home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / verdraagzaamheid

Verdraagzaam zijn: veel kunnen verdragen met duidelijke grenzen

Ben je verdraagzaam? Is dat een kwaliteit die bij jou past? Dan verdraag je veel van jouw medemens en maak je niet van ieder verschil meteen een probleem. Je kunt omgaan met andere meningen, eigenaardigheden en gedrag zonder snel geïrriteerd of gefrustreerd te raken. Het is echt een kwaliteit in hoe je met mensen omgaat. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat verdraagzaamheid over ruimte geven aan verschillen zonder jouw eigen grens kwijt te raken.

Verdraagzaam zijn betekent niet dat je alles goedvindt

Verdraagzaamheid wordt soms uitgelegd alsof je alles maar moet accepteren. Dat klopt niet. Je kunt een andere mening verdragen zonder die mening over te nemen. Je kunt begrip hebben voor iemand zonder diens gedrag goed te keuren. En je kunt ruimte geven zonder jouw eigen normen of grenzen in te leveren.

Daar zit precies het verschil tussen verdraagzaam en grenzeloos zijn. Verdraagzaamheid zegt: "Er mag verschil zijn." Grenzeloosheid zegt: "Doe maar wat je wilt." Dat laatste is geen verdraagzaamheid meer. Juist iemand die gezond verdraagzaam is, weet dat er veel mogelijk is maar niet alles.

Wat is het verschil tussen verdraagzaam en meegaand zijn?

Verdraagzaam en meegaand kunnen zijn liggen dicht bij elkaar, maar het accent verschilt. Wanneer je meegaand bent, beweeg je gemakkelijk met een ander mee. Wanneer je verdraagzaam bent, hoef je helemaal niet mee te bewegen. Je kunt jouw eigen standpunt houden en toch verdragen dat de ander anders denkt, voelt of handelt.

Dat maakt verdraagzaamheid steviger dan het soms klinkt. Je hoeft niet te zeggen: "Jij hebt gelijk." Je kunt ook zeggen: "Ik zie het anders, maar ik kan verdragen dat jij er anders naar kijkt." Juist daardoor hoeft verschil niet meteen tot polarisatie of strijd te leiden.

Wanneer wordt verdraagzaamheid een valkuil?

Wanneer je verdraagzaam bent, is de valkuil dat je te verdraagzaam wordt. Dat is een inkopper natuurlijk. Dat weet ik ook. Maar de grens is belangrijk. Wanneer je te veel verdraagt, gaat jouw kwaliteit tegen je werken.

• Anderen kunnen misbruik maken van jouw goedheid.
• Je laat soms te veel over jouw kant gaan.
• Je bent niet altijd duidelijk over jouw grens waardoor mensen er gemakkelijker overheen gaan.
• Je wordt conflictvermijdend.
• Je vindt het moeilijk om je uit te spreken of mensen op bepaald gedrag aan te spreken.
• Je waait te veel met alle winden mee.
• Het lijkt alsof je alles wel goed vindt en dat bij jou alles kan en mag.

Je wilt de harmonie bewaren, maar harmonie kan ook een excuus worden om iets niet te bespreken. Dan verdraag je niet meer vanuit kracht, maar slik je zaken in die eigenlijk om duidelijkheid vragen.

Hoe bewaar je harmonie zonder conflicten te vermijden?

Dat is een belangrijke ontwikkeling voor iemand die verdraagzaam is. Je hoeft niet overal een punt van te maken, maar sommige dingen verdienen wél een gesprek. Als iemand steeds over jouw grens gaat, afspraken niet respecteert of gedrag vertoont waar je werkelijk last van hebt, helpt nog meer verdragen niet.

Gezonde harmonie en saamhorigheid ontstaat niet doordat niemand iets moeilijks zegt. Soms ontstaat harmonie juist nadat een verschil eerlijk is besproken. De kunst is dat je een conflict niet hoeft op te zoeken, maar het ook niet uit de weg gaat wanneer iets werkelijk uitgesproken moet worden.

Waar ergert een verdraagzaam persoon zich aan?

