home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / oordelen / iemand de les lezen

Iemand de les lezen: betekenis, valkuil en aanpak

Ben je iemand die de ander nogal snel de les leest? Hoor je dat vaker? Vind je dat vervelend en wil je er wat aan doen? Is bij jou het besef al gekomen dat deze manier van communicatie niet werkt? Dit artikel hoort bij de serie over oordelen en veroordelen.

Wat is het verschil tussen iemand adviseren en iemand de les lezen?

Bij adviseren laat je de ander vrij om iets met jouw suggestie te doen. Je deelt jouw ervaring, idee of zienswijze zonder die als de enige juiste waarheid te presenteren. Wanneer je iemand de les leest, klinkt jouw mening als de enige juiste waarheid. Je praat dan niet met de ander, maar tegen de ander. Er blijft weinig ruimte over voor diens eigen kennis, ervaring of aanpak.

Waarom roept belerend communiceren weerstand op?

Heb je gemerkt dat jouw manier van communiceren weerstand oproept bij anderen? Dat er gemakkelijk conflicten ontstaan, of dat mensen afhaken en jou gaan vermijden? Dan is het belangrijk om je te realiseren dat mensen hun manier van doen best willen veranderen, maar niet veranderd willen worden. Als je jouw mening of zienswijze aan anderen oplegt als de enige juiste en duidelijk laat merken dat je vindt dat de ander fout zit, dan stel je jezelf boven de ander. Er blijft voor de ander te weinig ruimte.

Ik ken jou niet. Wellicht houd je van een stevige discussie en ben je stellig in je communicatie, omdat je ervan uitgaat dat de ander er met dezelfde stelligheid tegenin zal gaan. Dan heb je vast gemerkt dat het vaak niet zo gaat. Misschien heb jij vooral het resultaat voor ogen en vind je dat jouw manier om dit te bereiken nu eenmaal de beste manier is. Dan is het effectiever om mensen in jouw zienswijze mee te nemen dan weerstand op te roepen door jouw communicatie.

Waarom ga je iemand de les lezen?

Je kunt iemand de les lezen omdat je graag grip houdt, snel oplossingen ziet, fouten wilt voorkomen of overtuigd bent van jouw aanpak. Soms speelt ook ongeduld mee. Je wilt dat de ander sneller begrijpt wat voor jou al duidelijk is. Misschien wil je helpen of een goed resultaat bereiken. Maar door de manier waarop je jouw boodschap brengt, komt jouw goede bedoeling niet meer over. De ander ervaart vooral kritiek, afkeuring of bemoeizucht.

Welke valkuilen horen bij iemand de les lezen?

Een ander de les lezen heeft als effect dat anderen jou ervaren als:

• Belerend.
• Betweter.
• Drammer.
• Dominant.
• Ontoegankelijk.
• Veroordelend.

Door jouw manier van communiceren roep je weerstand op. Anderen zullen zich wellicht gekleineerd of in een hoek gedrukt voelen. Of tot strijd uitgedaagd. Het komt de verhoudingen meestal niet ten goede en het kan zelfs schadelijk zijn. Dat is vast niet je bedoeling. Er is nog een tweede valkuil. Doordat je niet openstaat voor andere zienswijzen of een andere aanpak, loop je het risico op tunnelvisie en mis je kansen.

Welke kwaliteiten kunnen doorschieten in belerend gedrag?

Een valkuil is altijd een doorgeschoten variant van een kwaliteit. Dus wat zijn de kwaliteiten die ten grondslag liggen aan een ander de les lezen? Ik duid het als:

• Zelfverzekerd.
• Overtuigd.
• Daadkrachtig.
• Oplossings- en resultaatgericht.

Dat zijn mooie eigenschappen als je ze goed weet in te zetten.

Hoe stop je met belerend communiceren?

Hoe kom je vanuit je valkuil weer terug bij je kwaliteit? Door alles wat te veel is uit jouw communicatie te schrappen.

