home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / denker

Denker als kernkwaliteit: ben jij een denker?

Ben je een denker? Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten betekent dat dat je graag analyseert, beschouwt, overdenkt en nadenkt. Misschien denk je gemakkelijk op de lange termijn, zoek je naar nieuwe kansen en strategieën of wil je eerst begrijpen hoe iets zit voordat je een oordeel vormt. Denken kan op verschillende manieren tot uiting komen. Je kunt een toekomstdenker zijn, een doordenker, een uitzoeker of iemand die gebeurtenissen graag nog eens rustig overdenkt. Misschien denk je vooral creatief of juist sterk vanuit jouw intuïtie.

Ben je een toekomstdenker?

Wanneer je een toekomstdenker bent, kijk je gemakkelijk vooruit. Je probeert je voor te stellen wat er kan ontstaan, welke ontwikkelingen eraan komen en welke stappen nodig zijn om van A naar B te komen. Je vindt het misschien leuk om over de toekomst te sparren, plannen te maken en strategieën te bedenken.

• Je kijkt vooruit en anticipeert.
• Je bent proactief ingesteld.
• Je kunt je gemakkelijk een beeld vormen van hoe een toekomstige situatie eruit kan zien.
• Je kunt bedenken welke stappen nodig zijn om ergens te komen.
• Je kunt je bij een idee of voorstel voorstellen hoe het in de praktijk kan uitpakken.
• Je mag graag sparren en beschouwen.
• Je vindt brainstormen over de toekomst leuk.
• Je maakt graag plannen, zeker voor de langere termijn.
• Je bent visionair en strategisch ingesteld.
• Je bent de tijd soms vooruit en loopt in jouw gedachten al een aantal stappen verder.

Wanneer dit bij je past, kun je waarschijnlijk goed anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Je bent analytisch, vernieuwend en hebt vaak een bepaalde helicopterview. De keerzijde is dat je soms ongeduldig kunt worden wanneer anderen nog niet zien wat jij al voor je ziet. Ook kun je vergeten om mensen mee te nemen in jouw gedachtegang.

Ben je een doordenker?

Als doordenker kom je niet zomaar met een mening of uitspraak. Je wilt eerst de voor- en nadelen bekijken, verschillende kanten meewegen en pas daarna tot een oordeel komen. Je denkt grondig en probeert te voorkomen dat je te snel reageert.

• Je bent grondig en komt graag beslagen ten ijs.
• Je denkt doordacht en weloverwogen.
• Je bent genuanceerd in jouw afwegingen.
• Je reageert zelden zomaar primair.
• Je kunt bij meningsverschillen vaak beide kanten begrijpen.
• Je wilt eerst voldoende begrijpen voordat je een conclusie trekt.

Wanneer dit bij je past, ben je waarschijnlijk ook bedachtzaam. Maar er zit een valkuil aan. Vind je het moeilijk om tot een keuze te komen omdat er steeds weer een nieuwe bedenking opduikt? Blijf je twijfelen of zie je van iedere mogelijkheid ook meteen de keerzijde? Dan kan jouw kracht je in de weg gaan zitten. Maar dat had je zelf waarschijnlijk ook al bedacht.

Overdenken en herkauwen

Mag je gebeurtenissen graag nog eens rustig overdenken? Loop je een gesprek later opnieuw langs of vraag je je af wat iemand precies bedoelde? Dan herken je misschien het overdenken of herkauwen. Je laat indrukken nog eens de revue passeren en komt juist in die rust soms tot nieuwe inzichten, woorden of invalshoeken die je op het moment zelf nog niet had.

• Je laat gesprekken, gebeurtenissen en ontmoetingen nog eens rustig voorbijgaan.
• Je denkt en voelt na over wat zich heeft voorgedaan.
• Je komt achteraf soms tot andere ideeën of strategieën.
• Je ziet invalshoeken die je eerder nog niet had bedacht.
• Je vindt woorden voor iets wat je eerder nog niet goed kon verwoorden.
• Je evalueert en reflecteert graag.
• Je bent zorgvuldig in jouw verwerking.
• Je hebt soms de neiging om te gaan piekeren.

