NIVEA: niet invullen voor een ander
NIVEA is bekend als crème. Maar dit artikel gaat over iets anders: namelijk crème de la communicatie. NIVEA kort ik af als: Niet Invullen Voor Een Ander. Het is een soort ezelsbruggetje. Voor wie? Misschien wel voor jou! Denk jij vaak voor een ander? Vul jij het vaak in voor een ander? Wil je deze valkuil vermijden? Dan helpt deze communicatiecrème. Dit artikel is geschreven in de serie over oordelen en veroordelen.
Wat betekent NIVEA in communicatie?
Wat is niet invullen voor een ander? Ik duid het als volgt.
Hoe denk je voor een ander?
Je denkt regelmatig voor een ander in de trant van:
- Als ik dit zeg, wordt hij of zij vast boos.
- Ik doe dit maar niet, want dat vindt hij vervelend.
- Deze vraag zou ik hem of haar nu niet stellen, want dat vindt hij vast heel moeilijk.
Hoe voel je voor een ander?
Je voelt regelmatig voor een ander in de trant van:
- Ik heb het gevoel dat hij niet zo lekker in zijn vel zit.
- Ik heb het gevoel dat zij met problemen rondloopt.
- Ik voel dat hij verdrietig is en dat hij zich zorgen maakt.

Zie je dat we al twee soorten van NIVEA te pakken hebben: je voelt voor een ander of je denkt voor een ander. Wat is er mis mee? Niet zo veel toch? Nee, op zich niet! Maar vergeet niet dat er jouw perceptie tussen zit. Je hebt het niet geverifieerd.
Welke rol spelen aannames?
Ook aannames over anderen hebben te maken met het invullen voor een ander. En dat kan van alles zijn. Ik noem wat voorbeelden:
- ‘Het heeft geen enkel nut om hem daarvoor te vragen, je weet wel hoe hij is.’
- ‘Bij ons krijg je er dat nooit door, ze zijn zo conservatief als het maar kan.’
- ‘Nou, die heeft binnen twee jaar weer een andere partner, je kent hem wel.’
- ‘Ik denk dat ze binnen vijf maanden getrouwd zijn en dan gaan ze emigreren.’
Hoe ontstaan negatieve overtuigingen?
Vaak zijn aannames en denken voor een ander gebaseerd op negatieve overtuigingen. Er zit een bepaalde negatieve verwachting die wordt uitgesproken. Maar dat hoeft natuurlijk niet per se.
- ‘Ik denk dat je haar een heel groot plezier doet wanneer je haar een foto van haar kleinkind geeft.’
- ‘Wanneer wij als kinderen de tuin van moeder onderhouden, zal ze echt blij zijn.’
Waarom wordt jouw invulling jouw waarheid?
Het kenmerk van al deze voorbeelden is dat je jouw eigen waarheid hebt gecreëerd. Maar je hebt ze niet geverifieerd. Het zijn invulgedachten. En die vertellen iets over jouw gevoel en behoeften. Heel vaak is het gebaseerd op jouw onzekerheid. Of op jouw gevoel van angst. Je bent bang dat je overbodig bent of dat de ander niet op prijs stelt dat je komt en je zegt: ‘Laten we nu maar niet gaan, ze hebben op zondag meestal bezoek.’
Ook negatieve ervaringen kunnen leiden tot invulgedachten. En meestal blijft het daar niet bij. Meestal laat je je eigen gedrag afhangen van de ander. Oftewel: je laat jouw gedrag afhangen van hoe je denkt dat de ander zal reageren.
Wat gebeurt er wanneer je verantwoordelijkheid voor de ander overneemt?
Wat er in feite gebeurt bij denken voor een ander, is dat je de verantwoordelijkheden voor de ander aan het invullen bent. Het is een vorm van overzorgzaamheid die naar het ongezonde neigt. Je ontneemt de ander de mogelijkheid om zelf op iets te reageren, om zelf keuzes te maken en om zelf aan te geven wat hij of zij vervelend vindt. Het heeft te maken met het proces van geven en ontvangen waarin een onbalans ontstaat.
Wanneer vul je snel iets voor een ander in?
Denken en voelen voor een ander past vaak bij mensen die een of meerdere van de volgende valkuilen herkennen:
- Je bent oververantwoordelijk.