• Kritiek geven kan goed, maar doe het opbouwend. Dus niet veroordelen en afkeuren, maar waarderen wat er is en laten zien wat beter kan.
• Geef een ander de ruimte. Ga uit van het gewenste resultaat en laat anderen ook zelf uitvinden wat de beste manier is om daar te komen. Jouw manier werkt voor jou, maar misschien werkt een andere manier voor een ander beter.
• Sta open voor andere meningen en zienswijzen en bekijk welke kansen je daarin kunt vinden.

Daarnaast kun je jezelf aanleren om anders te communiceren:

• Stel eerst een vraag.
• Vraag of de ander advies wil.
• Benoem wat je waarneemt zonder te veroordelen.
• Deel jouw zienswijze als mogelijkheid, niet als waarheid.
• Laat de ander zelf kiezen wat hij ermee doet.

Waarom kun je allergisch zijn voor mensen die jou de les lezen?

Als je de gewoonte hebt om anderen de les te lezen, dan erger je je wellicht aan mensen die:

• Hun eigen gang gaan en jouw aanwijzingen naast zich neerleggen.
• Het jou naar de zin proberen te maken, maar daar niet geheel in slagen.
• De strijd met je aangaan en je geen gelijk geven.

Nu de andere kant. Als het helemaal niet in je aard zit om een ander de les te lezen, kan het zijn dat je iemand in je omgeving of op je werk hebt die dat doet. En daar kun je last van hebben. Hoe dat komt? Omdat zo iemand in jouw allergie zit. Jij kunt er slecht tegen om de les gelezen te worden. Het gevolg is dat je in jouw eigen valkuil terechtkomt.

Waarschijnlijk heb je een of meer van deze kwaliteiten:

• Meegaand.
• Welwillend.
• Behulpzaam.
• Bescheiden.

Als iemand jou de les leest en daarmee in je allergie zit, brengt jou dat in de valkuil van deze kwaliteiten. Je gaat je wellicht onderdanig gedragen, je maakt je kleiner, je gaat pleasen en je verliest je zelfvertrouwen doordat je je te veel aanpast.

Herken je dat helemaal niet? Dan heb je waarschijnlijk een of meer van deze kwaliteiten:

• Zelfverzekerd.
• Zelfstandig.
• Leidend.
• Strijdvaardig.

Als iemand jou de les leest, dan pik je dat niet zomaar. Jouw valkuil uit zich in dominant gedrag, dat je kunt laten escaleren tot een conflict.

Hoe ga je om met iemand die jou vaak de les leest?

Kun je anders leren omgaan met iemand die jou vaak de les leest? Ja, dat kan. Vooral door bij jezelf te blijven. Ik weet dat dit lang niet zo gemakkelijk is als het klinkt.

• Neem de ruimte om dingen op jouw eigen manier te doen.
• Laat merken dat je openstaat voor opbouwende kritiek.
• Filter goede raad van de negatieve benadering.
• Laat de afkeuring van de ander langs je afglijden.
• Neem meer afstand wanneer je merkt dat je in je valkuil komt.

Veelgestelde vragen over iemand de les lezen

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over belerend communiceren.

Wat betekent iemand de les lezen?

Iemand de les lezen betekent dat je de ander op een corrigerende, vermanende of belerende toon vertelt wat hij verkeerd doet en hoe het volgens jou beter moet.

Waarom roept iemand de les lezen weerstand op?

Je stelt jouw visie gemakkelijk boven die van de ander. Daardoor kan de ander zich gekleineerd, afgewezen of niet serieus genomen voelen.

Wat is het verschil tussen adviseren en de les lezen?

Bij adviseren behoudt de ander de vrijheid om iets met jouw suggestie te doen. Bij iemand de les lezen presenteer je jouw zienswijze als de enige juiste.

Hoe voorkom je dat je belerend overkomt?

Stel vragen, vraag of de ander advies wil en benoem jouw visie als een mogelijkheid. Laat de ander zelf nadenken en kiezen.

Hoe reageer je op iemand die jou de les leest?

Blijf bij jezelf, geef rustig jouw grens aan en maak duidelijk dat je openstaat voor opbouwende kritiek, maar zelf wilt bepalen hoe je iets aanpakt.