Uitzoeker: uitvissen, uitvogelen en uitknobbelen

Ben je een uitzoeker? Knobbel je graag ingewikkelde zaken uit? Mag je iets uitpluizen, ontcijferen, uitdokteren, uitvissen of uitvogelen? Dan zit er waarschijnlijk veel plezier voor jou in het begrijpen van een moeilijk vraagstuk. Zeker wanneer je iets hebt ontrafeld waar je eerst geen grip op kreeg.

• Je mag graag zaken navlooien, ontraadselen en uitpluizen.
• Intellectuele vraagstukken dagen je uit.
• Je ziet logische verbanden snel.
• Je kunt goed analyseren.
• Je ziet vaak snel waar een probleem zit.
• Je wordt blij wanneer je iets ingewikkelds hebt ontrafeld.
• Je helpt anderen graag met het oplossen van problemen.
• Je kunt pijnpunten en oorzaken onderscheiden.
• Patronen en structuren doorzie je gemakkelijk.
• Een logische en heldere opbouw is belangrijk voor je.
• Je stopt niet gemakkelijk wanneer je je tanden in een lastig vraagstuk hebt gezet.
• Oorzaak- en gevolgrelaties zijn voor jou vaak gesneden koek.

Ook hier ligt de valkuil dichtbij. Je kunt iets doodanalyseren, alles willen onderbouwen of menen dat je eerst werkelijk alles moet weten voordat je iets kunt zeggen. En wanneer je iets niet begrijpt terwijl je er al lang mee bezig bent, kan dat je behoorlijk frustreren.

Creatief denken en buikdenken

Niet iedere denker denkt op dezelfde manier. Misschien ben je vooral een creatieve denker en leg je onverwachte verbanden tussen ideeën. Of je bent sterk intuïtief ingesteld en weet soms iets zonder dat je meteen rationeel kunt uitleggen hoe je tot die conclusie kwam. De buikdenker vertrouwt op dat onderbuikgevoel en neemt naast feiten ook signalen waar die moeilijker in woorden te vangen zijn. Meer daarover lees je bij intuïtief denken en onderbuikgevoel.

Beschouwen: begrijpen hoe iets is ontstaan

Beschouwen is ook een vorm van denken. Je wilt niet alleen weten wat er vandaag gebeurt, maar ook begrijpen hoe iets is ontstaan. Misschien verdiep je je graag in geschiedenis, cultuur, levenslopen of achtergronden en probeer je vanuit die context het heden beter te begrijpen.

• Je verdiept je graag in het ontstaan van bepaalde zaken.
• Je probeert het heden te begrijpen vanuit de geschiedenis.
• Je wilt weten hoe en waarom iets is ontstaan.
• Je verdiept je graag in de levensloop van mensen.
• Je bereidt je goed voor wanneer je ergens naartoe gaat.
• Geschiedenis en cultuur kunnen je boeien.
• Je ziet verbanden tussen cultuur, geschiedenis en gedrag.
• Je deelt jouw kennis graag met anderen.
• Je zoekt informatie op wanneer je een plaats bezoekt of iemand ontmoet.

Herken je dit? Dan ben je waarschijnlijk ook leergierig en stel je gemakkelijk verdiepende vragen. Misschien weet je meteen wat je voor je verjaardag wilt hebben: een mooi boek bijvoorbeeld. Maar ken je jouw valkuil ook? Dat je bijna niet meer kunt stoppen wanneer je eenmaal over een onderwerp begint en dat het je flink kan irriteren wanneer je iets niet weet of begrijpt.

Denken moet uiteindelijk ook ergens toe leiden

Denken is een kracht zolang het je helpt om iets beter te begrijpen, tot een afgewogen besluit te komen of een vraagstuk op te lossen. Maar er komt een moment waarop nóg een analyse nauwelijks nieuwe informatie oplevert. Dan kan denken een manier worden om een keuze of actie uit te stellen. Je blijft beschouwen, zoeken, afwegen en opnieuw nadenken terwijl de volgende stap eigenlijk al duidelijk is. Daar ligt de directe valkuil van deze kwaliteit: te veel denken en te weinig in actie komen.

