home / leiderschapsontwikkeling / directie ondernemers / ondernemer manager

Ondernemer of manager: wat is het verschil?

Ondernemen en managen zijn niet hetzelfde. Als ondernemer ben je vaak sterk gericht op kansen, vernieuwing en de toekomst van jouw bedrijf. Als manager ligt de nadruk meer op organiseren, sturen en zorgen dat plannen ook worden uitgevoerd. Binnen directie en ondernemerschap zijn beide rollen belangrijk. Zeker in het MKB komen ze bovendien regelmatig bij dezelfde persoon terecht.

Het gaat daarbij niet om twee vaste mensentypen. Ondernemers kunnen uitstekend organiseren en managers kunnen zeer ondernemend zijn. Het onderscheid helpt vooral om te begrijpen welke rol een organisatie op een bepaald moment van jou vraagt en waar jouw natuurlijke voorkeur ligt.

Wat kenmerkt de rol van manager?

Een manager richt zich meer op de vraag hoe de organisatie haar doelen daadwerkelijk kan bereiken. Wat moet er gebeuren? Wie is waarvoor verantwoordelijk? Welke middelen zijn nodig? Hoe volgen we de voortgang en wanneer moeten we bijsturen?

Daarvoor zijn structuur, afstemming en duidelijke afspraken nodig. Een manager probeert niet alleen beweging te creëren, maar zorgt ook dat een organisatie bestuurbaar blijft terwijl mensen gezamenlijk resultaten moeten realiseren.

• Doelen vertalen naar uitvoering.
• Werk en verantwoordelijkheden organiseren.
• Prioriteiten stellen.
• Voortgang en resultaten volgen.
• Mensen en middelen op elkaar afstemmen.
• Bijsturen wanneer resultaten of processen daarom vragen.

Ondernemer, manager en leider zijn niet hetzelfde

Op deze pagina vergelijken we de rol van ondernemer met die van manager. Dat is een andere vergelijking dan het onderscheid tussen leiderschap en management. Een ondernemer kan een leider zijn, maar ook sterk als manager optreden. En een manager kan naast organiseren en sturen eveneens veel leiderschap laten zien.

Wil je juist dat onderscheid verder onderzoeken? Lees dan ook over het verschil tussen leiders en managers.

Het verschil zit vooral in de focus

Stel dat de winst onder druk staat. De ene ondernemer ziet misschien vooral mogelijkheden om nieuwe omzet te ontwikkelen, een andere doelgroep te benaderen of een nieuw product te introduceren. Een manager kan eerder kijken naar processen, capaciteit, kosten of productiviteit.

Beide perspectieven kunnen waardevol zijn. Soms moet je juist investeren om uit een moeilijke situatie te komen. Soms moet je eerst de bestaande organisatie beter op orde brengen. En vaak moet je beide tegelijk doen.

Hetzelfde geldt bij groei. Nieuwe klanten en omzet creëren is één kant van het verhaal. Zorgen dat personeel, processen, leiding en informatie die groei aankunnen is de andere kant. Daarom vraagt groei en ontwikkeling van jouw organisatie zowel ondernemerschap als management.

De kracht van de ondernemer

Ondernemers kunnen beweging creëren waar anderen vooral onmogelijkheden zien. Ze beginnen soms zonder dat vooraf alles is uitgedacht. Juist daardoor ontstaan nieuwe producten, diensten en bedrijven.

Veel ondernemers hebben een sterk gevoel voor kansen en willen zelf kunnen bepalen welke richting zij opgaan. Dat kan een grote kracht zijn. Het kan ook verklaren waarom sommige ondernemers moeite hebben met langdurig overleg, uitgebreide procedures of mensen die vooral vertellen waarom iets niet kan.

Die persoonlijke kenmerken verschillen natuurlijk per ondernemer. Bij ondernemerskwaliteiten en bijbehorende valkuilen gaan we daar uitgebreider op in.

