blijft. Geef dus vooral wanneer je wilt geven, maar geef met verstand. Daar zit voor mij het verschil tussen kwistig zijn en verkwisten.

Waar ligt jouw allergie wanneer verkwisten jouw valkuil is?

Jouw allergie is niet moeilijk te duiden. Je ergert je wanneer mensen gierig zijn en de hand te strak op de knip houden. Waar jij gemakkelijk geeft, kan iemand die overal zuinig op is benauwend op je overkomen.

Daar moet je overigens niet uit concluderen dat jij daarom maar grenzeloos moet blijven geven. Gierigheid en verkwisting zijn twee uitersten. De kunst ligt ertussen: gul kunnen zijn zonder te verspillen en zorgvuldig kunnen omgaan met wat je hebt zonder de hand voortdurend op de knip te houden.

Ontwikkeldoelen wanneer je verkwistend bent

• Leren begrenzen hoeveel geld, tijd, energie en aandacht je geeft of besteedt.
• Onbezonnen uitgeven of weggeven vervangen door een meer doordachte afweging.
• Gul en vrijgevig blijven zonder door overmatigheid te verkwisten wat jij of anderen hebben opgebouwd.

Veelgestelde vragen over verkwisten en verkwistend zijn

Verkwisten wordt gemakkelijk alleen met geld verbonden, maar de kern is breder. Het gaat om waardevolle middelen buitensporig, onnodig of grenzeloos weggeven, uitgeven of verspillen.

Wat betekent verkwistend?

Verkwistend betekent dat je buitensporig of onmatig uitgeeft, weggeeft of verspilt. Je jaagt bijvoorbeeld geld er onnodig door, verbrast bezit of gaat weinig zorgvuldig om met wat is opgebouwd.

Is gul zijn hetzelfde als verkwistend zijn?

Nee. Gul en vrijgevig zijn is een kwaliteit. Verkwistend wordt het wanneer jouw gulheid grenzeloos wordt en je onvoldoende maat houdt in wat je geeft of besteedt.

Kun je behalve geld ook andere dingen verkwisten?

Ja. Je kunt ook jouw tijd, energie en aandacht verspillen. Ook dat zijn waardevolle middelen waarvan je maar een bepaalde hoeveelheid beschikbaar hebt.

Wat is het verschil tussen verkwisten en genieten?

Genieten hoeft helemaal niets met verkwisten te maken te hebben. Het wordt verkwisting wanneer de overmatigheid het overneemt en je buitensporig blijft uitgeven, consumeren of verspillen zonder voldoende oog voor de waarde ervan.

Wat is het belangrijkste leerdoel bij verkwistend gedrag?

Begrenzen. Geef met verstand, houd maat en laat je niet automatisch leiden door onbezonnenheid of impulsiviteit. Je hoeft jouw gulheid niet kwijt te raken, maar je moet voorkomen dat vrijgevigheid verandert in verspilling.