Het gaat er dus niet om dat je jouw denkvermogen moet afleren. Dat zou onzin zijn. De kunst is herkennen wanneer denken nog iets toevoegt en wanneer je inmiddels genoeg weet om een keuze te maken, iets uit te proberen of gewoon te beginnen.

Is denken voor jou een uitdaging?

Ben je iemand die het liefst meteen begint? Zit je al in de uitvoering terwijl een ander nog nadenkt over wat verstandig is? Misschien ben je van nature een echte actieveling en krijg je energie van aanpakken en doen. Dan kan denken voor jou juist een leerdoel zijn. Even stilstaan voordat je begint. Een vraagstuk van meerdere kanten bekijken. Eerst nadenken over de gevolgen en jezelf afvragen of er nog iets is wat je over het hoofd ziet. Niet om eindeloos te blijven analyseren, maar om te voorkomen dat je achteraf moet herstellen wat je vooraf even had kunnen doordenken.

Welke ontwikkeldoelen passen bij een denker?

Wanneer denken sterk bij je past, hoef je niet minder diepgaand te worden. Jouw ontwikkeling zit vooral in het vinden van het moment waarop nadenken voldoende heeft opgeleverd en je verder kunt.

• Herkennen wanneer je voldoende informatie hebt om een keuze te maken.
• Een gedachte of analyse vertalen naar een concrete stap of handeling.
• Accepteren dat je niet altijd alles volledig kunt begrijpen voordat je verdergaat.

Waar kun je je aan ergeren als je een denker bent?

Wanneer denken sterk bij jou past, kun je je ergeren aan mensen die zomaar iets roepen, een conclusie trekken zonder onderbouwing of al beginnen voordat duidelijk is wat ze eigenlijk gaan doen. Oppervlakkigheid, impulsiviteit of gedachteloos handelen kunnen jou tegenstaan. Je denkt misschien: denk eerst eens even na. Tegelijk zit daar ook jouw spiegel. Niet iedere snelle beslissing is ondoordacht en niet ieder vraagstuk heeft nog een extra analyse nodig. Soms weet iemand voldoende en is het gewoon tijd om te doen.

Vragen over denkers

Over denken als kwaliteit kunnen nog andere vragen ontstaan. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is veel nadenken altijd een teken dat je een denker bent?

Nee. Iedereen denkt veel, zeker wanneer er iets belangrijks speelt. Bij een denker gaat het meer om een natuurlijke voorkeur om te analyseren, verbanden te zoeken, zaken te beschouwen en eerst te begrijpen voordat je tot een conclusie komt.

Wat is het verschil tussen nadenken en piekeren?

Nadenken kan je helpen om nieuwe inzichten te krijgen, een keuze te maken of iets beter te begrijpen. Bij piekeren blijf je vaak in dezelfde gedachten ronddraaien zonder dat je dichter bij een oplossing komt. Dan levert het denken steeds minder op.

Kan een denker ook heel besluitvaardig zijn?

Jazeker. Een denker hoeft niet besluiteloos te zijn. Je kunt eerst grondig nadenken en daarna juist heel duidelijk kiezen. Het wordt pas lastig wanneer iedere beslissing opnieuw een aanleiding vormt om verder te analyseren en je nauwelijks meer tot een besluit komt.

Moet een denker altijd rationeel zijn?

Nee. Denken kan analytisch en rationeel zijn, maar je kunt ook creatief, associatief of intuïtief denken. Sommige denkers gebruiken juist een combinatie van feiten, ervaring, verbeeldingskracht en onderbuikgevoel.

Wanneer heb je genoeg nagedacht?

Dat is niet altijd exact vast te stellen. Een praktische vraag helpt wel: levert verder nadenken nog wezenlijk nieuwe informatie op? Wanneer je vooral dezelfde argumenten opnieuw langsloopt, kan het tijd zijn om een keuze te maken of iets in de praktijk te gaan ervaren.