De valkuil van de ondernemer

Een kwaliteit kan doorschieten. Daadkracht kan ongeduld worden. Zelfstandigheid kan veranderen in alles zelf willen bepalen. Snel beslissen kan betekenen dat anderen onvoldoende worden meegenomen.

Ook kan de ondernemer zo sterk gericht blijven op kansen en klanten dat de interne organisatie onvoldoende aandacht krijgt. Rollen blijven onduidelijk, informatie zit vooral in hoofden en belangrijke processen zijn sterk afhankelijk van een paar personen.

Daarnaast kan een ondernemer moeite hebben met tegenspraak. Een eigen koers varen is waardevol, maar wanneer je vrijwel ieder ander perspectief terzijde schuift kan eigengereidheid als ondernemer een belemmering worden.

De kracht van de manager

Een goede manager helpt ideeën om te zetten in een organisatie die ook daadwerkelijk kan leveren. Hij zorgt dat duidelijk is wat er moet gebeuren, verdeelt verantwoordelijkheden en bewaakt of afspraken worden nagekomen.

Dat wordt belangrijker naarmate een bedrijf groter wordt. Persoonlijke afstemming tussen de ondernemer en iedere medewerker werkt dan steeds minder goed. Er ontstaan leidinggevende rollen, afdelingen, processen en meer afhankelijkheden tussen mensen.

Goed management zorgt niet voor bureaucratie om de bureaucratie. Het zorgt voor voldoende structuur zodat mensen zelfstandig kunnen werken en de organisatie minder afhankelijk wordt van improvisatie.

De valkuil van de manager

Ook managementkwaliteiten kunnen doorschieten. Structuur kan veranderen in regelzucht. Risico's beheersen kan leiden tot voorzichtigheid. Overleg kan zoveel tijd gaan kosten dat besluiten steeds worden uitgesteld.

Een organisatie kan daardoor sterk naar binnen gericht raken. Alles is netjes georganiseerd, maar ondertussen verandert de markt en worden kansen gemist. Processen worden dan belangrijker dan het doel waarvoor die processen ooit zijn ingericht.

Goed management betekent daarom ook dat je durft te veranderen wanneer de werkelijkheid verandert.

Wanneer jouw bedrijf groter wordt

Een ondernemer kan in de eerste jaren vrijwel vanzelfsprekend de centrale figuur van het bedrijf zijn. Groei verandert dat. Op een bepaald moment kun je niet meer iedere klant spreken, ieder probleem oplossen en iedere medewerker persoonlijk aansturen.

Dan ontstaat een belangrijke keuze. Welke werkzaamheden blijf je zelf doen? Waar heb je managers of andere leidinggevenden voor nodig? Welke verantwoordelijkheden moeten elders komen te liggen?

Voor ondernemers die gewend zijn overal persoonlijk bij betrokken te zijn, hangt deze ontwikkeling sterk samen met het leren loslaten van het eigen bedrijf.

Kun je ondernemer en manager tegelijk zijn?

Ja. Zeker in het MKB is dat heel gebruikelijk. Je kunt 's morgens een gesprek voeren over een nieuwe markt en diezelfde middag personeelsplanning of financiële resultaten bespreken.

De moeilijkheid zit vaak niet in het combineren van beide rollen, maar in het bewust kunnen wisselen. Wanneer vraagt de situatie om ondernemerschap en wanneer om management? Wanneer moet je ruimte maken voor een nieuw idee en wanneer moet je juist zorgen dat eerst bestaande afspraken worden nagekomen?

Wie voortdurend in ondernemersmodus blijft, kan de interne organisatie verwaarlozen. Wie alleen nog manager wordt, kan juist verliezen waarom hij ooit ondernemer werd.

Wat past beter bij jou?

Je kunt jezelf een aantal eenvoudige vragen stellen. Waar krijg je energie van? Vind je het leuker om nieuwe mogelijkheden te ontwikkelen of om een bestaande organisatie steeds beter te laten functioneren? Hoe ervaar je onzekerheid? En wat gebeurt er met jou wanneer processen, mensen en verantwoordelijkheden steeds complexer worden?