De irritatie of allergie die bij verdraagzaamheid hoort, is natuurlijk onverdraagzaamheid. Je kunt je ergeren aan mensen die overal strijd van maken, nauwelijks ruimte geven aan een andere mening of van ieder klein verschil een groot probleem maken.

• Mensen die voortdurend strijdlustig zijn.
• Mensen die overal een probleem van maken.
• Mensen bij wie nooit iets vanzelf gaat.
• Mensen die alleen maar schrapen maar weinig geven.
• Mensen die overal een punt van maken.
• Mensen die belust zijn op gezeur en gezanik.

Daar zit natuurlijk ook jouw eigen spiegel. Omdat jij veel kunt verdragen, kan iemand die weinig verdraagt al snel overdreven moeilijk op je overkomen. Niet ieder duidelijk standpunt is echter onverdraagzaam. Soms doet een ander precies wat jij wat vaker zou mogen doen: aangeven waar de grens ligt.

Is verdraagzaamheid voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je ergert je snel, hebt weinig geduld met afwijkende meningen of voelt de behoefte om ieder verschil meteen recht te zetten. Dan kan verdraagzaamheid voor jou een uitdaging zijn.

Dat betekent niet dat je alles moet accepteren. Het leerpunt kan zijn dat niet ieder verschil opgelost hoeft te worden. Je kunt iets irritant vinden en het toch laten bestaan. Je kunt het oneens zijn zonder de ander te hoeven overtuigen. En je kunt leren onderscheiden tussen gedrag dat werkelijk een grens overschrijdt en gedrag dat vooral anders is dan jij zelf zou kiezen.

Welke ontwikkeldoelen passen bij verdraagzaamheid?

Verdraagzaamheid hoeft niet kleiner te worden. De ontwikkeling zit vooral in ruimte geven zonder grenzeloos te worden en harmonie zoeken zonder jezelf stil te houden.

• Duidelijk aangeven waar jouw eigen grens ligt.
• Verschillen verdragen zonder automatisch mee te bewegen.
• Spanning bespreekbaar maken wanneer harmonie ten koste van jezelf gaat.

Veelgestelde vragen over verdraagzaamheid

Verdraagzaamheid gaat niet over alles goedvinden. Het gaat over ruimte kunnen geven aan verschil en tegelijk weten waar jouw grens ligt. Daarom nog vijf aanvullende vragen.

Is verdraagzaamheid hetzelfde als tolerantie?

De begrippen liggen dicht bij elkaar. Bij beide gaat het erom dat je ruimte kunt geven aan gedrag, ideeën of overtuigingen die anders zijn dan die van jou. Bij verdraagzaamheid zit voor mij ook sterk het persoonlijke vermogen om verschillen uit te houden zonder meteen geïrriteerd of strijdlustig te worden.

Is verdraagzaamheid hetzelfde als toegeeflijkheid?

Nee. Je kunt verdraagzaam zijn en toch ergens niet aan toegeven. Toegeeflijkheid gaat sterker over meegaan met wat een ander vraagt of wil. Verdraagzaamheid betekent vooral dat je verschil kunt verdragen.

Hoe weet je dat je te verdraagzaam bent?

Dat merk je bijvoorbeeld wanneer je regelmatig over jouw eigen grens laat gaan, frustraties inslikt of noodzakelijke gesprekken vermijdt om de vrede te bewaren. Dan kost jouw verdraagzaamheid je meer dan zij oplevert.

Kun je verdraagzaam zijn en toch iemand aanspreken?

Zeker. Sterker nog: dat hoort bij gezonde verdraagzaamheid. Je kunt iemand respecteren en tegelijkertijd duidelijk benoemen welk gedrag voor jou niet acceptabel is.

Waarom is frustratietolerantie belangrijk?

Omdat niet alles precies gaat zoals jij wilt. Mensen verschillen, maken fouten, reageren anders en hebben andere gewoonten. Een zekere frustratietolerantie voorkomt dat ieder ongemak onmiddellijk verandert in irritatie, ruzie of strijd.