home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / pionier

Pionier: ben jij dat?

Ben jij een pionier? Dan vervul jij een bepaalde voortrekkersrol. Jij doet baanbrekend werk en je opent nieuwe wegen. Weet je dat dit een talent is? Het is echt een kwaliteit in hoe je jezelf in beweging zet. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten herken je de pionier aan de behoefte om voorop te gaan, onbekend terrein te verkennen en mogelijkheden te onderzoeken waar nog geen gebaand pad voor bestaat.

Waaraan herken je een pioniersgeest?

Ik kom onder ondernemers wel vaak pioniers tegen. En natuurlijk niet alleen ondernemers. Je kunt ze ook vinden onder musici, journalisten, onderzoekers en wetenschappers. Wat opvalt is:

• Ze hebben een beeld, plaatje of idee in hun hoofd en een enorme verbeeldingskracht.
• Ze durven risico's te nemen en stappen op hun doel af.
• Ze worden ongeduldig wanneer anderen hen niet kunnen volgen.
• Ze ergeren zich aan mensen die de geijkte paden willen blijven bewandelen.
• Ze denken vaak snel en bekijken een zaak van meerdere kanten.
• Ze gaan maar door en tonen vasthoudendheid, ook als anderen de kansen niet zien.
• Zodra het bekend is en zodra de mogelijkheden verkend zijn, is de aardigheid er vaak af voor de pionier.

Dat laatste is veelzeggend. Een pionier wordt vaak juist aangetrokken door wat nog niet duidelijk, bekend of uitgewerkt is. Zodra de weg eenmaal ligt en anderen hem probleemloos kunnen bewandelen, trekt het volgende onbekende terrein alweer. Daarin verschilt de pionier nogal eens van de persoon die juist plezier beleeft aan beheren, perfectioneren en jarenlang verder uitbouwen wat eenmaal is neergezet.

Wat is het verschil tussen een pionier, kwartiermaker en innovator?

Deze kwaliteiten liggen dicht bij elkaar, maar ze hebben een ander accent. De pionier verkent onbekend terrein en gaat voorop waar nog nauwelijks een route ligt. Een kwartiermaker bereidt het terrein voor en schept voorwaarden waardoor anderen verder kunnen. Bij innovatief zijn ligt het accent sterker op vernieuwing ontwikkelen en daadwerkelijk toepassen. Een pionier kan innovatief zijn en ook kwartiermakerswerk verrichten, maar zijn kenmerkende kracht zit vooral in het als eerste durven verkennen van een nog onbekende weg.

Je hoeft als pionier ook niet degene te zijn die voortdurend de meeste ideeën produceert. Iemand kan een fantastische ingeving hebben en vervolgens liever thuisblijven terwijl een ander ermee het onbekende terrein in trekt. Bij de pionier zit er dus altijd een bewegingselement in: zien wat mogelijk is en bereid zijn om naar voren te gaan voordat alle zekerheid er is.

Hoe neem je anderen mee als jij al drie stappen verder bent?

Dat kan een behoorlijke uitdaging zijn. Jij hebt misschien het hele plaatje al in jouw hoofd, ziet meerdere mogelijkheden en bent ondertussen al bezig met de volgende stap. Een ander hoort jouw idee voor het eerst. Wanneer die persoon niet direct enthousiast reageert of eerst vragen stelt, kun jij het gevoel krijgen dat hij traag is, moeilijk doet of niet ziet wat volgens jou overduidelijk is. Dan ontstaat ongeduld en kun je in jouw eentje nog sneller vooruitgaan, terwijl de afstand tot de rest juist groter wordt.

De kunst is om niet alleen nieuwe wegen te zien, maar ook zichtbaar te maken hoe je daar komt. Vertel wat jij ziet, waarom je die mogelijkheid interessant vindt en welke eerste stap haalbaar is. Geef anderen gelegenheid om vragen te stellen en aan het idee te wennen. Je hoeft jouw pioniersgeest niet af te remmen, maar soms moet je even teruglopen om de rest te laten zien waar het pad begint.

Wanneer wordt pionieren een valkuil?

Welke valkuilen heeft de pionier? Dat kan verschillend zijn, maar ik noem er een paar:

• Wel aan beginnen, niet afmaken.
• Blijven pionieren en verkennen terwijl het niet nodig is.
• Mensen becommentariëren die liever de gebaande wegen bewandelen.
• Ongeduldig en ongedurig worden wanneer het niet snel genoeg gaat.

De pioniersgeest schiet door wanneer het nieuwe op zichzelf aantrekkelijker wordt dan wat werkelijk nodig is. Je blijft dan verkennen terwijl de route allang gevonden is, begint alweer aan iets anders voordat het vorige goed staat of hebt onvoldoende waardering voor mensen die juist sterk zijn in uitvoeren, beheren en verder uitbouwen. Niet iedereen hoeft op een vooruitgeschoven post te zitten. Uiteindelijk moet iemand de nieuwe weg ook begaanbaar houden.