Het antwoord hoeft niet ondernemer of manager te zijn. Veel mensen hebben kwaliteiten van beide. Het gaat om bewustwording. Hoe beter je jouw voorkeur kent, hoe gemakkelijker je kunt bepalen welke rol je zelf wilt vervullen en welke kwaliteiten je om je heen moet organiseren.

Van ondernemer naar eindverantwoordelijke

Wanneer jouw onderneming verder groeit, verandert de vraag soms opnieuw. Je bent dan niet alleen ondernemer of manager, maar draagt verantwoordelijkheid voor de onderneming als geheel. Je moet belangen afwegen, koers bepalen en beslissingen nemen die meerdere onderdelen raken.

Die overgang vraagt opnieuw een ander perspectief. Lees daarover verder bij het doorgroeien naar een eindverantwoordelijke functie.

Ondernemerschap en management hebben elkaar nodig

Een gezonde organisatie heeft ruimte nodig voor beide bewegingen. Ondernemerschap zorgt voor kansen, aanpassing en vernieuwing. Management helpt om mensen en middelen zo te organiseren dat ideeën ook daadwerkelijk resultaat opleveren.

Dat vraagt wederzijds respect. De ondernemer die iedere vorm van structuur als bureaucratie beschouwt maakt het de organisatie onnodig moeilijk. De manager die ieder nieuw idee eerst volledig wil dichtregelen kan vernieuwing verstikken.

Juist wanneer ondernemers en managers elkaars kwaliteiten herkennen en benutten, ontstaat een organisatie die kan bewegen zonder voortdurend de grip te verliezen.

Veelgestelde vragen over ondernemer of manager

Het verschil tussen ondernemen en managen is niet zwart-wit. Toch helpt het onderscheid om beter te begrijpen welke rol bij jou past en wat jouw organisatie in een bepaalde fase nodig heeft. Deze vijf vragen komen daarbij regelmatig terug.

Wat is het belangrijkste verschil tussen een ondernemer en een manager?

Een ondernemer is doorgaans sterker gericht op kansen, vernieuwing en ontwikkeling van de onderneming. Een manager richt zich meer op organiseren, uitvoering, resultaten en de dagelijkse bestuurbaarheid. In de praktijk kunnen beide rollen door dezelfde persoon worden vervuld. Dat is weer een ander onderscheid dan het verschil tussen leiders en managers.

Kan een ondernemer ook een goede manager zijn?

Ja. Ondernemerschap en management zijn geen tegengestelde persoonlijkheden. Wel kan iemand een duidelijke voorkeur hebben. Het helpt om te weten welke kwaliteiten en vaardigheden bij ondernemerschap een belangrijke rol spelen en welke managementvaardigheden extra aandacht vragen.

Wanneer heeft een ondernemer een manager nodig?

Dat hangt niet uitsluitend af van het aantal medewerkers. Een manager kan nodig worden wanneer de complexiteit toeneemt, verantwoordelijkheden onvoldoende duidelijk zijn of de ondernemer zoveel tijd kwijt is aan dagelijkse aansturing dat andere belangrijke werkzaamheden blijven liggen.

Moet een manager ondernemend zijn?

Niet iedere managementfunctie vraagt hetzelfde niveau van ondernemerschap. Toch is initiatief vrijwel altijd belangrijk. Zeker managers met commerciële, directie- of resultaatverantwoordelijkheid moeten kunnen reageren op veranderingen en nieuwe mogelijkheden herkennen.

Wat als ik ondernemen leuk vind maar managen niet?

Dan is het belangrijk om daar bij de inrichting van jouw bedrijf rekening mee te houden. Misschien kun je bepaalde managementvaardigheden ontwikkelen, maar je kunt ook verantwoordelijkheden bij anderen organiseren. Naarmate een onderneming groeit wordt steeds belangrijker dat de juiste mensen de juiste rol krijgen.