- Je bent overzorgzaam of te zorgzaam.
- Je bent betuttelend.
- Je bent belerend.
- Je bent te behulpzaam of te hulpvaardig.
- Je bent overbetrokken.
- Je staat altijd klaar voor een ander.
- Je bent overgevoelig.
- Je bent te begripvol of te inlevend.
- Je bent bemoeizuchtig of bemoeiziek.
- Je maakt je veel zorgen en bent overbezorgd.
Invullen voor een ander kan ook ingegeven zijn door angst en onzekerheid. Wanneer je je afhankelijk opstelt en voortdurend bevestiging zoekt bij de ander, zul je negatieve en afkeurende reacties proberen te vermijden. Je gaat de ander dan lezen, je zet je sensor op het erf van de buurman. Dit heeft echter uiteindelijk nooit het gewenste effect en het leidt tot een ongezonde relatie.
Hoe leer je NIVEA toepassen?
Je kunt het afleren. Door inzicht te krijgen in hoe het werkt. Of anders gezegd: door te begrijpen en te weten dat jij verantwoordelijk bent voor jouw gevoelens, behoeften en gedachten en door de gedachten en gevoelens van de buurman los te laten. Je bent daar immers niet de eigenaar van: dat is de ander. Let wel: dit is een proces. Er bestaat geen cursus of training waardoor je gediplomeerd zelfdenker wordt. Maar een paar tips:
- Neem niets aan, maar stel vragen. Aannemers nemen aan, jij niet.
- Check en dubbelcheck.
- Kijk door de ogen van de ander naar de ander en kijk niet door jouw perceptie naar de ander.
- Trek geen voorbarige conclusies.
- Houd het bij de feiten en bij wat je waarneemt.
Doe de gratis communicatietest
Wil je inzicht krijgen in jouw sterke punten en valkuilen wanneer het over communicatie gaat? Met de communicatietest ontdek je jouw belangrijkste communicatie-ontwikkeldoelen.
E-book authentiek communiceren
Wil je leren hoe je moeilijke onderwerpen bespreekbaar maakt zonder jezelf of de ander te veroordelen? In dit e-book lees je hoe willen, kunnen en zijn samenkomen in authentieke communicatie.
Webinar over communicatie
Wil je meer inzicht in jouw communicatiepatronen, valkuilen en ontwikkelmogelijkheden? Bekijk dan het webinar over persoonlijke communicatie.
Veelgestelde vragen over NIVEA in communicatie
Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over niet invullen voor een ander.
Waar staat NIVEA voor in communicatie?
NIVEA staat voor Niet Invullen Voor Een Ander. Het is een ezelsbruggetje dat je helpt voorkomen dat je zonder controle bedenkt wat iemand anders denkt, voelt, wil of nodig heeft.
Waarom vullen mensen dingen voor anderen in?
Dat gebeurt vaak vanuit eerdere ervaringen, onzekerheid, angst, zorgzaamheid of de behoefte om een negatieve reactie te voorkomen. Je probeert vooruit te lopen op de ander, maar baseert je daarbij op jouw eigen perceptie.
Is aanvoelen wat een ander nodig heeft altijd verkeerd?
Nee. Aanvoelen kan waardevol zijn. Het wordt een probleem wanneer je jouw gevoel als waarheid behandelt en niet bij de ander controleert of jouw interpretatie klopt.
Wat is het verschil tussen inleven en invullen?
Bij inleven probeer je de ander te begrijpen en blijf je vragen stellen. Bij invullen trek je zelf een conclusie over wat de ander denkt, voelt of wil zonder die conclusie te toetsen.
Hoe voorkom je dat je voor een ander invult?
Blijf bij wat je werkelijk waarneemt, stel open vragen en controleer jouw interpretatie. Geef de ander ruimte om zelf te vertellen wat die denkt, voelt, wil of nodig heeft.
Laat de ander zelf denken en voelen
Niet invullen voor een ander betekent dat je jouw aannames niet als waarheid behandelt. Door te vragen, te luisteren en jouw interpretatie te controleren, geef je de ander ruimte om zelf te vertellen wat er speelt. Zo voorkom je dat jouw onzekerheid, angst of zorgzaamheid de communicatie gaat bepalen.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

datum: 11-05-2014
Update: 31 juli 2026.