Waar komt pionierstalent goed tot zijn recht?

Het talent van de pionier kun je goed inzetten in de pioniersfase van een onderneming. Maar ook in de fase waarin een onderneming gedwongen wordt nieuwe wegen in te slaan omdat anders de aansluiting met de markt wordt gemist. Uiteraard kun je pionierstalenten goed gebruiken bij vernieuwing, innovatie en nieuwe ontwikkelingen. Juist wanneer bestaande antwoorden niet meer voldoen en nog niet duidelijk is welke route wel werkt, kan de pionier van grote waarde zijn.

Bij een pioniersgeest passen vaak meerdere kwaliteiten. Je kunt bijvoorbeeld een sterke ideeëngenerator zijn, scheppingsdrang hebben, veel ondernemingsgeest tonen en beschikken over een flinke verbeeldingskracht. Maar de kern blijft dat jij niet alleen mogelijkheden ziet. Je bent ook bereid om het onbekende tegemoet te gaan en uit te zoeken of daar werkelijk een nieuwe weg ligt.

Is pionieren voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je voelt je prettig wanneer een route zich al bewezen heeft, wilt graag weten waar je aan toe bent en laat liever iemand anders eerst ontdekken of iets werkt. Je kunt best nieuwe mogelijkheden zien, maar je hebt veel zekerheid nodig voordat je zelf als eerste naar voren stapt. Dan kan pionieren voor jou een uitdaging zijn.

Dat betekent niet dat je voortaan roekeloos onbekend terrein in moet lopen. Je kunt oefenen door iets eerder ruimte te geven aan een nieuwe mogelijkheid, een experiment te starten of een eerste stap te zetten voordat ieder risico is uitgesloten. Pionieren vraagt niet dat je blind vooruitgaat. Het vraagt dat je voldoende vertrouwen ontwikkelt om soms te bewegen terwijl nog niet de hele route op de kaart staat.

Welke ontwikkeldoelen passen bij een pionier?

Wanneer pioniersgeest sterk bij jou past, hoef je jouw behoefte om te ontdekken, te vernieuwen en voorop te gaan niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in zorgen dat jouw verkenning ook bruikbaar wordt voor de mensen die na jou komen.

• Nieuwe wegen verkennen en tegelijkertijd voldoende aandacht houden voor afmaken en uitvoering.
• Anderen meenemen in jouw ideeën zonder ongeduldig te worden wanneer zij meer tijd nodig hebben.
• Herkennen wanneer pionieren nodig is en wanneer het beter is om een gevonden route verder uit te bouwen.

Veelgestelde vragen over pionieren en pioniersgeest

Pionieren gaat over meer dan alleen nieuwe ideeën hebben. Het heeft ook te maken met onzekerheid verdragen, vooroplopen en ruimte maken voor iets waarvan nog niet precies vaststaat hoe het zal uitpakken. Daarom nog vijf vragen die bij deze kwaliteit passen.

Moet een pionier altijd iets volledig nieuws bedenken?

Nee. Soms bestaat een mogelijkheid ergens anders al, maar is zij binnen jouw organisatie, vakgebied of situatie nog niet onderzocht. Pionieren kan ook betekenen dat jij als eerste een nieuwe route verkent binnen een omgeving die tot dan toe vooral het bekende pad volgde.

Is een pionier automatisch ondernemend?

Vaak zie je ondernemingsgeest bij pioniers, maar het hoeft niet alleen over bedrijven of ondernemen te gaan. Ook een onderzoeker, muzikant, journalist, docent of professional kan pionieren door nieuwe mogelijkheden te onderzoeken en als eerste een andere aanpak uit te proberen.

Waarom maakt routine een pionier soms onrustig?

Omdat de aantrekkingskracht vaak juist zit in ontdekken en verkennen. Zodra alles bekend is, de route vastligt en werkzaamheden vooral herhaald moeten worden, kan de prikkel verdwijnen. Dat betekent niet dat routine verkeerd is, maar wel dat een pionier er vaak minder energie van krijgt.

Moet je als pionier veel risico durven nemen?

Je moet in ieder geval enige onzekerheid kunnen verdragen. Wie alleen beweegt wanneer vooraf vaststaat dat iets zal lukken, komt moeilijk als eerste op onbekend terrein. Dat betekent niet dat je onbezonnen risico's moet nemen. Goede pioniers onderzoeken, leren onderweg en stellen hun route bij wanneer dat nodig is.

Waarom maakt een pionier niet altijd af waar hij aan begint?

Omdat de energie vaak sterk zit in het eerste deel: ontdekken, verkennen, mogelijkheden zien en iets op gang brengen. Zodra het vraagstuk verandert in onderhouden, herhalen en verfijnen, kan de belangstelling afnemen. Daarom kan samenwerking met mensen die juist sterk zijn in uitvoering en continuïteit heel waardevol zijn.